Sygnatura
II SA/Wa 2071/20
Wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2021 r., II SA/Wa 2071/20
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 22 marca 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa - oddala skargę -
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. K. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] lutego 2020 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742, zwana dalej: u.o.i.n.), polecił Pełnomocnikowi do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: Pełnomocnik OIN, organ I instancji), wszcząć wobec A. K. (zwana dalej: skarżąca, strona), zwykłe postępowanie sprawdzające. W ramach prowadzonego postępowania sprawdzającego, w celu ustalenia, czy strona daje rękojmię zachowania tajemnicy, Pełnomocnik OIN zwrócił się do Krajowego Rejestru Karnego, Centralnego Zarządu Służby Więziennej oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zwana dalej: ABW) o dokonanie niezbędnych sprawdzeń w powszechnie niedostępnych kartotekach. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. Pełnomocnik OIN, działając na podstawie art. 30 ust. 1 u.o.i.n., orzekł o odmowie wydania skarżącej poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne". Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, na podstawie opinii przekazanej przez ABW w piśmie nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r., że skarżąca nie daje rękojmi zachowania tajemnicy. W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżąca wskazała, że nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, bowiem spełnia ustawowe wymogi w celu zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem. Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot kontroli w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Zastępca Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zwany dalej: Szef ABW, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 36 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 37 ust. 2 oraz art. 30 ust. 1 u.o.i.n., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy Szef ABW wskazał, że w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., będącym odpowiedzią na wniosek organu I instancji z dnia [...] marca 2019 r. (o sprawdzenie danych w kartotekach niedostępnych powszechnie), ABW wyraziła opinię, że strona nie daje rękojmi zachowania tajemnicy. W postępowaniu odwoławczym ustalono, że opinia ta została sporządzona na podstawie informacji uzyskanych w toku poszerzonego postępowania sprawdzającego, przeprowadzonego przez ABW wobec skarżącej w dniach [...] listopada 2016 r. – [...] lutego 2019 r., zakończonego umorzeniem ze względu na odstąpienie przez kierownika jednostki organizacyjnej od zamiaru obsadzenia osoby sprawdzanej na stanowisku, związanym z dostępem do informacji niejawnych (strona zmieniła miejsce pracy). Wobec niemożności przekazania Pełnomocnikowi OIN informacji pochodzących z akt postępowania sprawdzającego, ABW uznając, że interes ochrony informacji niejawnych powinien mieć pierwszeństwo przed interesem ochrony danych, zwartych w aktach postępowania sprawdzającego, informacja ta została zastąpiona negatywną opinią (sporządzoną na podstawie zawartości akt poszerzonego postępowania sprawdzającego). Organ odwoławczy wskazał, że zebrane w tym postępowaniu materiały wskazują, że w latach 2013 - 2015 na rachunek bankowy strony wpływały znaczne sumy pieniędzy, wynoszące jednorazowo od kilkudziesięciu do ponad dwustu tysięcy złotych - łącznie ok. 900 tys. zł. (część z nich pochodziła prawdopodobnie z rachunku [...]). Po kilku dniach sumy te były wypłacane z rachunku w gotówce. Skarżąca pytana o te transakcje podczas czynności wysłuchania nie potrafiła, zasłaniając się niepamięcią, określić ani źródła pochodzenia wpłat, ani celów na jakie przeznaczyła wypłacone pieniądze. Następnie złożyła pisemne oświadczenie, że większe wypłaty związane z zyskami z prowadzonej działalności (w latach 2012 - 2015 było to łącznie ok. 900 tys. zł), przeznaczała na potrzeby własne. W toku postępowania ustalono także, iż w lutym 2014 r. strona kupiła mieszkanie w Warszawie, którego zakup sfinansowała z kredytu bankowego i darowizny od rodziców. W ramach postępowania wykazano, że w latach 2012 - 2016 skarżąca współpracowała z firmą [...] Spółka Jawna [...] - od lipca 2012 r. do 2014 r. prowadząc