II SA/Wa 1975/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant referent stażysta Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz związku stanu zdrowia ze służbą 1. oddala skargę w zakresie ustalenia zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, działając na podstawie na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398), utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w sprawie ustalenia zdolności do służby S. K. oraz związku stanu zdrowia ze służbą. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podniósł, że nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Orzekany od wielu lat skarży się na dolegliwości bólowe odcinka L-S kręgosłupa. Jak wynika z dokumentacji, wielokrotnie był kierowany na zabiegi fizjoterapeutyczne z uwagi na okresowe nasilenie dolegliwości bólowych. Jak wynika z opisu porad ambulatoryjnych, w badaniu neurologicznym bez odchyleń. W badaniach MR kręgosłupa L-S rozpoczynające się zmiany zwyrodnienia kręgosłupa z dyskopatią L3-L4, L4-L5, L5-S1. Z uwagi na brak porażeń i niedowładów, znacznego upośledzenia sprawności ustroju schorzenie kwalifikuje się do § 64 p1 r5 kat. B wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035). Od 2008 r. odwołujący się leczy się w Poradni Zdrowa [...] przyjmuje doraźnie [...] i [...] z powodu nerwowości, drażliwości, nadpobudliwości. Dolegliwości wiązał z obciążeniem w służbie, jak wynika z dokumentacji po odejściu na emeryturę "pacjent deklaruje dobre samopoczucie, sen wyrównany przynosi wypoczynek, apetyt dobry". Lekarz prowadzący rozpoznaje schorzenie F48 wg CD 10 - Neurastenia. Schorzenie zostało prawidłowo zakwalifikowane przez organ I instancji do § 86 p1 r5 kat. A wyżej wymienionego wykazu. Komisja odwoławcza dodała, że w czerwcu 2022 r. strona przechodziła badanie MP, uzyskując pozytywne orzeczenie lekarza Medycyny Pracy do czerwca 2024 r. W zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej znajdują się badania słuchu - audiogram, w którym stwierdza się niedosłuch lewostronny dla tonów wysokich, nieprawidłowość nie ma wpływu na treść wydanego orzeczenia. Ponieważ, jak wynika ze skierowania z dniem [...] lutego 2023 r. odwołujący się został zwolniony ze służby, to w przypadku orzeczonej kategorii B, gdy jest już poza służbą nie jest zasadne opisywanie ograniczeń dotyczących stanowiska służbowego. S. K. wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie orzeczeń obu instancji i uznanie go niezdolnym do służby w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w Policji (kat. C). Skarżący zarzucił organowi że skupił się na jego stanie zdrowia fizycznego, a niemal pominął - najważniejszy dla niego - stan zdrowia psychicznego, sugerując się nieprawdziwymi stwierdzeniami, ponadto przekroczył termin wydania orzeczenia. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że aktualny stan jego zdrowia psychicznego jest przede wszystkim związany z 30-letnią służbą. Psychiatrycznie leczy się od 2008 r. (a nie jak ujęła komisja w [...], od 2018 r.). Zakwestionował następnie ustalenia organu co do jego stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Uczestnik postępowania – Komendant Miejski Policji w [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2023 r. skarżący sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na orzeczenie w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby nie zasługuje na uwzględnienie, zaś w pozostałym zakresie skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wynika, iż komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale również o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów (niezdolnych do samodzielnej egzystencji) oraz o tym, czy stan zdrowia (inwalidztwo) funkcjonariusza (byłego funkcjonariusza) ma związek ze służbą, a także o zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Decyzja (orzeczenie) komisji lekarskiej obejmuje zatem dwa rozstrzygnięcia: pierwsze – dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, w oparciu o przepisy zawarte m.in. w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035 ze zm.), oraz drugie – dotyczące ustalenia związku stanu zdrowia (schorzenia) ze służbą, stopnia inwalidztwa, w oparciu o przepisy zawarte m.in. w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 23 maja 2019 r. To drugie orzeczenie (w przedmiocie ustalenia związku stanu zdrowia ze służbą, stopnia inwalidztwa) jest podawane kontroli sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu o świadczenia przysługujące z tego tytułu (odszkodowania, renty, emerytury). Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie w tym zakresie (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 165/18 i powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi, skarżący zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r. i wniósł o uznanie go za niezdolnego do służby w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w Policji (kat. C). Sąd przyjął więc, że skarga dotyczy również orzeczenia w zakresie dotyczącym ustalenia związku stanu zdrowia ze służbą. W tym zakresie, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność skargi w ww. zakresie i odrzucić ją w pkt 2 sentencji na podstawie o art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Oceniając natomiast zaskarżone orzeczenie, w zakresie obejmującym ustalenie zdolności skarżącego do służby, Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu, co uzasadniało oddalenie skargi w tej części. Należy podkreślić, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają natomiast kompetencji specjalistycznych do oceny tego rodzaju orzeczeń z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organy wiedzy medycznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 726/21 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), "sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny. Ustawodawca tworząc przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające np. przy pomocy opinii biegłych sądowych, dokonywanie merytorycznej oceny diagnozy postawionej przez komisję. W związku z powyższym Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy diagnoza postawiona przez komisję lekarską jest merytorycznie poprawna czy też nie." Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał więc jedynie zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej pod względem kryterium legalności i stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, w części dotyczącej ustalenia zdolności skarżącego do służby, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W postępowaniu przed komisją I instancji stwierdzone zostały u skarżącego następujące schorzenia: zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa (§ 64 pkt 1 i pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r.), zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne (§ 86 pkt 1), a także przebyte skręcenie stopy prawej i pourazowe bóle głowy (bez paragrafu). Jak wynika z powołanego załącznika do rozporządzenia, w przypadku stwierdzenia pierwszego z wyżej wskazanych schorzeń komisja lekarska jest uprawniona do wydania orzeczenia określającego kategorię zdolności do służby funkcjonariusza jako "B", a – w przypadku stwierdzenia drugiego z wymienionych schorzeń – komisja lekarska jest zobowiązana do wydania orzeczenia określającego kategorię zdolności do służby funkcjonariusza jako "A". Komisja, wydając orzeczenie w sprawie zdolności do służby, wobec rozpoznanych u skarżącego schorzeń, była zatem uprawniona zakwalifikować go do kategorii "B", co też uczyniła. W rozporządzeniu z dnia 11 października 2018 r. zawarte zostały również szczegółowe objaśnienia odnoszące się do chorób i ułomności, jak również zalecane czynności wskazane przy ich ustalaniu w przypadkach, w których wymaga tego wiedza medyczna (§ 1 ust. 2). Z akt sprawy nie wynika, by orzekające organy nie zastosowały się do tych wskazań i objaśnień w zakresie stwierdzonych w przypadku skarżącego schorzeń. Brak zatem podstaw do uznania, by wydając zaskarżone orzeczenie, organy naruszyły przepisy prawa materialnego, w tym w szczególności rozporządzenia z dnia 11 października 2018 r., a także przepisy postępowania. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów, należy po pierwsze stwierdzić, że organ w sposób wnikliwy przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności wyniki niezbędnych badań lekarskich. Istotnie – na co zwracał uwagę skarżący – w orzeczeniu komisji I instancji zawarte zostało stwierdzenie, że kartoteka [...] skarżącego istnieje od 2018 r., pomimo że jak wynika z akt administracyjnych (k. 29), skarżący leczy się w poradni zdrowia [...] od 2008 r. Jednak w orzeczeniu odwoławczym CKL stwierdziła wyraźnie, że "od 2008 r. Odwołujący leczy się w Poradni Zdrowia [...]". Organ wziął zatem pod uwagę tę okoliczność przy rozpoznaniu sprawy. Natomiast, jak już wskazano, Sąd nie jest uprawniony do oceny wyciągniętych przez organ wniosków natury medycznej co do stanu zdrowia skarżącego. Po drugie, skarżący twierdzi, że organ odwoławczy uchybił określonemu w art. 46 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. terminowi do wydania orzeczenia, bowiem wprawdzie zaskarżone orzeczenie nosi datę [...] czerwca 2023 r., jednak zostało wysłane skarżącemu dopiero w dniu [...] sierpnia 2023 r. W związku z tym należy wyjaśnić, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji (orzeczenia) jedynie wówczas, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, ewentualne uchybienie przez organ terminu do wydania orzeczenia (jego wprowadzenia do obrotu prawnego) pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i dlatego nie może stanowić postawy do jego uchylenia. Podsumowując, Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, obejmuje niezbędne badania lekarskie, a dokonana kwalifikacja zdolności skarżącego do służby była trafna. Z tej przyczyny Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby, oceniane – jak już wskazywano – wyłącznie pod względem kryterium jego legalności, jest prawidłowe. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie w pkt 2 sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.