II SA/Wa 2293/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu 25 stycznia 2024r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] lutego 2023r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia materiałów ze sprawy do odrębnego postępowania postanawia: odrzucić skargę

[...] S.A. z siedzibą w [...] (zwany dalej "Skarżącym") wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa UODO z [...] września 2023r. wydaną w sprawie o sygn. akt [...] (sygn. akt II SA/Wa 2292/23), zaskarżył postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej "Prezesem UODO") z [...] lutego 2023r. nr [...] (sygn. akt II SA/Wa 2293/23). Z ww. postanowienia wynika, że : - w pkt 1 wyłączono k. 137-181, 187-214, 217-231 z akt postępowania o sygn. [...] w przedmiocie skargi M. J. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Skarżącego (polegające na udostępnieniu jego danych osobowych podmiotowi nieuprawnionemu, niespełnieniu wobec niego obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 lit c) i e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46AA/E (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), art. 15 ust. 1 lit. c) i g) ww. rozporządzenia, a także braku realizacji obowiązku dostarczenia kopii jego danych osobowych, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ww. rozporządzenia oraz odmowie sprostowania jego danych osobowych, karty nr 137-181,187-214, 217-231); - w pkt 2 wyłączony materiał (k. 137-181, 187-214, 217-231) włączono do akt postępowania administracyjnego zarejestrowanego pod nową sygn. [...] i postanowiono prowadzić postępowanie z urzędu w przedmiocie oceny zasadności dokonania zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa dokonanego przez Skarżącego; - w pkt 3 postanowiono prowadzić postępowanie administracyjne, o którym mowa w pkt 1 pod dotychczasową sygn. – [...]. Postanowienie doręczono Skarżącemu 14 lutego 2023r. z pouczeniem, że nie jest ono zaskarżalne zażaleniem, a zgodnie z art. 142 k.p.a., może być zaskarżone w odwołaniu od decyzji. Skarżący w uzasadnieniu ww. skargi podkreślił m.in., że wyłączony materiał dowodowy był niezgodny z zakresem faktycznego zastrzeżenia dokonanego przez Skarżącego, które obejmowało jedynie załączniki do pism, a nie ich całość. Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wskazał m.in., że zgodnie z art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Skoro ww. postanowienie wydano w innym postepowaniu administracyjnym niż zaskarżona decyzja, to skarga była niedopuszczalna. Nie może bowiem odnosić się do czynności podjętych w innym postepowaniu. Sposób zaskarżenia przewidziany w art. 142 k.p.a. kwalifikuje się jako "niesamoistny środek prawny" lub "niesamoistny środek zaskarżenia". Przepis ten stwarza "uprawnienie do wniesienia określonego rodzaju kwalifikowanych zarzutów procesowych w odwołaniu od decyzji. Prezes UODO w piśmie z 19 grudnia 2023r. podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę oraz wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634, ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 . poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika w sposób wyraźny kognicja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że kontroli Sądu administracyjnego podlegają ściśle wymienione w tym przepisie postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. Zaskarżone przez Skarżącego postanowienie Prezesa UODO z [...] lutego 2023r. nie należy do kategorii wskazanych w ww. przepisie. Rację ma takrże Prezes UODO podnosząc w pismach procesowych kierowanych do Sądu, że w myśl art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienia stronie przysługuje zażalenie, ale tylko wówczas, gdy k.p.a. tak stanowi. Powyższe oznacza, że lista postanowień, na które przysługuje zażalenie, jest zamknięta (zasada numerus clausus), a prawa do wniesienia zażalenia nie można domniemywać, ponieważ w każdym przypadku musi wynikać z konkretnego przepisu k.p.a. (lub przepisu pozakodeksowego), określającego dane postanowienie jako postanowienie, na które służy zażalenie (por. G. Łaszczyca Zażalenie w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Kraków 2005, s. 41). W doktrynie podkreśla się ponadto, że "podstawy wniesienia zażalenia są skonstruowane na innych zasadach niż podstawy wniesienia odwołania nie tylko dlatego, że pierwszy z wymienionych środków zaskarżenia służy na postanowienia, zaś drugi przysługuje od decyzji, lecz przede wszystkim dlatego, że odwołanie służy od każdej decyzji nieostatecznej wydanej w postępowaniu administracyjnym (art. 127), zaś zażalenie służy wyłącznie na postanowienia wskazane w Kodeksie i tylko wtedy, gdy Kodeks tak stanowi. Zatem o ile odwołanie jest powszechnym środkiem zaskarżenia decyzji nieostatecznych w tym sensie, że ograniczenie prawa do wniesienia odwołania musi wynikać z wyraźnego przepisu ustawy, o tyle w odniesieniu do zażaleń przyjęta jest reguła odwrotna, tzn. służy ono jedynie wówczas, gdy przepis Kodeksu wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia" (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, Komentarz do art. 141). Skoro Skarżącemu nie służyło zażalenie na postanowienie o wyłączeniu materiałów z jednej sprawy i o włączeniu ich do odrębnego postępowania, bo postanowienie to nie stanowi samoistnego aktu administracyjnego, to należało przyjąć, że niedopuszczalne było samoistne zaskarżenie tegoż postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 P.p.s.a., a w szczególności w pkt 2 tego przepisu. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.