własną działalność gospodarczą, jako osoba fizyczna, a od kwietnia 2014 r. do stycznia 2016 r., jako wspólnik. Działalność gospodarczą założyła na prośbę współwłaścicielki [...] (żony jej brata ciotecznego). Pytana podczas rozmowy i wysłuchania, nie potrafiła jednak wskazać ani dostawców sprzętu IT, mimo że - jak twierdziła - w [...] zajmowała się przyjmowaniem i realizacją zamówień na taki sprzęt, ani innych - poza żoną brata - właścicieli tej spółki. Dane te strona była w stanie podać dopiero w pisemnych oświadczeniach, co może świadczyć o tym, że musiała zasięgnąć wiedzy na ten temat u innych osób. Niemożność wskazania przez stronę konkretnych celów, na które zostały przeznaczone środki wypłacane z jej rachunku bankowego w gotówce, w jednorazowych transzach, wynoszących od kilkudziesięciu do ponad 200 tys. zł, zasłanianie się przy tym niepamięcią, fakt, iż wypłaty tych sum następowały w ciągu kilku dni po ich wpłaceniu, a także znikoma wiedza na temat działalności i wspólników [...], budzą podejrzenia, że środki te nie należały do skarżącej i że udostępniała ona jedynie swój rachunek bankowy do przeprowadzania operacji finansowych przez inny podmiot oraz, że obawia się ona ujawniać rzeczywisty cel i mechanizm tych operacji. Tezę tę uprawdopodabnia również sposób sfinansowania przez stronę zakupu mieszkania, gdyż dysponując kwotami, które wpływały na jej rachunek, mogłaby dokonać takiego zakupu bez korzystania z pomocy rodziców i zaciągania wieloletniego kredytu. W ocenie organu odwoławczego, udział osoby sprawdzanej w operacjach finansowych, których istoty nie była ona w stanie wyjaśnić, wywołuje niedające się usunąć wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 5 u.o.i.n., dotyczące istnienia okoliczności powodujących ryzyko jej podatności na szantaż lub wywieranie presji. Nie można bowiem wykluczyć, że operacje te mogły służyć celom niezgodnym z prawem, zaś ujawnienie informacji na ten temat mogłoby wywołać niekorzystne konsekwencje dla osoby sprawdzanej. W związku z powyższym Szef ABW stwierdził, że zarówno negatywna opinia ABW, jak i decyzja organu I instancji były uzasadnione. W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. przepisów w zakresie właściwości organu określonych w art. 36 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 2 oraz art. 30 ust. 1 u.o.i.n. skutkujące nieważnością zaskarżonej decyzji; 2. art. 25 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 4 i ust. 6 u.o.i.n. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu czynności w ramach zwykłego postępowania sprawdzającego i oparcie się na wykluczonych z mocy art. 72 ust. 1 i 2 u.o.i.n. informacjach, przez co nie został osiągnięty cel zwykłego postępowania sprawdzającego określony w jej art. 24 ust. 1 i 2 w zw. z art 30 ust 1, w postaci dążenia do usunięcia ewentualnych wątpliwości określonych w art. 24 ust. 2 u.o.i.n. Uzasadniając złożoną skargę strona podniosła, że przywołana w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji ustawa o ochronie informacji niejawnych, wśród organów postępowania w przedmiocie poświadczenia bezpieczeństwa wymienia Szefa ABW, nie zaś jego Zastępcę. Podobnie traktuje ustawa z dnia z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2020 r. poz. 27, zwana dalej: uABW), która w art. 3 ust. 1 stanowi, iż Szef ABW jest centralnym organem administracji rządowej, działającym przy pomocy ABW będącej urzędem administracji rządowej. Z powyższego, jak również z treści art. 19 ust. 1 i 2 uABW nie wynika, aby Zastępca Szefa ABW był organem administracji rządowej, ani aby posiadał osobiste, przyznane ustawą kompetencje do rozstrzygania spraw z zakresu wydawania decyzji w przedmiocie poświadczenia bezpieczeństwa. Wobec tego kompetencje Zastępcy Szefa ABW należy uznać za wynikające i podporządkowane kompetencjom Szefa ABW w zakresie dekoncentracji wewnętrznej. Upoważnienie, będące instrumentem dekoncentracji wewnętrznej, jest czynnością o charakterze wewnętrznym, która nie powoduje utraty przez organ udzielający kompetencji do załatwienia sprawy, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, gdyż podmiot upoważniony działa w tym zakresie w imieniu organu i na jego odpowiedzialność. Tym samym Zastępca Szefa ABW może działać przy wydawaniu decyzji administracyjnych w warunkach przedstawicielstwa administracyjnego, udzielonego