II SA/Wa 1913/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi A.J. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej jako: "organ"), po rozpatrzeniu zażalenia A.J. (dalej jako: "skarżąca") od postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu ww. ze służby, w dniu [...] września 2018 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia podał, że A.J. w piśmie z dnia 23 maja 2018 r. wezwała Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do wydania decyzji administracyjnej w sprawie jej zwolnienia ze Służby Celno – Skarbowej. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ww. jest niemożliwe, bowiem A.J. w terminie do 31 maja 2017 r. nie otrzymała propozycji służby/pracy złożonej na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.), w związku z czym jej stosunek służbowy wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 r. Zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1) powołanej ustawy, nieprzedstawienie propozycji służby/pracy nie wymaga potwierdzenia w formie decyzji administracyjnej podlegającej kontroli instancyjnej. Ustawodawca bowiem jedynie w art. 169 ust. 4 przedmiotowej ustawy zastrzegł, iż charakter decyzji administracyjnej posiada propozycja pełnienia służby w Służbie Celno – Skarbowej. Analiza zarówno przepisów o Krajowej Administracji Skarbowej, jak i przepisów ją wprowadzających wskazuje, że w sprawach, w których nastąpiło wygaśnięcie stosunku służbowego w oparciu o przepisy przejściowe dotyczące Krajowej Administracji Skarbowej, tryb administracyjny nie ma zastosowania. Stąd też w ocenie organu odwoławczego nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, zmierzające do wydania decyzji o zwolnieniu A.J. ze służby. Zdarzenie prawne wygaśnięcia stosunku służbowego nie zostało wskazane w katalogu spraw objętych przepisami przedmiotowej ustawy, co zdaniem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oznacza, iż w przypadku nie przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji służby/pracy na nowych warunkach i w konsekwencji wygaśnięcia jego stosunku służbowego, nie jest uruchomiany tryb administracyjny skutkujący koniecznością wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. A.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2018 r. zarzucając, że zostało wydane w warunkach naruszenia następujących przepisów: 1. art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 61a pkt 1 K.p.a., poprzez błędne ich zastosowanie; 2. art. 1, art. 7, art. 32 ust. 1 oraz art. 60 i art. 77 ust. 2) i art. 78 Konstytucji RP, polegające na nierównym traktowaniu skarżącej w świetle powołanych przez organy przepisów i nie wydaniu decyzji o jej zwolnieniu ze służby. Zdaniem skarżącej jej zwolnienie ze służby nastąpiło z naruszeniem art. 165 ust. 7 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, albowiem została pozbawiona statusu funkcjonariusza wbrew przesłankom ustawowym. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. Szef Krajowej Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na jego wynik i należało ją usunąć z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie. Na wstępie podać należy, że bezspornym jest, że skarżąca pełniła służbę w Służbie Celnej oraz nie otrzymała propozycji pracy/służby, a z dniem 1 września 2017 r. przestała być funkcjonariuszem tej służby. Podkreślić należy, że stosunek służbowy rożni się zasadniczo od stosunku pracy, bowiem akt mianowania do służby, powoduje nawiązanie pomiędzy funkcjonariuszem a organem administracji publicznej stosunku administracyjno – prawnego, a nie stosunku cywilno – prawnego. Stosunek służbowy powinien cechować się stabilizacją, pewnością i ochroną przed potencjalnymi zagrożeniami jego rozwiązania z przyczyn poza merytorycznych. Jednym z elementów wpływających na stabilizację zawodową funkcjonariusza jest to, że jego sytuacja służbowa kształtowana jest w formie decyzji administracyjnej, co ogranicza możliwość arbitralnego wpływania na jego pozycje zawodową. Stosunek służbowy objęty jest daleko idącymi gwarancjami zapewniającymi jego trwałość. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyrażony w wyroku z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 897/17, że art. 169 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (...) narusza konstytucyjną zasadę równości, słusznych oczekiwań i prawa do sądu, poprzez zaniechanie ustawodawcy wprowadzenia mechanizmu ochrony prawnej dla tych osób, które nie otrzymują propozycji pełnienia służby, a otrzymują propozycje zatrudnienia w Krajowej Admnistracji Skarbowej na podstawie umowy o pracę. W wyroku tym zauważono, że nie jest uzasadnione różnicowanie ochrony stosunku służbowego funkcjonariuszy w sposób niekorzystny dla tych, którym pełnienia służby nie zaproponowano. Brak jest bowiem ratio legis dla takiego odmiennego traktowania funkcjonariuszy. W ocenie Sądu, do skutecznego pod względem prawnym zakończenia stosunku służbowego konieczne jest wydanie przez organ administracji stosownej decyzji administracyjnej. Przyjęcie zaś poglądu prezentowanego w zaskarżonym postanowieniu, że skoro stosunek służbowy wygasł z mocy prawa, to nie ma potrzeby wydania decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby prowadziłoby do dyskryminacji takiego funkcjonariusza i pozbawiałaby go możliwości zbadania zasadności pod względem merytorycznym zakończenia stosunku służbowego. Skoro zatem nie wydano w stosunku do skarżącej decyzji o zwolnieniu jej ze służby, to została ona pozbawiona możliwości przeprowadzenia kontroli instancyjnej i sądowej. W związku z powyższym, uznając że do wydania zaskarżonego postanowienia i utrzymaniu nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji doszło w warunkach naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku Organy rozpatrując ponownie sprawę są zobowiązane uwzględnić powyższe rozważanie i wniosek skarżącej załatwić w formie przewidzianej prawem.