II SA/Wa 2208/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Iwona Maciejuk, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oddala skargę

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z/s w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] odmawiająca T.B. wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W uzasadnieniu podał, że wnioskiem z dnia 11 maja 2016 r. T. B. zwrócił się do Komendanta [...] Policji z/s w [...] o wydanie pozwolenia na cztery jednostki broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Poinformował, iż jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego. Do wniosku dołączył zaświadczenia z Polskiego Związku Łowieckiego o członkostwie oraz uzyskaniu podstawowych uprawnień do wykonywania polowania, a także orzeczenia lekarskie i psychologiczne z maja 2016 r. potwierdzające zdolność do dysponowania bronią. Organ I instancji wszczął postępowanie, w toku którego złożył odwołanie od przedstawionego przez stronę pozytywnego orzeczenia lekarskiego. W dniu 29 lipca 2016 r. do organu I instancji wpłynęło negatywne dla strony ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdzające, że T. B. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Wnioskodawca wniósł o ponowne skierowanie na badania. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmówił uwzględnienia tego wniosku, a następnie decyzją z dnia [...] września 2016 r. odmówił wydania stronie żądanego pozwolenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. B., uzupełnione następnie pismem z dnia 1 października 2016 r., w którym powołując się na zasady Konstytucji RP stwierdził, iż decyzja organu I instancji godzi w jego dobre imię, narusza godność, a przy tym jest kłamliwa. Podkreślił, że jest osobą niekaraną, a opinię o nim sporządzono nierzetelnie. W jego ocenie organ I instancji dopuścił się bezprawia. T. B. oraz jego żona w dniu [...] października 2016 r. złożyli przed organem II instancji dodatkowe wyjaśnienia do protokołu. Wymieniony zakwestionował rzetelność przeprowadzonych w trybie odwoławczym badań lekarskich, natomiast jego żona zaprzeczyła, aby ich córka była [...]. Komendant Główny Policji po ponownym rozpoznaniu sprawy odnosząc się do zarzutów T. B. dotyczących nieprawidłowości w wydaniu w trybie odwoławczym orzeczenia lekarskiego, wyjaśnił, że orzeczenia istotne dla wydania pozwolenia na broń sporządzane są na podstawie wyników przeprowadzonych badań, które są objęte tajemnicą lekarską, a zatem organ Policji nie może się z nimi zapoznawać. Co więcej, nie ma też ani kompetencji ani stosownej wiedzy do ich oceny. Organ Policji ma jedynie informację (w formie stosownego orzeczenia) o braku zdolności danej osoby do dysponowania bronią, z wyłączeniem wiedzy o ogólnozdrowotnych, psychicznych czy też psychologicznych przyczynach braku tej zdolności. Dokumentacja medyczna pozostaje wyłącznie w dyspozycji lekarzy orzeczników. Komendant Główny Policji podkreślił, że do rozpatrzenia ewentualnych zarzutów dotyczących braku obiektywizmu, racjonalności i rzetelności lekarza orzecznika właściwy jest wojewoda, na terenie działania którego znajduje się placówka, w której strona uzyskała orzeczenia. T. B. nie wskazał, iż właściwy wojewoda zakwestionował prawidłowość wydanego w dniu [...] lipca 2016 r. przez uprawnionego lekarza negatywnego orzeczenia lekarskiego nr [...] stwierdzającego, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, a tym samym orzeczenie to pozostaje w obrocie prawnym. Dalej organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej - pkt 2 oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych - pkt 4. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a ustawodawca nie przewidział w takich przypadkach innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza, że organy Policji są zobowiązane do odmowy wydania żądanego pozwolenia na broń, gdyż to ustawodawca sam przyznał w takich przypadkach bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem strony w posiadaniu tego prawa. Nie pozostawił przy tym organom Policji żadnego marginesu swobody w wyborze sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, T. B. nie może dysponować bronią, o czym świadczy wydane w II instancji przez upoważnionego lekarza - na skutek wniesionego przez organ I instancji odwołania z dnia [...] czerwca 2016 r. od orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. - orzeczenie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]. Komendant Główny Policji wyjaśnił, że uzyskanie choćby jednego negatywnego orzeczenia (w przypadku strony negatywnego, ostatecznego orzeczenia lekarskiego) obliguje organy Policji do odmowy wydania pozwolenia na broń. Ustawodawca wymaga bowiem, aby zarówno orzeczenie lekarskie, jak i orzeczenie psychologiczne potwierdzało zdolność do dysponowania bronią. Jeżeli którekolwiek z nich dyskwalifikuje osobę ubiegającą się o wydanie pozwolenia na broń, czy to z przyczyn zdrowotnych czy psychologicznych, pozwolenia takiego nie może ona otrzymać, nawet w przypadku, gdy inne okoliczności przemawiają na jej korzyść. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie - ostateczne, negatywne orzeczenie lekarskie wyklucza możliwość dysponowania przez T. B. bronią. Dalej organ podkreślił, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest niepodważalne - wynika to z art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji. To zaś oznacza, że organy Policji, będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, nie mogą dokonywać ich oceny, czy też ich weryfikować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. B. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2016 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego art 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dokonanie złej wykładni oraz naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący wskazał, że dano wiarę jedynie biegłym lekarzom bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Podał, że od dawna posługuje się bronią, nie jest alkoholikiem ani narkomanem. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), dalej ustawa o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Natomiast w myśl art. 15 ust. 3 ustawy osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, lub osoba, która zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawiają właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należą do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że mogą dysponować bronią, wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Zdaniem Sąd nie budzi wątpliwości, że okoliczności sprawy, tj. wywiad środowiskowy z dnia [...] czerwca 2016 r. uzyskany z właściwej dla miejsca zamieszkania jednostki policji, zasadnie wzbudziły podejrzenie, iż skarżący może należeć do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy i w takiej sytuacji Komendant [...] Policji w [...] mógł odwołać się od pozytywnego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] maja 2016 r. Kwestie badań psychologicznych i lekarskich osób występujących o wydanie pozwolenia na broń regulują przepisy ustawy o broni i amunicji Obowiązek potwierdzenia zdolności do dysponowania bronią obejmuje przedstawienie dwóch odrębnych orzeczeń, które rozstrzygają o niej w dwóch różnych zakresach i są wydawane przez różne podmioty, tj. lekarza i psychologa. Zgodnie bowiem z art. 15a ust. 1 ustawy osoby, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy, są obowiązane do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Na mocy zaś art. 15f ust. 1 i 15 g ust. 1 ustawy lekarz upoważniony wydaje orzeczenie lekarskie i odpowiednio psycholog upoważniony wydaje orzeczenie psychologiczne. Od wskazanych orzeczeń przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie, które może złożyć osoba zobowiązana oraz komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie (art. 15h ust. 1, 2 i 3 ustawy). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący przedstawił orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., z których wynikało, że może dysponować bronią. Jednakże od orzeczenia lekarskiego Komendant [...] Policji w [...] złożył odwołanie, powołując się na stan zdrowia i opinię w miejscu zamieszkania, które budziły wątpliwości czy skarżący nie stanowi zagrożenia dla siebie samego. Odwołanie to miało na celu potwierdzenie lub wykluczenie ewentualnych przesłanek stanowiących podstawę do odmowy wydanie pozwolenia na broń. W wyniku złożonego odwołania wydane zostało orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] stwierdzające, że T. B. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Orzeczenie to, zgodnie z art. 15h ust. 7 jest ostateczne i stanowiło podstawę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W ocenie Sądu uznać należy, że organy Policji swoim działaniem nie naruszyły przepisów postępowania, a także dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy prawidłowo, obligował je do cofnięcia wydanego skarżącego pozwolenia na broń. Decyzja wydawana na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji jest bowiem decyzją związaną, pozbawianą cech uznaniowości. W przypadkach stwierdzenia w orzeczeniach lekarskich i psychologicznych wypadków wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji organy Policji zobowiązane są cofnąć pozwolenie na broń. Jak wyżej wskazano orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są dla organów Policji wiążące, co oznacza, że nie podlegają weryfikacji przez organ Policji w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Związanie organów Policji orzeczeniem wydanym w trybie 15f i art. 15g ustawy o broni i amunicji wyklucza zatem możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń lub kolejnego badania lekarskiego w tym trybie. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organy Policji nie miały uprawnień, ani tym bardziej narzędzi do wyjaśniania rozbieżności między orzeczeniami lekarskimi wydanymi w różnych instancjach. Prawidłowo zatem organ wskazał, iż w obowiązującym porządku prawnym w Polsce nie istnieje powszechna dostępność do posiadania broni, a wydanie pozwolenia na niebezpieczne narzędzie, jakim jest każdy rodzaj broni palnej, zależy od spełnienia, m.in. określonych w ustawie o broni i amunicji rygorów. W przeciwnym bowiem przypadku właściwe w sprawach pozwoleń na broń organa mają nie tylko prawo, ale obowiązek odmówić wydania pozwolenia na broń. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż w przypadku T. B. spełniona została dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Organy orzekające w sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów ustawy o broni i amunicji oraz art. 7, 77 i 80 k.p.a., bowiem prawidłowo i wszechstronnie ustaliły stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy i na tej podstawie odmówiły wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów postępowania, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).