II SA/Wa 1993/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów wyżywienia i umundurowania w czasie nauki w ramach służby kandydackiej oddala skargę

Strażak w służbie kandydackiej (słuchacz) D. P.w dniu [...] września 2019 r. złożył raport o skreślenie go z listy słuchaczy [...] turnusu Dziennego Studium Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Komendant Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w [...] zwolnił ze służby kandydackiej w Centralnej Szkole PSP w [...] strażaka D. P.. Rozpatrując odwołanie, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po zwolnieniu słuchacza ze służby wydano w dniu [...] października 2019 r. decyzję nr [...] w sprawie obciążenia D. P. kosztami wyżywienia i umundurowania. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny PSP decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną̨ decyzję Komendanta Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w [...] . Następnie Komendant Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] zmienił swoją własną decyzję Nr [...] . Decyzja z [...] stycznia 2020 r. nr [...] została następnie uchylona decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...]. Komendant Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w [...] , rozpatrując ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], ustalił kwotę̨ stanowiącą̨ równowartość́ kosztów wyżywienia D. P. w okresie nauki w Centralnej Szkole Państwowej Straży Pożarnej w [...] w wysokości 148,30 zł. (pkt 1.). Ustalił kwotę̨ stanowiącą̨ równowartość́ kosztów umundurowania D. P. w okresie nauki w Centralnej Szkole Państwowej Straży Pożarnej w [...] w wysokości 322,64 zł (pkt 2.). Ustalił termin zwrotu kwot wyliczonych w punktach 1 i 2 niniejszej decyzji - 30 dni od otrzymania decyzji. W dniu 23 lipca 2020 r. D. P. wniósł odwołanie, w którym co do zasady kwestionuje możliwość́ obciążania go ww. kosztami. Podniósł, że do czasu rozstrzygnięcia jego skargi na decyzję zwolnieniową przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, organ Państwowej Straży Pożarnej nie mają uprawnienia do żądania zwrotu ww. należności. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lipca 2020r. nr [...], działając na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 114 ust. 4 oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) uchylił decyzję Nr [...] Komendanta Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w pkt 3 w części dotyczącej ustalenia daty zwrotu kosztów wyżywienia i umundurowania; ustalił nowy termin zwrotu ww. kosztów całości - 30 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji, w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w uzasadnieniu wskazał, że decyzja o ustaleniu równowartości kosztów wyżywienia i umundurowania za okres nauki w Centralnej Szkole Państwowej Straży Pożarnej jest obligatoryjną konsekwencją istnienia w obrocie prawnym decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej przed upływem 5 lat od dnia zakończenia nauki. Argumentacja strony kwestionująca uprawnienie organów Państwowej Straży Pożarnej do wydania tego rodzaju decyzji, oparta na fakcie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest bezzasadna i nie ma prawnego umocowania. Zaskarżona skargą decyzja jest ostateczna i wykonalna pomimo złożenia skargi sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wstrzymał jej wykonania, a sama skarga z mocy prawa nie wywiera takiego skutku. Podał, że ostateczne zwolnienie strażaka ze służby kandydackiej, który zrezygnował z nauki w szkole Państwowej Straży Pożarnej, pociąga za sobą̨ konieczność́ rozliczenia go z kosztów poniesionych przez Państwową̨ Straż̇ Pożarną̨. Z przepisu art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. Państwowej Straży Pożarnej wynika, że strażak zwolniony ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3-5 lub ust. 3 pkt 2 ww. ustawy przed upływem 5 lat od ukończenia nauki w ramach służby kandydackiej w Szkole Głównej Służby Pożarniczej, Centralnej Szkole Państwowej Straży Pożarnej lub szkole aspirantów Państwowej Straży Pożarnej jest obowiązany zwrócić kwotę̨ stanowiącą równowartość kosztów wyżywienia i umundurowania otrzymanych w czasie nauki. Zgodnie natomiast z art. 114 ust. 4 ustawy przepis art. 49 stosuje się̨ do strażaków w służbie kandydackiej, którzy zrezygnowali z nauki w szkole Państwowej Straży Pożarnej lub zostali z tej służby wydaleni. Organ pierwszej instancji nie przywołał w decyzji tej podstawy prawnej, który to błąd należało konwalidować́ przy rozpoznawaniu odwołania. Brak odniesienia się̨ do tej podstawy prawnej nie powoduje, że nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie. Komendant wskazał, że na podstawie art. 49 ust. 2 ww. ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie kosztów wyżywienia i umundurowania otrzymanych w czasie nauki w szkołach Państwowej Straży Pożarnej, warunków ich zwracania przypadków zwalniania z obowiązku zwrotu tych kosztów (Dz. U. Nr 81, poz. 739). Ustalenie wysokości kwoty do zwrotu nastąpiło w decyzji I instancji. Organ II instancji nie dostrzegł w wyliczeniu tym błędów. Wobec tego organ zobligowany był wyłącznie do zmiany terminu żądania zwrotu wyliczonych przez organ I instancji należności. Wobec wniesienia odwołania, przy utrzymaniu w mocy materialnoprawnej części rozstrzygnięcia decyzji, zasadnym było nowe ustalenie adekwatnego terminu na dokonanie zwrotu, tj. 30 dni od dnia otrzymania decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. D. P. pismem z dnia [...] września 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] . Wnosząc o jej uchylenie podniósł, że decyzja ta jest przedwczesna, ponieważ przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się̨ postępowanie pod sygn. akt II SA Wa 375/20, gdzie rozpatrywana skarga jest bezpośrednio związana z zaskarżoną̨ decyzją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ mógł wydać skarżoną decyzję. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymagało to, że jak wynika z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. Państwowej Straży Pożarnej strażak zwolniony ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3-5 lub ust. 3 pkt 2 ww. ustawy przed upływem 5 lat od ukończenia nauki w ramach służby kandydackiej w Szkole Głównej Służby Pożarniczej, Centralnej Szkole Państwowej Straży Pożarnej lub szkole aspirantów Państwowej Straży Pożarnej jest obowiązany zwrócić kwotę stanowiącą równowartość kosztów wyżywienia i umundurowania otrzymanych w czasie nauki. Zgodnie natomiast z art. 114 ust. 4 w/pow. ustawy przepis art. 49 stosuje się do strażaków w służbie kandydackiej, którzy zrezygnowali z nauki w szkole Państwowej Straży Pożarnej lub zostali z tej służby wydaleni. Z powyższej regulacji w sposób jednoznaczny wynika, że dla możliwości skutecznego żądania zwrotu omawianych kosztów, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek : 1- Strażak w służbie kandydackiej rezygnuje z nauki w Szkole PSP lub zostaje z niej wydalony, 2- Od ukończenia nauki w określonych placówkach w ramach służby kandydackiej, nie upłynęło 5 lat. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, iż w odniesieniu do skarżącego zaistniały obydwie w/w przesłanki. Zażądał bowiem [...] września 2019r. skreślenia go z listy słuchaczy [...] Turnusu Dziennego Studium Aspirantów PSP. Nadto, decyzją z dnia [...] września 2019r. został zwolniony ze służby kandydackiej w Centralnej Szkole PSP w [...] . To spowodowało, że po stronie skarżącego powstał obowiązek zwrotu spornych kosztów. Bez wpływu na istnienie przedmiotowego obowiązku pozostawał fakt zaskarżenia decyzji o zwolnieniu do Sądu administracyjnego. Decyzja zwolnieniowa jest bowiem ostateczna i wykonalna pomimo złożenia skargi sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wstrzymał jej wykonania a sama skarga z mocy prawa nie wywiera takiego skutku. Co więcej, w dniu 17 września 2020 r. po rozpoznaniu w/w skargi na decyzję o zwolnieniu ze służby, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie sygn. akt. II SA/Wa 375/20, wyrokiem z dnia 17 września 2020r. oddalił skargę w przedmiocie zwolnienia ze służby kandydackiej. Stąd tym bardziej nie sposób uznać, by skarżona decyzja była przedwczesna, lub by na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie, istniała jakakolwiek przeszkoda formalna w ustaleniu i nakazaniu zwrotu spornych kwot. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).