w formie pisemnej i w ramach upoważnienia, jednak nie w imieniu własnym, a w imieniu organu jakim jest Szef ABW, co w realiach sprawy nie miało miejsca. Ponadto w ocenie skarżącej, treść zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazuje, że nie została wydana przez organ przewidziany w przywołanej podstawie prawnej art. 36 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 2 u.o.i.n. to jest przez Szefa ABW, co skutkuje jej nieważnością. Skarżąca podniosła dalej, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja, zostały wydane w ramach zwykłego postępowania sprawdzającego, regulowanego głównie w art. 25 u.o.i.n. Wskazując specyfikę zwykłego postępowania sprawdzającego stwierdziła, iż w niniejszej sprawie, zamiast postępowania sprawdzającego i przewidzianej w art. 25 ust. 4 u.o.i.n. pisemnej informacji o wynikach czynności, pełnomocnik ochrony otrzymał "opinię dotyczącą dawania przez osobę sprawdzaną rękojmi zachowania tajemnicy", wydaną na podstawie akt poszerzonego postępowania sprawdzającego prowadzonego w innej sprawie. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie był uprawniony do wydania ww. opinii. W realiach sprawy Zastępca Szefa ABW wydał decyzję przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia czynności, do których zobowiązany był z mocy ustawy i "zastąpił" je informacjami z innego postępowania, które co istotne nie zakończyło się decyzją ostateczną "merytoryczną" a umorzeniem postępowania, co oznacza, że i w tamtym postępowaniu nie została wyczerpana cała procedura usuwania ewentualnych wątpliwości. Jakkolwiek nie jest obowiązkiem organu jednoznaczne ustalenie przed wydaniem decyzji odmownej, że osoba sprawdzana nie daje rękojmi zachowania tajemnicy a jedynie ustalenie, że istnieją w tym zakresie wątpliwości, to takim obowiązkiem, wynikającym choćby z celu postępowania sprawdzającego, jest podjęcie wysiłków w celu wyjaśnienia wątpliwości. Czynności takie, obligatoryjne w świetle ustawy nie zostały jednak podjęte, co czyni wydaną decyzję niezgodną z prawem. Inicjatywa w takim postępowaniu należy wyłącznie do organu i temu obowiązkowi organ nie sprostał. Postępowanie, poprzedzające wydanie decyzji w niniejszej sprawie, zostało przeprowadzone wadliwe, co skutkowało niewyczerpaniem możliwości dowodowych w zakresie usuwania wątpliwości, przez co decyzja jest co najmniej przedwczesna i wymaga uchylenia, aby w powtórzonym postępowaniu sprawdzającym skarżąca mogła zachować namiastkę ochrony jej uzasadnionego interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Sąd podlegał najdalej idący zarzut skargi, dotyczący stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, z uwagi na wydanie jej przez Zastępcę Szefa ABW, nie zaś przez Szefa ABW. Zdaniem Sądu zarzut ten jest bezzasadny. Odnosząc się do powyższego stwierdzić trzeba, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 uABW, do zadań ABW należy realizowanie, w granicach swojej właściwości, zadań związanych z ochroną informacji niejawnych oraz wykonywanie funkcji krajowej władzy bezpieczeństwa w zakresie ochrony informacji niejawnych w stosunkach międzynarodowych. Z treści art. 19 ust. 1 i 2 uABW wynika, że Szefowie kierują Agencjami bezpośrednio lub przez swoich zastępców. Szefowie Agencji mogą upoważnić podległych funkcjonariuszy do załatwiania spraw w ich imieniu w określonym zakresie, z wyjątkiem spraw, o których mowa w art. 29-31, a także art. 27, z wyłączeniem upoważnienia dla zastępcy Szefa ABW w zakresie określonym w art. 27 ust. 9a. Z przedstawionych przy skardze dokumentów wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie upoważnienia do podejmowania niektórych decyzji i wykonywania czynności związanych z nadzorowaniem funkcjonowania systemu ochrony informacji niejawnych, Szef ABW, działając na podstawie powołanych wyżej przepisów upoważnił swojego zastępcę [...] N. L., nadzorującego Departament Ochrony Informacji Niejawnych, do wydawania postanowień i decyzji wynikających z przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych i Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie rozstrzygania zażaleń i odwołań dotyczących postępowań, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1 u.o.i.n., a więc w zakresie zwykłych postępowań sprawdzających. