Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 2212/22

Wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2023 r., II SA/Wa 2212/22 – funkcjonariusze Policji

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
17 marca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant ref.staż. Maria Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

J. J. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawca") złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2022 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zaskarżając przedmiotową decyzję w całości. Z akt postępowania wynikało, że wnioskiem z 8 października 2017 r. Skarżący wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówczesny Dz. U. z 2016 r., poz. 708, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową. W uzasadnieniu wniosku szczegółowo opisał przebieg swojej służby, wskazując okresy pełnienia służby oraz zajmowane stanowiska służbowe. Wnioskodawca przedstawił przebieg służby od 1971 r. do 2004 r. oraz wskazał, że pełnił służbę w Służbie Bezpieczeństwa przez 3 lata i 4 dni. Sam fakt pracy w SB uznał za naganny i stwierdził, iż nie trafił do tej służby dobrowolnie. Podkreślił, iż po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, o czym świadczą awanse w stopniu i stanowiskach, otrzymane odznaczenia i ordery. Zaznaczył, że stresogenność służby i jego zaangażowanie w pracę spowodowały konieczność długotrwałego leczenia. Analizując niniejszą sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wymienioną na wstępie decyzją z [...] października 2022 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Organ wskazał, że Skarżący został zwolniony ze służby w Komendzie Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] marca 2004 r., posiada prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Informacji o przebiegu służby nr [...] uznał służbę Skarżącego w okresie od dnia [...] czerwca 1981 r. do dnia [...] czerwca 1984 r., za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. W sprawie ustalono, że ww. służbę na rzecz totalitarnego państwa pełnił przez okres 3 lat i 4 dni, zaś całkowity okres jego służby wynosi 31 lat, 1 miesiąc i 15 dni. Do wysługi emerytalnej zaliczono również okres zasadniczej służby wojskowej trwający 1 rok, 11 miesięcy i 20 dni. Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. [...], przekazanych za pismem z [...] sierpnia 2022 r. (znak: [...] oraz za pismem z [...] lipca 2018 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, nie wynika, aby Skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z [...] listopada 2018 r. ([...]) przekazał informacje dotyczące przebiegu służby Skarżącego. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że ww. funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki oraz był awansowany zarówno w stopniu służbowym, jak i na stanowisku służbowym. Wnioskodawcy wielokrotnie podwyższano uposażenie zasadnicze, a także przyznawano zwiększony dodatek służbowy i funkcyjny do uposażenia. Odnotowano również otrzymane pozytywne opinie służbowe. Dodatkowo Skarżący został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant" oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W materiałach Policji nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych, ani prowadzonych postępowaniach karnych lub karnoskarbowych. Ponadto poinformowano, iż w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział Skarżącego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia. Dodatkowo, jak wynika z przedmiotowych informacji uzyskanych z Policji, w aktach osobowych zainteresowanego nie znajduje się zaświadczenie uprawniające do podwyższenia emerytury. Organ wyjaśnił, iż pierwsza powołana w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej przesłanka mówi o krótkotrwałej służbie przed dniem 31 lipca 1990 r. Oznacza ona zatem zarówno długość okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunek tej służby do ogółu okresu służby. Krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Minister stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością, odwołał się do definicji słownikowej wyrazów bliskoznacznych i podkreślił pierwszeństwo wykładni językowej. Następnie stwierdził, iż rzeczywistą wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru ww. przepisu, pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa Analizując drugą z przesłanek formalnych, Minister wskazał, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Definiować ją należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy – przyjętych na siebie obowiązków. Minister zaznaczył przy tym, że zawarty w tym warunku zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. W ocenie Ministra, skoro "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek, to krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Minister wskazał następnie, że całkowity okres pełnionej przez Skarżącego służby wynosi 31 lat, 1 miesiąc i 15 dni. Dodatkowo do wysługi emerytalnej doliczono okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 1 rok, 11 miesięcy i 20 dni. W sytuacji, w której wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 3 łat i 4 dni, co stanowi ok. 9% ogółu jego służby, w ocenie Ministra przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, nie może być oceniony jako krótkotrwały. W ocenie Ministra ponad trzyletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i całą pewnością Skarżący przez ten okres dokładnie zaznajomił się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Minister jednocześnie nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącego w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Przyjął zatem spełnienie przez Skarżącego przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Dlatego też organ podjął się ustalenia, czy w sprawie można mówić o "szczególnie uzasadnionym przypadku". Po wnikliwej analizie zgromadzonych akt sprawy, w tym akt IPN, w ocenie Ministra przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku. Minister wskazał, że Skarżący w podaniu z [...] stycznia 1973 r. o przyjęcie do służby w organach Milicji Obywatelskiej odwołuje się do swojej wojskowej służby zasadniczej w "organach WSW": "Ponadto odbywając zasadniczą służbę wojskową w organach WSW gdzie praca jest podobna do pracy MO, a praca ta mi odpowiada i dlatego proszę o pozytywne załatwienie mojego podania." W życiorysie z [...] stycznia 1973 r. wnioskodawca stwierdza: "Od października 1970 r. po ukończeniu stażu kandydackiego jestem członkiem PZPR.". Fakt przynależności do PZPR potwierdza również zapis w "Ankiecie Personalnej z dnia [...] stycznia 1973 r." – punkt 20. "Przynależność do partii i organizacji politycznych, wojskowych, społecznych i religijnych - w przeszłości i obecnie". W tym miejscu znajduje się również zapis o przynależności Wnioskodawcy do Związku Młodzieży Wiejskiej oraz Koła Młodzieży Wojskowej. W punkcie 40 ww. ankiety "Przez kogo został skierowany lub polecony do MSW", Skarżący napisał: "z własnej inicjatywy". W dniu [...] stycznia 1973 r. Wnioskodawca zobowiązał się "(...) utrzymać w ścisłej tajemnicy wszystko (...) w związku z czynnościami służbowymi w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych (Milicji Obywatelskiej)". Minister wskazał też, że Skarżący złożył także ślubowanie funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej. W efekcie powyższego. Wnioskodawca z dniem [...] lutego 1973 r. został przyjęty do służby w MO i mianowany funkcjonariuszem na okres służby przygotowawczej i na stanowisko milicjanta Plutonu Lekkiego Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej Komendy Wojewódzkiej w [...] i został zakwalifikowany na przeszkolenie w Szkole Podoficerskiej MO w [...]. W 1974 r. Skarżący na własną prośbę został przeniesiony do Komendy Powiatowej MO w [...]. W wyniku złożonego raportu z dnia [...] czerwca 1975 r. został przeniesiony do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego MO w [...]. W dniu [...] października 1975 r. objął stanowisko posterunkowego Posterunku MO w [...], a następnie z dniem [...] sierpnia 1977 r. starszego posterunkowego. Z dniem [...] października 1978 r. został skierowany do Wyższej Szkoły Oficerskiej MO w [...], którą ukończył. W opinii służbowej za okres od dnia [...] sierpnia 1978 r. do [...] czerwca 1981 r. (za okres Szkoły Oficerskiej) przełożony ocenił postawę kursanta: "(...) Jako członek SZSP i PZPR uchwały i polecenia partyjne wykonywał bez zastrzeżeń. Systematycznie uczestniczył w zebraniach organizacji partyjnej kompanii." Skarżący został mianowany na stanowisko Starszego Inspektora Grupy Operacyjnej w [...] Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa z dniem [...] czerwca 1981 r. W związku z reorganizacją z dniem [...] kwietnia 1983 r. mianowany na stanowisko starszego inspektora grupy [...] Służby Bezpieczeństwa w Komisariacie MO w [...]