II SA/Wa 1994/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku oddala skargę.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] października 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] odmawiającą A. T. renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu organ przywołał art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.). Wskazał, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga spełnienia wszystkich warunków określonych w powołanym przepisie prawa, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W świetle art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej tylko udowodnione szczególne okoliczności, które spowodowały brak wymaganego okresu ubezpieczenia, połączonego z należytym opłacaniem składek, mogą stanowić podstawę do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Prezes ZUS zaznaczył, że za szczególną okoliczność uważa się tylko zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Okolicznością szczególną może być jedynie zdarzenie lub trwały stan o charakterze zewnętrznym, obiektywnym i niezależnym od woli danej osoby. Prezes ZUS wskazał, że z akt sprawy wynika, że A. T. na przestrzeni 51 lat życia udokumentował 5 lat, 5 miesięcy i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 4 lata, 1 miesiąc i 7 dni okresów składkowych oraz 1 rok, 4 miesiące i 13 dni okresów nieskładkowych. Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Prezes ZUS wyjaśnił, że świadczenie w drodze wyjątku przyznawane jest osobom aktywnym zawodowo i jakkolwiek nie jest ono wprost uzależnione od stażu pracy, to jednak staż ten nie może pozostawać bez wpływu na ocenę wystąpienia warunków przewidzianych w tym przepisie. Okres ubezpieczenia powinien być adekwatny do wieku strony, a tylko wykazanie, że niespełnienie warunków do świadczenia uniemożliwiły okoliczności niemożliwe do przezwyciężenia, może skutkować przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku. Prezes ZUS wskazał, że w 10-leciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę - zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym A. T. udowodnił tylko 1 rok, 6 miesięcy i 4 dni tych okresów (okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych). Wyjaśnił, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje krótki okres, usprawiedliwiony szczególnymi okolicznościami. Prezes ZUS zaznaczył, że w okresach od [...].12.1999 r. do [...].05.2004 r., od [...].06.2004 r. do [...].07.2008 r., od [...].09.2010 r. do [...].08.2016 r, oraz od [...].07.2018 r. do [...].07.2022 r. A. T. nie wykonywał pracy ani innej działalności potwierdzonej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Dodał, iż wprawdzie przepis art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie uzależnia przyznania świadczenia od określonego okresu lub długości przerw pomiędzy poszczególnymi okresami zatrudnienia, jednak przyczyny, dla których osoba nie nabyła uprawnień do emerytury lub renty, muszą być takie, że istnieje możliwość potraktowania ich jako okoliczności szczególnych, wyjątkowych. Prezes ZUS stwierdził, że z przeprowadzonej analizy akt sprawy nie wynika, aby w wykazanych okresach A. T. nie mógł kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. We wskazanych przerwach nie była wobec niego orzeczona całkowita niezdolność do pracy (całkowita niezdolność do pracy powstała [...].11.2022 r., tj. w wieku 49 lat), zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia. Nie zostały również udokumentowane przez stronę inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od jego woli, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podnosi, że problemy zdrowotne trwają od wielu lat i z tego powodu A. T. nie mógł podjąć zatrudnienia. Na tę okoliczność przedłożył dokumentację medyczną. W związku z tym sprawa została skierowana do Wydziału Orzecznictwa Lekarskiego i Prewencji Oddziału ZUS w [...]. W opinii z [...].08.2024 r. Główny Lekarz Orzecznik ZUS wskazał, że podana w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z [...].07.2023 r. data powstania całkowitej niezdolności do pracy, tj. [...].11.2022 r. jest prawidłowa. Prezes ZUS podniósł, że jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS, przesłanka ta nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej we wniosku, iż przerwy w zatrudnieniu spowodowane były wychowaniem dzieci organ wyjaśnił, że w stażu pracy wnioskodawcy został uwzględniony okres opieki nad dziećmi od [...].12.1993 r. do [...].12.1999 r. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ustawy emerytalnej okresy opieki nad dziećmi można zaliczyć w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat. Są to okresy nieskładkowe. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy emerytalnej okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Opieka nad małoletnimi dziećmi, chociaż bardzo pożądana ze względów społecznych, nie może być uznana za szczególną okoliczność, usprawiedliwiającą bezczynność zawodową i dającą tytuł do świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Nie była to okoliczność niezależna od wnioskodawcy, lecz jego wybór i dokonując takiego wyboru powinien on liczyć się z jego konsekwencjami. Niezależnie od tego, jak wielkie znaczenie ma dla dzieci ciągła obecność i opieka rodzica, czas spędzony w domu nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia. Nie czyni bowiem osoby sprawującej opiekę niezdolną do pracy. Prezes ZUS zaznaczył, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. W związku z powyższym, po ponownym przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej Prezes ZUS nie znalazł podstaw do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] października 2024 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi A. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący w uzasadnieniu wskazał m.in., że organ potwierdził 5 lat i 12 dni okresów składkowych. Zarzucił, że organ nie zajął stanowiska wobec dołączonej do akt sprawy dokumentacji medycznej skarżącego, potwierdzającej leczenie psychiatryczne oraz brak kończyny dolnej. Skarżący przedstawił sytuację zdrowotną wskazując, że jego przypadek jest wyjątkowy i ze względu właśnie na stan zdrowia zaistniały niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody w uzyskaniu świadczenia na zasadach ogólnych. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2024 r. podtrzymał skargę. Wskazał m.in., że organ nie powołał żadnych nowych dowodów, które uzasadniałyby odmowę świadczenia nadzwyczajnego dla skarżącego. Ponownie wskazał na swoją obecną sytuację zdrowotną. Zarzucił, że organ pomija rozwijanie się choroby w kierunku chorób psychiatrycznych i psychologicznych. Wniósł o dopuszczenie dowodu z badania i opinii psychiatry [...]. M. G. zawartej w zaświadczeniu z [...] lipca 2024 r., z oceny psychologicznej [...] J. S.. Skarżący wniósł, aby wziąć pod uwagę aktualny stan jego zdrowia. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2025 r. (omyłkowo wskazano [...] czerwca 2024 r.) wniósł o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenie lekarza psychiatry na okoliczność pogarszającego się zdrowia psychicznego skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r.. nie uwzględnił wniosków o przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2024 r. i w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2025 r. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W sprawie tej nie wystąpiły istotne wątpliwości, o których mowa w powołanym przepisie, wymagające ustalenia w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a.). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało przez organ zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej k.p.a. Prezes ZUS nie naruszył przepisów postępowania, w tym m.in. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., ale także art. 8 k.p.a., art. 75 k.p.a., czy art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie naruszył również przepisu prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zarzuty skargi podniesione w skardze i pismach procesowych nie są zasadne. Ustalenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie braku spełnienia łącznie wszystkich przesłanek uprawniających do przyznania skarżącemu renty w drodze wyjątku jest – w stanie faktycznym tej sprawy – prawidłowe. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa. Uzasadnienie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji jest wystarczające dla dokonania kontroli prawidłowości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Uzasadnienie mogłoby być bardziej wyczerpujące, jednakże nie wpłynęłoby to na wynik sprawy, albowiem wszystkie istotne – na gruncie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – zostały ustalone. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Powołany przepis pozwala na uzyskanie świadczenia w drodze wyjątku przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Zgodnie z art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Do przyznania świadczenia wszystkie przesłanki, o jakich mowa, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia chociażby jednego warunku uniemożliwia wydanie decyzji przyznającej świadczenie. W sprawie niniejszej organ zasadnie stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły skarżącemu nabycie uprawnień w trybie zwykłym. Ocena organu w tym zakresie jest zdaniem Sądu prawidłowa, a tym samym ocena materiału dowodowego nie była dowolna (nie naruszono art. 80 k.p.a.). Ustalenia faktyczne są prawidłowe (art. 7 k.p.a.). Skarżący w toku postępowania administracyjnego wnioskując o ponowne rozpatrzenie sprawy przedłożył dodatkową dokumentację medyczną. W związku z tym sprawa została skierowana Wydziału Orzecznictwa Lekarskiego i Prewencji Oddziału ZUS w [...]. W opinii z [...] sierpnia 2024 r. Główny Lekarz Orzecznik ZUS wskazał, że podana w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z [...] lipca 2023 r. data powstania całkowitej niezdolności do pracy, tj. [...].11.2022 r. jest prawidłowa. Poza wskazaniem na stan zdrowia skarżący w toku postępowania nie powołał się na żadne okoliczności, które wymagałyby od organu przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w tym podjęcia przez organ działania z urzędu. Skarżący wskazywał bowiem na stan zdrowia i fakt opieki nad małoletnimi dziećmi jako przeszkodę do wypracowania świadczenia w trybie zwykłym. Organ do argumentacji strony odniósł się w decyzji stwierdzając, że wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności nie stanowią – w stanie faktycznym tej sprawy – okoliczności szczególnych w rozumieniu art. 83 ustawy. W sprawie niniejszej zasadnie organ stwierdził, że w odniesieniu do skarżącego nie wykazano szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. Już z tego powodu brak było możliwości przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Odnosząc się do przesłanki szczególnych okoliczności, wskazania wymaga, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej uznaje się wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2000 r. sygn. akt II SA 306/00, niepublikowany), przy czym owo zdarzenie bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2987/19 wskazano, że kategoria "szczególnych okoliczności" jest klauzulą generalną, której stosowanie ma charakter ocenny i indywidualny. Posługując się zwrotem "szczególnych okoliczności", prawodawca daje pewną swobodę w kwalifikowaniu stanów faktycznych pod tymże kątem, co dodatkowo uwypukla i podkreśla cel regulacji. Jednak nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie semantycznym pojęcia "szczególnych okoliczności", czyli takich zdarzeń, które na gruncie ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zdarzenie to musi mieć taki charakter, by uniemożliwiało ubezpieczonemu pracę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2000 r., II SA 954/00, LEX nr 53788). Podkreślenia wymaga też, że wprawdzie przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie uzależniają wprost przyznania świadczenia w drodze wyjątku od okresu odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, to jednak przy ocenie sprawy nie można zupełnie pomijać tej okoliczności, albowiem świadczenie w drodze wyjątku jest świadczeniem związanym ze stażem zatrudnienia oraz z okresem odprowadzania składek na to ubezpieczenie (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1196/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, ocena zasadności wniosku o świadczenie w drodze wyjątku nie powinna być czyniona w całkowitym oderwaniu od długości okresów ubezpieczenia, gdyż świadczenie to może być przyznane w razie nieznacznego niedopełnienia warunków do przyznania świadczenia na zasadach ogólnych (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1046/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Inaczej należy oceniać sytuację osoby mającej niewielki okres ubezpieczenia od osoby, która udowodniła okresy ubezpieczenia niewiele odbiegające od wymaganych ustawowo (vide Ł. Prasołek [w:] Emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Komentarz pod red. B. Gudowskiej i K. Ślebzaka, wyd. 1, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013 i cyt. tam orzecznictwo, w tym m.in. wyrok NSA z 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1023/08). W sprawie jest bezsporne, że skarżący stał się całkowicie niezdolny do pracy w wieku 49 lat. Na przestrzeni 51 lat życia udokumentował natomiast 5 lat, 5 miesięcy i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W 10-leciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano 1 rok, 6 miesięcy i 4 dni tych okresów. Z akt sprawy wynika, że skarżący od [...].12.1999 r. do [...].05.2004 r., od [...].06.2004 r. do [...].07.2008 r., od [...].09.2010 r. do [...].08.2016 r, oraz od [...].07.2018 r. do [...].07.2022 r. nie wykonywał pracy ani innej działalności potwierdzonej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Skarżący wskazywał wprawdzie, że te przerwy spowodowane były stanem zdrowia, jednakże zauważyć należy, że całkowita niezdolność do pracy orzeczono u skarżącego od [...] listopada 2022 r. Z akt sprawy nie wynika, aby wcześniej orzeczona była chociażby częściowa niezdolność do pracy. Skarżący podnosił, że to z powodu stanu zdrowia nie mógł wypracować świadczenia w trybie zwykłym, jednakże brak jest – w świetle orzeczenia lekarza orzecznika – podstaw do wyprowadzenia takiego twierdzenia. Także Główny Orzecznik ZUS po zapoznaniu się z dodatkową dokumentacją medyczną przedłożoną przez skarżącego nie znalazł podstaw do zmiany daty orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. Prawidłowo organ stwierdził również, że fakt wychowywania małoletnich dzieci nie stanowi okoliczności szczególnej na gruncie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, która uniemożliwiała wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. Sąd ustalenie to podziela. Opieka nad małoletnimi dziećmi nie stanowi okoliczności niezależnej