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Zastępca Szefa ABW posiadał uprawienie do rozpoznania złożonego w niniejszej sprawie odwołania i wydania zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 30 ust. 1 u.o.i.n., zgodnie z którym organ prowadzący postępowanie sprawdzające odmawia wydania poświadczenia bezpieczeństwa, jeżeli nie zostaną usunięte wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 2, a także jeżeli w trakcie poszerzonego postępowania sprawdzającego nie zostaną usunięte wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 3. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 u.o.i.n., postępowanie sprawdzające ma na celu ustalenie, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy. Według regulacji art. 24 ust. 2 u.o.i.n., w toku postępowania sprawdzającego ustala się, czy istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące: 1) uczestnictwa, współpracy lub popierania przez osobę sprawdzaną działalności szpiegowskiej, terrorystycznej, sabotażowej albo innej wymierzonej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej; 2) zagrożenia osoby sprawdzanej ze strony obcych służb specjalnych w postaci prób werbunku lub nawiązania z nią kontaktu; 3) przestrzegania porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej, a przede wszystkim, czy osoba sprawdzana uczestniczyła lub uczestniczy w działalności partii politycznych lub innych organizacji, o których mowa w art. 13 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albo współpracowała lub współpracuje z takimi partiami lub organizacjami; 4) ukrywania lub świadomego niezgodnego z prawdą podawania w ankiecie bezpieczeństwa osobowego, zwanej dalej "ankietą", lub postępowaniu sprawdzającym przez osobę sprawdzaną informacji mających znaczenie dla ochrony informacji niejawnych; 5) wystąpienia związanych z osobą sprawdzaną okoliczności powodujących ryzyko jej podatności na szantaż lub wywieranie presji; 6) niewłaściwego postępowania z informacjami niejawnymi, jeżeli: a) doprowadziło to bezpośrednio do ujawnienia tych informacji osobom nieuprawnionym, b) było to wynikiem celowego działania, c) stwarzało to realne zagrożenie ich nieuprawnionym ujawnieniem i nie miało charakteru incydentalnego, d) dopuściła się tego osoba szczególnie zobowiązana na podstawie ustawy do ochrony informacji niejawnych: pełnomocnik ochrony, jego zastępca lub kierownik kancelarii tajnej. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 4 u.o.i.n. w razie niedających się usunąć wątpliwości, o których mowa w ust. 2 lub 3, interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo przed innymi prawnie chronionymi interesami. Wymaga wyjaśnienia, że postępowanie sprawdzające ma na celu ustalenie, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy, gdyż zgodnie z art. 4 ustawy tylko takiej osobie mogą być udostępniane informacje niejawne i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych. Powołany przepis (art. 24 u.o.i.n.) zawiera ogólną dyrektywę, a jednocześnie eksponuje dwa elementy - podmiotowy i przedmiotowy. Elementem podmiotowym jest wymóg rękojmi zachowania tajemnicy przez osobę, której mogą być ujawnione informacje niejawne. Natomiast element przedmiotowy to niezbędność zapoznania się z tego rodzaju informacjami, wynikająca z charakteru wykonywanej pracy (służby) lub zleconych czynności. Obydwa te elementy muszą występować łącznie. Oznacza to, że informacje niejawne nie mogą być ujawnione osobie, dającej wprawdzie rękojmię zachowania tajemnicy, ale której informacje te nie są niezbędne do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo innej czynności zleconej. Zgodnie z definicją ustawową, przez rękojmię zachowania tajemnicy należy rozumieć zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, czyli przekazaniem informacji chronionych poza krąg osób prawnie do nich dopuszczonych. Ocena, czy osoba daje rękojmię zachowania tajemnicy, podejmowana jest po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego (zwykłego lub poszerzonego), którego zakres zależy od stanowiska lub wykonywania czynności zleconych, o które ubiega się osoba sprawdzana. Zwykłe postępowanie sprawdzające przeprowadza się: przy stanowiskach i pracach związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" (art. 22 ust. 1 pkt 1 u.o.i.n.). Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 u.o.i.n. zwykłe postępowanie sprawdzające obejmuje: 1) sprawdzenie, w niezbędnym zakresie, w ewidencjach, rejestrach i kartotekach, w szczególności w Krajowym Rejestrze Karnym, danych zawartych w wypełnionej i podpisanej przez osobę sprawdzaną ankiecie, a także sprawdzenie innych informacji uzyskanych w toku postępowania sprawdzającego, w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy; 2) sprawdzenie w ewidencjach i kartotekach niedostępnych powszechnie danych zawartych w ankiecie oraz innych informacji uzyskanych w toku postępowania sprawdzającego, w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy. Integralną częścią każdego postępowania sprawdzającego jest ankieta bezpieczeństwa osobowego, którą osoba sprawdzana wypełnia osobiście, zgodnie z posiadaną wiedzą. Dokonując oceny, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy, organ prowadzący postępowanie sprawdzające dokonuje weryfikacji danych, zawartych w ankiecie bezpieczeństwa osobowego, porównuje je z uzyskanymi w tym postepowaniu informacjami, poddaje je analizie, a następnie ocenia, czy istnieją uzasadnione wątpliwości wymienione w art. 24 ust. 2 i 3 u.o.i.n., w jakim stopniu i czy można je usunąć. Organ prowadzący postępowanie sprawdzające poprzedzające wydanie decyzji o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa (czy o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa) nie jest zobowiązany do ścisłego przestrzegania reguł dowodowych, charakterystycznych dla ogólnego postępowania administracyjnego i dających się ująć w zasady prawdy obiektywnej, przez co należy rozumieć wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących. Ustawa o ochronie informacji niejawnych posługuje się pojęciem "wątpliwości", co oznacza, że nie wymaga pewności po stronie organu administracji. Organ jest zobowiązany do wyważenia interesu ochrony informacji niejawnych i interesu strony postępowania. Zasada pierwszeństwa informacji niejawnych wyłącza stosowanie art. 7 k.p.a. w zakresie, w jakim nakazuje on uwzględnienie słusznego interesu obywateli do granic konfliktu z interesem społecznym. Dlatego też w postępowaniu sprawdzającym uwzględnia się wyłącznie interes publiczny, czyli interes ochrony informacji niejawnych. Z uwagi na zasadę pierwszeństwa interesu ochrony informacji niejawnych przed innymi prawnie chronionymi interesami, organ wydający decyzję nie jest też zobligowany przepisami prawa do udowodnienia określonych art. 25 ust. 2 u.o.i.n. okoliczności. Decydujące jest tutaj wskazanie uzasadnionych podstaw wątpliwości, skutkujących uznaniem, że osoba sprawdzana nie daje rękojmi zachowania tajemnicy. Jeśli organ wydający decyzję uzna, że takie ryzyko istnieje, wydaje decyzję odmowną. W toku prowadzonego przez organy postępowania sprawdzającego, na podstawie opinii negatywnej przedstawionej przez Szefa ABW ustalono, że w latach 2013 - 2015 na rachunek bankowy skarżącej wpływały znaczne sumy pieniędzy wynoszące jednorazowo od kilkudziesięciu do ponad dwustu tysięcy złotych - łącznie ok. 900 tys. zł. Środki te po kilku dniach były przez skarżącą wypłacane z ww. rachunku w gotówce. Skarżąca zasłaniając się niepamięcią, nie potrafiła w czasie czynności wysłuchania określić rodzaju w.w. transakcji, źródła pochodzenia pieniędzy oraz celów na jakie zostały przeznaczone. Dopiero w pisemnym oświadczeniu wskazała, że większe wypłaty, związane z zyskami z prowadzonej działalności (w latach 2012 -2015 było to łącznie ok. 900 tys. zł) przeznaczała na potrzeby własne. Organy ustaliły też, iż w lutym 2014 r. strona kupiła mieszkanie w Warszawie, którego zakup sfinansowała z kredytu bankowego i darowizny od rodziców. Wykazano również, że w latach 2012 - 2016 strona współpracowała z firmą [...] Spółka Jawna [...] - od lipca 2012 r. do 2014 r. prowadząc własną działalność gospodarczą, jako osoba fizyczna, a od kwietnia 2014 r. do stycznia 2016 r., jako wspólnik. Działalność gospodarczą założyła na prośbę współwłaścicielki [...] (żony jej brata ciotecznego). Podczas wysłuchania nie potrafiła jednak wskazać ani dostawców sprzętu IT, mimo że w spółce tej zajmowała się przyjmowaniem i realizacją zamówień na taki sprzęt, ani innych - poza żoną brata - właścicieli tej spółki. Dane te podała dopiero w pisemnych oświadczeniach, co może świadczyć o tym, że musiała zasięgnąć wiedzy na ten temat u innych osób. W ocenie Sądu prawidłowo uznały organy, że