II SA/Wa 195/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać P. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jest z mocy ustawy zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią ww. przepisu nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżący działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych. Z tego względu postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone. Stosownie do art. 249a powołanej ustawy, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w sprawie jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Dalej należy wskazać, że z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 48,68 m2, nie ma żadnego majątku, ani oszczędności. Podniósł, że jest osobą bezrobotną, a na jego dochód składa się zasiłek stały otrzymywany z pomocy społecznej w wysokości 624 zł. Wskazał, że ponosi następujące wydatki 360 zł. czynsz, 48 zł. fundusz remontowy, 43 zł. gaz, 61 zł. prąd, 147 zł. leki. Do wniosku wnioskodawca dołączył kserokopie orzeczenia lekarza ZUS o niezdolności do pracy, kopię decyzji przyznającej zasiłek z pomocy społecznej oraz kopie faktur i rachunków. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Natomiast zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych, bądź opłacenie pełnomocnika. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. W niniejszej sprawie uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący jest obecnie osobą niezdolną do podjęcia pracy, utrzymującą się ze świadczeń socjalnych w wysokości 624 zł. Nie posiada majątku ani oszczędności. Stałe koszty utrzymania, zgodnie z oświadczeniem to czynsz, opłaty za media i koszty leczenia. W tej sytuacji uznano, że sytuacja materialna i życiowa w jakiej się znajduje wnioskodawca nie pozwala na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w zw. z art. 262, art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.