II SA/Wa 2040/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant referent Monika Duma – Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów oddala skargę

M. M. w dniu 17 października 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej także jako IPN) nr (...) z dnia (...) września 2018 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. nr (...) z dnia (...) marca 2018 r., odmawiającą udostępnienia M. M. wypisu z dziennika rejestracyjnego MSW do nr (...), wskazanego w e-mailu z dnia 30 stycznia 2018 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu (...) stycznia 2018 r. do Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w W. wpłynął e-mail od M. M., wysłany ze skrzynki "lustratorpolski@wp.pl" na skrzynkę "archiwum.warszawa@ipn.gov.pl" z prośbą o uzupełnienie kwerendy dot. J. W. ur. (...) października 1937 r. poprzez udostępnienie wypisu z dziennika rejestracyjnego MSW do nr (...). Organ potraktował w.w. pismo jako nowy wniosek o ponowną kwerendę i udostępnienie dokumentów. Pismo- zdaniem organu- nie spełniało wymogów formalnych i nie mogło być zrealizowane jako wniosek o udostępnienie dokumentów w celu publikacji materiału prasowego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy o IPN. Pismem Kierownika Referatu Udostępniania Dokumentów do Celów Naukowych i Dziennikarskich w Oddziałowym Archiwum IPN w W. z dnia (...) stycznia 2018 r., M. M. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych tj. podpisania ww. pisma w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W ustawowym terminie wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych. Wobec braku uzupełnienia przez skarżącego wniosku z dnia (...) stycznia 2018 r., Dyrektor Oddziału IPN w W., decyzją nr (...) z dnia (...) kwietnia 2018 r. odmówił udostępnienia M. M. wypisu z dziennika rejestracyjnego MSW do nr (...), wskazanego w e-mailu z dnia (...) stycznia 2018 r. W dniu (...) kwietnia 2018 r. do Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w W. Instytutu Pamięci Narodowej wpłynęło odwołanie M. M. od decyzji nr (...) z dnia (...) marca 2018 r. Odwołanie nie zawierało podpisu skarżącego, dlatego pismem z dnia (...) kwietnia 2018 r. został on wezwany do uzupełnienia braku formalnego podania z dnia 5 kwietnia 2018 r. Brak ten uzupełnił w dniu 14 maja 2018 r. przez podpisanie ww. pisma. W dniu 21 maja 2018 r. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwany dalej "Prezesem IPN", działając na podstawie art. art. 36 ust. 9 ustawy o IPN w związku z art. 106 k.p.a. zwrócił się do Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanego dalej "Kolegium IPN", z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie odwołania M. M. od decyzji nr (...) z dnia (...) marca 2018 r. Postanowieniem nr (...) z dnia (...) maja 2018 r. Kolegium IPN wyraziło opinię, że należy utrzymać w mocy decyzję nr (...) z dnia (...) marca 2018 r. o odmowie udostępnienia M. M. wypisu z dziennika rejestracyjnego MSW do nr (...), wskazanego w e-mailu z dnia 30 stycznia 2018 r. Wnioskiem z dnia (...) czerwca 2018 r. M. M. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem nr (...). Postanowieniem nr (...) z dnia (...) czerwca 2018 r. Kolegium IPN utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie własne nr (...) z dnia (...) maja 2018 r. Zaskarżoną decyzją z dnia (...) września 2018 r. nr (...) Prezes Instytutu Pamięci Narodowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału IPN nr (...) z dnia (...) września 2018 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o IPN dokumenty zgromadzone przez Instytut Pamięci Narodowej udostępnia się na pisemny wniosek skierowany do dyrektora oddziału Instytutu Pamięci Narodowej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Wniosek, o którym mowa w art. 36 ust. 2, powinien zawierać: 1) imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby Wnioskodawcy; 2) rodzaj i numer dokumentu tożsamości osoby, której ma nastąpić udostępnienie; 3) datę wydania dokumentu tożsamości osoby, której ma nastąpić udostępnienie oraz nazwę organu, który go wydał oraz 4) dane ułatwiające odnalezienie dokumentów (art. 36 ust. 3 ustawy o IPN). Ponadto wskazanie tematu materiału prasowego i załączenie upoważnienia redakcji albo wydawcy do wystąpienia z wnioskiem (art. 36 ust. 4 pkt 3). Na podstawie art. 36 ust. 6 ustawy o IPN dyrektor oddziału IPN, w drodze decyzji administracyjnej odmawia udostępnienia dokumentów, jeżeli złożony wniosek nie spełnia warunków określonych w art. 36 ust. 1-4 lub zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 lub art. 37. Organ podkreślił, że skarżący w przedmiotowej sprawie nie spełnił jednego z warunków określonych w art. 36 ust. 2, tj. pisemności wniosku. Skarżącemu wyjaśniono, że wniesienie podania drogą mailową za skrzynki e-mailowej lustratorpolski@wp.pl nie spełniało wymogów określonych w art. 36 ust. 2 ustawy o IPN, który wymaga "pisemności wniosku". Dlatego skarżący został wezwany przez organ I instancji do uzupełnienia powyższego braku formalnego, czego nie uczynił, klasyfikując ten wniosek jako kontynuację poprzednio złożonego. Organ podkreślił, że w sprawie postępowania wszczętego na wniosek M. M. nr (...) z dnia (...) sierpnia 2014 r., udostępnił skarżącemu