niemożność wskazania przez stronę konkretnych celów, na które zostały przeznaczone środki wypłacane z jej rachunku bankowego w gotówce w jednorazowych transzach wynoszących od kilkudziesięciu do ponad 200 tys. zł, zasłanianie się niepamięcią co do tych okoliczności, fakt, iż wypłaty tych sum następowały w ciągu kilku dni po ich wpłaceniu, a także znikoma wiedza na temat działalności i wspólników [...], budzą podejrzenia, że środki te nie należały do strony i że udostępniała ona jedynie swój rachunek bankowy do przeprowadzania operacji finansowych przez inny podmiot oraz że obawia się ujawniać rzeczywisty cel i mechanizm tych operacji. Twierdzenie to uprawdopodabnia również sposób sfinansowania przez nią zakupu mieszkania, gdyż dysponując tak wysokimi kwotami, jakie wpływały na jej rachunek, strona mogła dokonać takiego zakupu bez korzystania z pomocy rodziców i zaciągania wieloletniego kredytu. Organy właściwie też oceniły, że udział strony w operacjach finansowych, których istoty nie była w stanie wyjaśnić, wywołuje niedające się usunąć wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 5 u.o.i.n. u, dotyczące istnienia okoliczności powodujących ryzyko jej podatności na szantaż lub wywieranie presji. Nie można bowiem wykluczyć, że operacje te mogły służyć celom niezgodnym z prawem, a ujawnienie informacji na ten temat mogłoby wywołać niekorzystne konsekwencje dla strony. W związku z zarzutem skargi, dotyczącym niewłaściwego prowadzenia postępowania sprawdzającego i przekazania przez ABW organowi I instancji, zamiast pisemnej informacji o wynikach czynności, opinii sporządzonej na podstawie akt poszerzonego postępowania sprawdzającego przeprowadzonego w latach 2016-2019 stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Po pierwsze nie można zaakceptować stanowiska skarżącej, że informacje uzyskane w toku poszerzonego postępowania sprawdzającego nie podlegały wykorzystaniu, ponieważ postępowanie to nie zakończyło się "merytorycznie", z uwagi na jego umorzenie. Jak wyjaśnił organ odwoławczy umorzenie ww. postępowania nastąpiło z uwagi na zmianę przez stronę pracy, zatem jego dalsze prowadzenie było bezprzedmiotowe i jako takie podlegało właśnie umorzeniu. Taka forma zakończenia uprzednio prowadzonego wobec skarżącej postępowania sprawdzającego nie przekreśla istotności ujawnionych w jego toku informacji i dowodów. Po wtóre nie sposób uznać, że w związku ze "zwykłym" zakresem postępowania, ABW winno pominąć uzyskane w uprzednio prowadzonym postępowaniu sprawdzającym informacje i dowody, zwłaszcza, że wskazywały one, iż skarżąca nie spełnia ustawowych wymogów, co do zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed nieuprawnionym ujawnieniem, a zatem miały one istotne znaczenie dla charakteru udzielonej na wniosek Pełnomocnika OIN odpowiedzi. Jak przedstawiono wyżej, podstawowym celem postępowania sprawdzającego jest ustalenie, czy w danej sprawie i w odniesieniu do konkretnej osoby istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do tego, że daje ona rękojmię zachowania tajemnicy. W postępowaniu tym uwzględnia się wyłącznie interes publiczny, tj. interes ochrony informacji niejawnych, który ma pierwszeństwo przed innymi prawnie chronionymi interesami. Powyższe, w ocenie Sądu, uprawniało organ do udzielenia negatywnej opinii sporządzonej w oparciu o akta innego postępowania sprawdzającego. W tym stanie sprawy wobec uznania bezzasadności zarzutów złożonej skargi, skarga podlega oddaleniu. Sąd nie stwierdził też zaistnienia żadnych okoliczności, które nakazywałyby z urzędu wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 października 2020
- Symbol z opisem
- 649 Sprawy dotyczące poświadczenia bezpieczeństwa oraz z zakresu ochrony informacji niejawnych
- Skarżony organ
- Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
- Sędziowie
- Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/ Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 1052/20 · 13 stycznia 2021
Wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2021 r., II SA/Wa 1052/20
Sygnatura: II SA/Wa 970/20 · 25 września 2020
Postanowienie WSA w Warszawie z 25 września 2020 r., II SA/Wa 970/20
Sygnatura: II SA/Wa 969/20 · 25 września 2020
Postanowienie WSA w Warszawie z 25 września 2020 r., II SA/Wa 969/20
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny