II SA/Wa 2055/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz związku stanu zdrowia ze służbą 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w części utrzymującej w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z [...] stycznia 2020 r. w zakresie dotyczącym ustalenia zdolności do służby oraz orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z [...] stycznia 2020 r. w zakresie dotyczącym ustalenia zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałej części.

J. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] czerwca 2020 r. (nr [...]), którym organ działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. u. z 2020 r. poz. 398), utrzymał w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] stycznia 2020 r. (nr [...]) orzekające o zdolności skarżącego do służby w Policji z ograniczeniem oraz o braku związku jego stanu zdrowia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych i przyjętych przez organy za podstawę rozstrzygnięcia, wynika, że Komendant Miejski Policji w [...] w dniu [...] września 2018 r. skierował J. R. do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej, celem ustalenia jego stanu zdrowa oraz zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji, związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami oraz właściwościami służby. [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu z [...] grudnia 2018 r. (nr [...]) rozpoznała u J. R. m. in. zaburzenia adaptacyjne znacznie upośledzające funkcjonowanie i powołując się na § 87 pkt 2 r. 5C załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 r., poz.2035) stwierdziła, że jest trwale niezdolny do służby w Policji (kategoria C) oraz że schorzenie (ułomność) nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisja zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidzkiej (inwalidztwo czasowe do grudnia 2020 r.) orzekła, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą (wypadkiem w służbie). Centralna Komisja Lekarska w [...], po dokonaniu konsultacji stanu zdrowia skarżącego, orzeczeniem z [...] czerwca 2019 r. (nr [...]), uchyliła orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] grudnia 2018 r. i przekazała sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] w piśmie z [...] listopada 2019 r. zawiadomiła J. R. o wznowieniu przewodu komisyjnego i w orzeczeniu z [...] stycznia 2020 r. (nr [...]) rozpoznała u J. R.: 1) zaburzenia nerwicowe pod postacią zaburzeń depresyjno-lękowych znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne i funkcjonowanie, rokujące poprawę (§86 p. 2 r. 5 B) oraz przebyty uraz barku i ramienia (§65 p.1 r.5B) i stwierdziła, że skarżący jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem oraz zdolny do pracy. Komisja nie zaliczyła J. R. do żadnej grupy inwalidzkiej. Centralna Komisja Lekarska w [...] po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tego orzeczenia, w dniu [...] czerwca 2020 r. wydała orzeczenie (nr [...]), którym na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W jego uzasadnieniu podała, że zapoznała się z odwołaniem skarżącego oraz zgromadzoną dokumentacją orzeczniczą oraz że wnikliwie przeanalizowała całość zgromadzonej dokumentacji i nie znalazła podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Komisja podała, że psychiatra będąca członkiem komisji lekarskiej wydającej orzeczenie z [...] czerwca 2019 r. (o uchyleniu w całości orzeczenia organu I instancji z [...] grudnia 2018 r.), po analizie dokumentacji medycznej skarżącego stwierdziła u niego zaburzenia nerwicowe pod postacią zaburzeń depresyjno-lękowych z objawami konwersyjnymi, znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne i funkcjonowanie, rokujące poprawę. J. R. w skardze na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2020 r. wniósł o jego uchylenie w całości. Skarżący zarzucił, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w przeciągu roku czasu wydała dwa zupełnie inne orzeczenia: w grudniu 2018 r. orzekła, że jest trwale niezdolny do służby w Policji i zaliczyła go do III grupy inwalidzkiej, stwierdziła brak związku stanu zdrowia ze służbą, z kolei w orzeczeniu ze stycznia 2020 r. stwierdziła, że jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem i nie zaliczyła go do żadnej grupy inwalidzkiej. Zdaniem skarżącego, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych "nie zadała sobie najmniejszego trudu, aby konkretnie i obszernie (orzeczenie) uzasadnić". Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga J. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] czerwca 2020 r. w zakresie obejmującym ustalenie kategorii zdolności do służby jest zasadna. W pozostałym zakresie, skarga podlegała odrzuceniu. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że komisja lekarska w zaskarżonym orzeczeniu zawarła dwa rozstrzygnięcia. Po pierwsze orzekła w sprawie zaliczenia skarżącego do określonej kategorii zdolności do służby, tj. o jego zdolności do służby w Policji z ograniczeniem (kategoria B). To orzeczenie komisji lekarskiej jest wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby lub o zwolnieniu z tej służby. Od takiego orzeczenia służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby. W zaskarżonym orzeczeniu Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wypowiedziała się również (orzekła) w przedmiocie związku stanu zdrowia skarżącego (stwierdzonych chorób i ułomności) ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, ustalenia stopnia inwalidztwa, stosując przepisy rozporządzenia MSWiA z 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1046). To orzeczenie ma wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowi przesłankę ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 , wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu, skarga J. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] czerwca 2020 r. w zakresie w jakim utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji dotyczące niezaliczenia skarżącego do żadnej grupy inwalidztwa, braku związku schorzeń ze służbą (szczególnymi właściwościami lub warunkami służby) podlega odrzuceniu. Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego orzeczenia w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji, Sąd stwierdził, że nie odpowiada ono prawu. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności do zbadania, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo, znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie. Zdaniem Sądu organy obu instancji naruszyły art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie organu I instancji w istocie nie poddają się kontroli sądu administracyjnego w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do służby w Policji z ograniczaniem (kategoria B). Podstawę prawną wydania powyższego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej w przedmiocie zdolności skarżącego do służby w Policji stanowiły przepisy ustawy o komisjach lekarskich (...) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych r z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa. Zgodnie z art. 39 ust. 5 ustawy o komisjach lekarskich (...) orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają m.in. trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku, uzasadnia się szczegółowo. Zgodnie zaś z art. 4 tej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W sprawie niniejszej komisja lekarska I instancji wskazała jedynie na rozpoznania, w tym na te wymienione w punkcie 1 i 2 części A orzeczenia z dnia [...] stycznia 2020 r., zaliczając skarżącego w związku z nimi do kategorii B, czyli zdolny do służby z ograniczeniem (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich (...)). W uzasadnieniu szczegółowym podała tylko, że aktualny stan zdrowia osoby orzekanej powoduje zdolność do służby w Policji z ograniczeniem. W części A orzeczenia Komisja powołała się ogólnie na konsultację [...] skarżącego (dokonaną na etapie postępowania odwoławczego od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] grudnia 2018 r.), skutkującą uchyleniem poprzedniego orzeczenia organu II instancji. Z uzasadnienia orzeczenia nie wynika na jakiej podstawie dokonano rozpoznania zaburzeń nerwicowych pod postacią zaburzeń depresyjno-lękowych z objawami konwersyjnymi, znacznie upośledzających zdolności adaptacyjne i funkcjonowanie, rokujących poprawę i przyporządkowano je do § 86 p.2 załącznika do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i ułomności. W orzeczeniu nie ma żadnego uzasadnienia dotyczącego rozpoznania dokonanego w punkcie 2 części A orzeczenia. Także Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie podołała obowiązkowi określonemu w art. 39 ust. 5 ustawy o komisjach lekarskich (...). W zaskarżonym orzeczeniu nie sposób doszukać się jakiegokolwiek uzasadnienia tak zarówno dla dokonanych rozpoznań jak i ich kwalifikacji na podstawie załącznika do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i ułomności (...). Na podstawie treści zaskarżonego orzeczenia nie wiadomo dlaczego Centralna Komisja Lekarska za prawidłowe uznała ustalenia komisji I instancji co do trwałej niezdolności skarżącego do służby w Policji. Powyższe uchybienie w postaci braku szczegółowego uzasadnienia orzeczenia o niezdolności do służby w Policji stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie orzeczenia powinno w sposób przekonujący wyjaśniać dlaczego u skarżącego stwierdzona została choroba lub ułomność kwalifikowana w załączniku do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i ułomności (...). Sąd nie dysponuje wiedzą medyczną, a tym samym orzeczenie komisji lekarskiej winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a., aby można było poddać je ocenie. W sytuacji takiej jaka zaistniała w niniejszej sprawie, tj. w istocie wobec braku uzasadnień orzeczeń obu instancji w przedmiocie zdolności skarżącego do służby, orzeczenia te wymykają się spod sądowej kontroli. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej rozważania, co do koniecznego elementu orzeczenia, jakim jest szczegółowe uzasadnienie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie o którym mowa w pkt 2 zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy procesowej.