od wnioskodawcy, lecz jest wynikiem dokonanego wyboru. Zauważyć należy bowiem, że niezależnie od tego, jak wielkie znaczenie ma dla dzieci ciągła obecność i opieka rodzica, czas spędzony w domu nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia. Nie czyni bowiem osoby sprawującej opiekę niezdolną do pracy (v. wyrok WSA z 21.07.2006 r., sygn. akt II SA/Wa 882/06 orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie nie ma przy tym wątpliwości, że do stażu pracy skarżącego został uwzględniony okres opieki nad dziećmi od [...].12.1993 r. do [...].12.1999 r. Organ wyjaśnił przy tym w decyzji, że zgodnie z art. 7 ustawy okresy opieki nad dziećmi można zaliczyć w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat. Są to okresy nieskładkowe. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. W stanie faktycznym tej sprawy nie ma podstaw do stwierdzenia, że brak możliwości wykonywania zatrudnienia i opłacania składek na ubezpieczenie we wszystkich wykazanych przez organ przerwach w zatrudnieniu był wynikiem okoliczności spowodowanych stanem zdrowia albowiem wobec skarżącego nie była w tych okresach orzeczona całkowita niezdolność do pracy. Nie wykazano także innych ewentualnych okoliczności, niezależnych od skarżącego, których nie mógł on przezwyciężyć. Zasadnie organ stwierdził tym samym, że nie wykazano, aby przyczyną braku uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym był stan zdrowia, czy też inne okoliczności, których nie można było przezwyciężyć. Okoliczność, że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy od [...] listopada 2022 r. jest bezsporna. Wynika ona z orzeczenia Lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2023 r. (karta 15 akt administracyjnych) oraz znajduje potwierdzenie w opinii lekarskiej Głównego Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2024 r. (karta 66 akt administracyjnych). Fakt całkowitej niezdolności do pracy od [...] listopada 2022 r., nie uzasadnia jednak sam w sobie, na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Odnosząc się do zarzutów skargi i pism procesowych w tym zakresie raz jeszcze podkreślenia wymaga, że na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS całkowita niezdolność do pracy wnioskodawcy musi być orzeczona w trybie przewidzianym prawem przez lekarza orzecznika ZUS lub Komisję Lekarską ZUS. Samo przekonanie skarżącego, że był niezdolny do pracy we wcześniejszych latach, w których wystąpiły przerwy w ubezpieczeniu, nie stanowi podstawy do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Twierdzenie strony, że ze względu na stan zdrowia nie mógł podjąć zatrudnienia lub, że z tego względu nie mógł kontynuować zatrudnienia, nie wywołuje skutków prawnych na gruncie powołanego przepisu (v. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2002 r. sygn. akt II SA 2243/02, Lex nr 14231). Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia (ust.2). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 3 powołanej ustawy, podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, od którego nie wniesiono sprzeciwu, lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości albo orzeczenie komisji lekarskiej. Z powyższego przepisu wynika, że organ jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, jak również orzeczeniem komisji lekarskiej wydanym wskutek rozpoznania wniesionego sprzeciwu (v. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1397/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanka ta nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9. października 2009 r., sygnatura II SA/Wa 1079/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 sierpnia 2001 r., sygnatura II SA 646/01, dostępny w LEX nr 121924). W tej sprawie zatem, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2023 r. było dla organu wiążące. Kwestia obecnego stanu zdrowia skarżącego i całkowitej niezdolności do pracy nie była przez organ kwestionowana. W świetle powyższego nie było w tej sprawie podstaw do stwierdzenia, że organ dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów procesowych, czy przepisu prawa materialnego. Z akt administracyjnych wynika nadto, że skarżący zarejestrowany był w latach w PUP jako bezrobotny bez prawa do zasiłku od [...].02.1999 do [...].05.2004 r., od [...].06.2004 do [...].03.2007 r., od [...].03.2010 do [...].03.2010 r., od [...].09.2010 r. do [...].06.2016 r. od [...].11.2018 r. do [...].07.2022 r. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że także okres formalnej rejestracji jako osoby bezrobotnej w urzędzie pracy nie stanowi okoliczności szczególnej na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 306/00, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 3741/01, wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1396/14, wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2013 r., wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1396/14, wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 sygn. akt 444/01, wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 517/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestia dotycząca trudnej sytuacji zdrowotnej, finansowej i życiowej nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Świadczenie w drodze wyjątku nie jest bowiem świadczeniem socjalnym. Organowi nie można zarzucić w tej sprawie, że nienależycie przeprowadził postępowanie. Także w skardze nie powołano się na żadną okoliczność szczególną, która nie pozwalała w wykazanych przerwach w zatrudnieniu na wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. Z akt sprawy nie wynikają żadne okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako szczególne w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W okresach przerw w ubezpieczeniu skarżący nie był osobą całkowicie niezdolną do pracy, a zatem nie istniały niezależne od wymienionego – na gruncie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – przeszkody uniemożliwiające spełnienie warunków ustawowych do uzyskania świadczenia. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 83 ust. 1. Brak spełnienia choćby jednego warunku wyklucza możliwość przyznania świadczenia. Z tego względu Prezes ZUS nie miał możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku. O wyjątkowości okoliczności nie może przesądzać przekonanie strony i obecna trudna sytuacja wnioskodawcy, tak zdrowotna, jak i materialna. Skarżący wskazuje w skardze, że jest chory, czego organ nie kwestionował i wskazuje skarżący, że miał ograniczone możliwości zarobkowania ze względu na stan zdrowia. Skarżący wskazuje nadto na depresję i "kolejne epizody psychiatryczne", które wykluczały możliwość podjęcia pracy. Podkreślenia wymaga, że Sąd nie ma możliwości dokonania ustaleń stanu zdrowia skarżącego. Jeśli skarżący dysponuje dodatkową dokumentacją medyczną, która nie była dotychczas przedłożona organowi, może ją przedłożyć w organie, składając kolejny wniosek o świadczenie w drodze wyjątku – w sytuacji zmiany okolicznościach faktycznych – a wówczas dokumentacja ta poddana zostanie ocenie lekarza orzecznika ZUS. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga przy tym, że z akt sprawy nie wynika, aby organ bagatelizował sytuację, w jakiej skarżący się znajduje. Prezes ZUS obowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa. Okoliczności, które zdaniem skarżącego powinny uprawniać go do świadczenia w drodze wyjątku, prawidłowo ocenione zostały przez Prezesa ZUS – na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – jako nie dające możliwości przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Ewentualne nowe dowody (nieprzedstawioną dotychczas organowi dokumentację medyczną) powinien przedstawić organowi wnioskodawca. Prezes ZUS nie jest obowiązany do poszukiwania z urzędu okoliczności szczególnych, które były niezależne od skarżącego i uniemożliwiły wnioskodawcy wypracowanie świadczenia w trybie zwykłym. Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego i argumentów skargi i pism procesowych podkreślenia wymaga, że aktualna sytuacja zdrowotna skarżącego nie jest w tej sprawie kwestionowana i nie ona stanowi o wyniku sprawy. Istotne są okoliczności, które spowodowały, że skarżący nie wypracował świadczenia w przeszłości, gdy nie był osobą całkowicie niezdolną do pracy. Odnosząc się do przedstawianej w skardze i pismach procesowych sytuacji skarżącego raz jeszcze podkreślenia wymaga, że świadczenie w drodze wyjątku nie jest świadczeniem przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy (v. wyrok NSA dnia 5 listopada 2014 sygn. akt I OSK 2148/14, nsa.orzeczenia.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że sama, nawet najtrudniejsza, sytuacja materialna danej osoby nie jest podstawą przyznania świadczeń w drodze wyjątku (v. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 marca 2002 r., II SA 2955/01, LEX nr 83734 oraz wyrok NSA z dnia 25 lipca 2012 r., I OSK 878/12, LEX nr 1225540). Przedstawiona przed Sądem dokumentacja medyczna nie mogła zmienić ustaleń organu co do stwierdzonej w orzeczeniu lekarza orzecznika daty całkowitej niezdolności do pracy. Orzeczenie to, na tym etapie sprawy, jest wiążące. Podkreślenia wymaga, że Sąd dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania przez organ. Raz jeszcze w nawiązaniu do argumentacji skargi dotyczącej stanu zdrowia wskazania wymaga, że organ jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, jak również orzeczeniem komisji lekarskiej wydanym wskutek rozpoznania wniesionego sprzeciwu (v. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1397/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do argumentacji, że skarżący złożył do ZUS wniosek o świadczenie w drodze wyjątku, gdyż jego sytuacja zdrowotna i finansowa jest bardzo zła raz jeszcze wskazać należy, że organ powyższego nie kwestionował, jednakże zasadnie wskazał, że świadczenie w drodze wyjątku nie jest świadczeniem socjalnym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.