. Ponadto Skarżący wielokrotnie uzyskiwał pozytywne opinie przełożonych. W ocenie Ministra w rozpatrywanym stanie faktycznym, służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa nie można zakwalifikować jedynie jako służby, która pełniona była w czasie i miejscu wskazanej w ustawowej definicji, bowiem cechowała ją podejmowana konkretna działalność ukierunkowana na rzecz ww. ustroju – zaangażowanie wnioskodawcy w działalność ustroju państwa totalitarnego, tj. sumienne wykonywanie zadań Służby Bezpieczeństwa, jak również dobrowolne uczestnictwo w organizacjach wspierających i ideologicznie powiązanych z ww. ustrojem. Wnioskodawca z pełną świadomością wykonywał powierzone mu obowiązki w strukturach Służby Bezpieczeństwa, a fakt przynależności i aktywnego udziału w pracach organizacji i partii, do których należał, świadczy o utożsamianiu się z systemem ideologicznym przez nie propagowanym. J. J. pismem z dnia 10 listopada 2022 r. złożył skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2022 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący wniósł o przywrócenie mu emerytury z przed dnia 1 października 2017 r., bowiem została mu ona obniżona niesłusznie. Wskazał, że został pozytywnie zweryfikowany, a dotychczasowe orzecznictwo w podobnych sprawach wskazuje na niesłuszne jej obniżenie. W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259); zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonej decyzji Minister zawarł argumenty na uzasadnienie odmowy wyłączenia stosowania w stosunku do J. J. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej i doszedł do wniosku, że nie spełnia on przesłanki, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 tej ustawy, natomiast została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2. Ponadto, zdaniem organu, w sprawie nie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek", o czym świadczy całokształt służby Skarżącego, a w szczególności jej charakter przed 31 lipca 1990 r., a także wyżej opisana postawa ideologiczna Skarżącego w okresie służby. Rozważania w tej sprawie należy poprzedzić stwierdzeniem, że Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19, z 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1669/19 i z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2514/19 stwierdził, że przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten, objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa", jest w istocie osobą, która angażowała się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i którego prawa – z tego właśnie względu – doświadczenia zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Użyty w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zwrot "ze względu na" ukierunkowuje zatem na pewne istotne okoliczności mogące mieć znaczenie dla ustalenia zaistnienia "szczególnie uzasadnionych przypadków", którymi to okolicznościami są: krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Ustawodawca nie ograniczył się do wskazania kryteriów: "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", lecz kryteria te powiązał z przesłanką "szczególnie uzasadnionych przypadków", a zatem wyraźnie wyodrębnił przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", co w konsekwencji nie daje podstaw do przyjmowania, że wprowadził do tekstu ustawy nieostry zwrot "szczególnie uzasadnionych przypadków" po to tylko, by utożsamić go z kryteriami "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", skoro skutek taki mógłby osiągnąć, rezygnując z odwoływania się do "szczególnie uzasadnionych przypadków". Ponadto "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" nie stanowią oddzielnych samoistnych przesłanek, ponieważ przez zwrot "ze względu na" dookreślają one treść "szczególnie uzasadnionych przypadków", ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. W konsekwencji brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu (szerzej na ten temat w powołanych wyrokach). Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy, należy wskazać, że organ w zaskarżonej decyzji przyjął, że służba Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie była służbą krótkotrwałą. Jednak zgodnie z wyżej przedstawioną wykładnią podstawową kwestią istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia charakteru służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, gdyż niespełnienie przesłanki krótkotrwałości służby nie wyłącza możliwości zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Minister w tym zakresie ograniczył się do wskazania, iż w okresie objętym zaświadczeniem IPN, tj. w okresie od [...] czerwca 1981 r. do [...] czerwca 1984 r., Skarżący został z dniem [...] czerwca 1981 r. mianowany na stanowisko starszego inspektora Grupy Operacyjnej w [...] Wydziału [...] SB, a z dniem [...] kwietnia 1983 r. – w związku z reorganizacją – na stanowisko starszego inspektora grupy [...] SB w Komisariacie MO w [...]