wszystkie dokumenty, odnośnie [...] . Udostępnienie dokumentów nastąpiło w ramach czynności materialno-technicznej, która to czynność stanowiła zakończenie przedmiotowego postępowania, o czym poinformowano skarżącego pismem nr (...) z dnia (...) lutego 2015. Od czynności materialno-technicznej nie przysługują żadne środki odwoławcze, tak jak ma to miejsce w przypadku decyzji. Gdyby w trakcie prowadzonego postępowania M. M. wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie kwerendy, to wówczas dyrektor oddziału powinien przychylić się do jego wniosku. Ponieważ skarżącemu udostępniono całość wytypowanych dokumentów i tym samym zakończono postępowanie z wniosku M. M. z dnia (...) sierpnia 2014r., wniosek z (...) stycznia 2018 r. należało potraktować, jako nowy, który powinien spełniać warunki określone przez ustawodawcę. W skardze do tutejszego Sądu na Decyzję Prezesa IPN nr (...) z ...09.2018 r. M. M. uznał za bezprawne zobowiązanie go do uzupełnienia podpisu na wniosku, gdyż jego zdaniem nie był to wniosek w nowej sprawie, lecz uzupełnienie wniosku złożonego z datą ....08.2014 r. Jego zdaniem żądanie organu jest przewlekaniem sprawy i udowadnianiem swojej społecznej przydatności. W uzasadnieniu podał, że według pouczenia, zawartego w pismach Dyrektora Biura Prezesa IPN (...) i (...), pracownicy IPN powinni uzupełniać dokumentację w drodze uproszczonych kontaktów na prośbę osobistą lub telefoniczną. Jego mailowe wystąpienie mieściło się w tej formule, ale pracownicy Warszawskiego IPN kontestują nawet wewnętrzne regulacje. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji i orzeczenia ją poprzedzającego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga musiała zostać oddalona. Przepis 36 ust. 3. ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (z dnia 18 grudnia 1998 r., tj. z dnia 8 września 2016 r., Dz.U. z 2016 r. poz. 1575, dalej powoływanej jako "ustawa") stanowi, że wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać: 1) imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby wnioskodawcy; 2) rodzaj i numer dokumentu tożsamości osoby, której ma nastąpić udostępnienie; 3) datę wydania dokumentu tożsamości osoby, której ma nastąpić udostępnienie oraz nazwę organu, który go wydał; 4) dane ułatwiające odnalezienie dokumentów. 4. Wniosek o udostępnienie dokumentów w celu, o którym mowa: 1) w ust. 1 pkt 1 - powinien zawierać również podstawę prawną dotyczącą wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 1; 2) w ust. 1 pkt 2 - powinien zawierać również: a) wskazanie tematu prowadzonych badań naukowych, b) rekomendację pracownika naukowego uprawnionego do prowadzenia badań naukowych w dyscyplinach nauk humanistycznych, społecznych, gospodarki lub prawa - w przypadku osób niebędących takimi pracownikami; 3) w ust. 1 pkt 3 - powinien zawierać również: a) wskazanie tematu materiału prasowego, b) załączone upoważnienie redakcji albo wydawcy do wystąpienia z wnioskiem W myśl art.36 ust. 6 ustawy Dyrektor oddziału Instytutu Pamięci, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia udostępnienia dokumentów, o których mowa w ust. 1, jeżeli złożony wniosek nie spełnia warunków określonych w ust. 1-4 lub zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 lub art. 37. Ustęp 2 cytowanego przepisu stanowi, że dokumenty, o których mowa w ust. 1, udostępnia się na pisemny wniosek, skierowany do dyrektora oddziału Instytutu Pamięci, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. W sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek skarżącego nie spełniał warunku pisemności. Został on bowiem wysłany przez skarżącego w dniu (...) stycznia 2018 r. w formie e-mail ze skrzynki "lustratorpolski@wp.pl" na skrzynkę archiwum.warszawa@ipn.gov.pl. Ponieważ w sprawie postępowania wszczętego na wniosek M. M. nr (...) z dnia (...) sierpnia 2014 r., organ udostępnił skarżącemu wszystkie dokumenty, odnośnie J. W., a udostępnienie nastąpiło w ramach czynności materialno-technicznej, czynność ta stanowiła zakończenie przedmiotowego postępowania. O tym fakcie skarżący został poinformowany pismem nr (...) z dnia (...) lutego 2015. Z tej przyczyny organ prawidłowo potraktował wniosek M. M. z dnia (...) stycznia 2018 r. jako nowy wniosek o ponowną kwerendę i udostępnienie dokumentów. Wniosek ten bez wątpienia powinien spełniać warunki określone przez ustawodawcę. Sąd podziela stanowisko organów, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych i nie mógł być zrealizowany. Prawidłowe zatem było wezwanie skarżącego przez Kierownika Referatu Udostępniania Dokumentów do Celów Naukowych i Dziennikarskich w Oddziałowym Archiwum IPN w W. do uzupełnienia braków formalnych tj. podpisania ww. pisma w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Ponieważ w ustawowym terminie wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych, prawidłowo Dyrektor Oddziału IPN w W., decyzją (...) marca 2018 r. odmówił udostępnienia M. M. wypisu z dziennika rejestracyjnego MSW do nr (...) W konsekwencji za prawidłową należało również uznać zaskarżoną decyzję Prezesa IPN nr (...) z dnia (...) września 2018 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Oddziału IPN. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.