II SA/Wa 2175/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na uchwałę Rady Mediów Narodowych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska prezesa zarządu spółki postanawia odrzucić skargę

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. M.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Mediów Narodowych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] odwołującą go ze stanowiska prezesa zarządu spółki "P. we [...] – Radio [...] – Spółka Akcyjna". Skarżący podniósł, że skarży czynność odwołania go ze stanowiska prezesa zarządu i wniósł o stwierdzenie przez Sąd bezskuteczności tej czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie organu, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, bowiem zaskarżony akt nie stanowi aktu administracji publicznej. Kształtowanie składów osobowych spółek publicznych należy do sfery uprawnień właścicielskich Państwa, a zatem Rada Mediów Narodowych działała w tej sprawie w obszarze dominium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W ocenie Sądu, złożona w niniejszej sprawie przez M.R. skarga nie dotyczy aktu lub czynności poddanych, zgodne z przywołanymi przepisami, kognicji sądu administracyjnego. Skarżący podał w skardze z dnia [...] sierpnia 2023 r., że zaskarża czynność odwołania go ze stanowiska prezesa zarządu spółki P. we [...] – "Radio [...]" S.A. Biorąc pod uwagę, że czynność ta została dokonana przez Radę Mediów Narodowych uchwałą z dnia [...] lipca 2023 r., Sąd uznał, że to w istocie ten akt stanowi przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowi art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. o Radzie Mediów Narodowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 692). Zgodnie z tym przepisem, Rada jest organem właściwym m.in. w sprawach powoływania i odwoływania składów osobowych organów jednostek publicznej radiofonii i telewizji oraz Polskiej Agencji Prasowej. Istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie, jaki charakter ma dokonywane przez Radę na podstawie ww. przepisu powołanie lub odwołanie członka organu publicznej spółki akcyjnej. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2022 r., poz. 1722), jednostki publicznej radiofonii i telewizji działają wyłącznie w formie jednoosobowej spółki akcyjnej Skarbu Państwa. W myśl zaś art. 26 ust. 3 tej ustawy, radiofonię publiczną tworzą m.in. spółki zawiązane w celu tworzenia i rozpowszechniania regionalnych programów radiowych, zwane dalej "spółkami radiofonii regionalnej". Nie jest sporne, że taką spółką jest P. we [...] "Radio [...]" S.A. Jak stanowi art. 26 ust. 4 ustawy o radiofonii i telewizji, do spółek, o których mowa w art. 26 ust. 3 stosuje się, z zastrzeżeniem art. 27-30 ustawy, przepisy Kodeksu spółek handlowych z wyjątkiem art. 312 i 402. Powyższe oznacza, że do wymienionych spółek nie można stosować tych przepisów Kodeksu spółek handlowych (z wyłączeniem art. 312 i 402), które byłyby sprzeczne z przepisami ustawy o radiofonii i telewizji, a zwłaszcza jej art. 27-30. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt II GSK 4553/16 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), wydanym w sprawie dotyczącej odwołania z funkcji członka rady nadzorczej spółki P. w B. "Radio B." S.A., spółki radiofonii publicznej są zmodyfikowanymi podmiotami prawa prywatnego, a ściślej - podmiotami stosunków cywilnoprawnych sensu largo (tak w analogicznym stanie prawnym: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., II CKN 1343/00). W ocenie NSA, przepisy ustawy o radiofonii i telewizji dotyczące kształtowania organów spółki, dostosowują kształt tych organów do wymogów stawianych spółkom realizującym zadania radiofonii publicznej, względem rozwiązań przyjętych w Kodeksie spółek handlowych. Nie oznacza to jednak przeniesienia w sposób kompleksowy unormowania funkcjonowania spółek publicznych radiofonii do sfery publicznoprawnej. To stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego, Sąd badający dopuszczalność skargi M.R. w niniejszej sprawie w całości podziela. Powierzenie w ustawie o Radzie Mediów Narodowych uprawnienia do kształtowania składu osobowego organów spółek radiofonii publicznej Radzie Mediów Narodowych nie zmieniło charakteru czynności dokonywanych w tym zakresie, a w szczególności tego, że są to czynności dokonywane w ramach uprawnień właścicielskich i mają charakter cywilnoprawny. Z samego faktu zawarcia opisanych regulacji - nadających uprawnienia Radzie - w ustawie o Radzie Mediów Narodowych nie można wnioskować, że uchwała o odwołaniu prezesa zarządu spółki publicznej radiofonii stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie nie można zatem mówić o wynikającym z przepisów prawa uprawnieniu - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w szczególności o przysługującym M.R. uprawnieniu do pozostawania prezesem zarządu spółki radiofonii publicznej. Fakt, że podmiotem uprawnionym do kształtowania struktury personalnej zarządu takiej spółki jest Rada Mediów Narodowych nie powoduje, że odwołanie jej prezesa zarządu tworzy dla skarżącego nową sytuację prawną w zakresie administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.