. Ponadto Minister wyjaśnił, iż Skarżący został przeniesiony z pionu SB do pracy w pionie MO w RUSW w [...] ze względu na uczestnictwo jego dziecka w obrzędzie komunii, a nadto przywołał treść opinii służbowej z dnia [...] lipca 1984 r. Przywołane fakty i okoliczności nie stanowią – w ocenie Sądu – wystarczającego i należytego rozważenia sprawy Skarżącego. Nie jest wystarczające w tym zakresie ograniczenie się do wskazania stanowiska służbowego Skarżącego, bez przywołania – chociażby w sposób ogólny – zakresu zadań i obowiązków wykonywanych w komórkach organizacyjnych, w których Skarżący pełnił służbę. Przechodząc do oceny kwestii "krótkotrwałości" służby na rzecz państwa totalitarnego, należy wskazać, że Sąd nie uznaje za prawidłową oceny długości okresu służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa dokonanej przez organ. Zdaniem Sądu dokonano jej niezgodnie z przedstawioną powyżej wykładnią. Okres służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym to 3 lata i 4 dni (ok. 9% – długości całego okresu służby Skarżącego wynoszącego 31 lat, 1 miesiąc i 15 dni). Organ nie uzasadnił, dlaczego uznał, że ww. okresu nie można zakwalifikować jako krótkotrwałego, a ograniczył się wyłącznie do wskazania konkretnych okresów i konstatacji, że nie można traktować ww. służby na rzecz totalitarnego państwa jako krótkotrwałej. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową, należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością, jest przeciwieństwem długotrwałości. Zestawienie powyższych okresów wskazuje na oczywistą i znaczną dysproporcję służby pełnionej przez Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, która stanowi jedynie 9% ogólnego stażu służby Skarżącego i należy ją porównać z ponad 15-letnią służbą na rzecz państwa demokratycznego oraz 31-letnią całkowitą służbą. Jest to wartość stosunkowo nieduża, akceptowalna w odniesieniu do ogólnego okresu przyjętego za punkt odniesienia. Tak więc, zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym służbę tą można uznać za krótkotrwałą. Minister ponadto nie przeanalizował w sposób należyty służby Skarżącego pełnionej po transformacji ustrojowej na rzecz państwa demokratycznego. Minister wydając zaskarżoną decyzję, nie rozważył kwestii odznaczenia Skarżącego Złotym Krzyżem Zasługi, Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant" oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, choć są to okoliczności, które winny zostać poddane ocenie na gruncie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Reasumując, okoliczności pełnionej przez Skarżącego przed transformacją ustrojową służby zostały zbadane pobieżnie, albowiem ocena organu skupiała się w istocie na samej przynależności do konkretnej organizacji politycznej i młodzieżowej, bez wyjaśnienia jakie konkretne zadania i obowiązki funkcjonariusz realizował. Zabrakło nawet informacji o charakterze ogólnym, odnoszących się tego, czym zajmowała się jednostka organizacyjna, w której Skarżący pełnił służbę. Zabrakło też ustaleń i rozważań zmierzających do wyjaśnienia, jakich konkretnie czynów dopuścił się Skarżący, które to z kolei nie pozwalają na stwierdzenie, że w sprawie mamy do czynienia ze "szczególnym przypadkiem", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organu była obiektywna ocena ww. okoliczności z punktu widzenia możliwości wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Z tego względu zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem naruszono zarówno art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, jak i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną, przyjmując, że służba pełniona przez Skarżącego przed 31 lipca 1990 r. miała charakter krótkotrwały. Dopiero przy tak przyjętym założeniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa Skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Doniosłe znaczenie w tej mierze będzie miała ocena, czy Skarżący wykonując zadania służbowe w strukturach resortowych PRL, angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego, jego zadań i funkcji, czy też były to działania niemające takiego charakteru. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 grudnia 2022
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/ Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny