II SA/Wa 1910/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Kwiecińska (spr.), , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi K.C. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 237 ze zm.), § 11 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013) a także § 7 pkt 1 i § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761) uchyliła w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] wydane w sprawie zdolności K.C. do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz wydała nowe orzeczenie. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] dokonała rozpoznania: [...] – § 44 pkt 10; 7% utraty zdolności żucia – § 24 pkt 1; torbieli obu nerek. Organ orzekł, iż strona posiada Kategorię N – Zał. 1 Grupa I – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Organ nie orzekał, czy wskazane choroby i ułomności mają związek z czynną służbą wojskową, nie określił również stopnia inwalidztwa. W uzasadnieniu orzeczenia komisja lekarska wskazała, że z rozpoznaniem [...] – § 44 pkt 10, zaburzenia osobowości – § 68 pkt 1 oraz licznymi torbielami obu nerek – § 48 pkt 1, orzekany został uznany za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (kategoria N – Zał. 1 grupa I.). CWKL działając w ramach postępowania odwoławczego, wezwała orzekanego i zleciła wykonanie specjalistycznego komisyjnego badania psychologicznego, badania psychiatrycznego oraz konsultacji gastroenterologicznej po uprzednim wykonaniu badań krwi ([...]) oraz ponownym wykonaniu USG jamy brzusznej. Wyniki zleconych badań laboratoryjnych z dnia 26 lipca 2016 r., potwierdziły wzrost ponad normę parametrów: [...] – 2,8 mg/dl (norma 0,10-1,20 mg/dl) oraz [...] – 0,70 mg/dl (norma Organ stwierdził, że podwyższony poziom [...] został potwierdzony w trzech badaniach laboratoryjnych wykonanych w odstępie 3 miesięcy. Konsultujący badania specjalista chorób wewnętrznych gastroenterolog z tytułem doktora nauk medycznych rozpoznał u orzekanego [...]. Ustawodawca wymieniając w § 44 pkt 10 [...] nie obwarował tej kwalifikacji dodatkowymi warunkami, wobec czego wojskowe komisje lekarskie nie mają obowiązku przeprowadzania pełnej, kosztownej diagnostyki klinicznej zmierzającej do ustalenia przyczyn stwierdzonej [...]. Schorzeniu przypisany jest paragraf – 44 pkt 10 ([...]), któremu również zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w grupie I załącznika Nr 1 do w/w rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r., odpowiada kategoria N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W odniesieniu do stwierdzonych w ramach komisji I instancji zaburzeń osobowości w wyniku przeprowadzonego komisyjnego badania psychologicznego postawiono rozpoznanie: "wynik badania psychologicznego w granicach normy", również w wyniku badania psychiatrycznego nie stwierdzono zaburzeń osobowości. W odniesieniu do rozpoznania: liczne torbiele obu nerek – § 48 pkt 1, zdaniem organu, zmiana ta nie spełnia warunków wady rozwojowej. CWKL w odniesieniu do tego schorzenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, uznała, iż torbiele nerek występujące u orzekanego nie spełniają warunków zastosowanego w odniesieniu do tego schorzenia § 48 pkt 1 i zastosowała "bez § bez pkt" jako nie mające wpływu przy określaniu zdolności do zawodowej służby wojskowej. W odniesieniu do rozpoznania 7% utraty zdolności żucia (§ 24 pkt 1), organ stwierdził, że nie miało ono wpływu przy określaniu zdolności do zawodowej służby wojskowej. K.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2016 r. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił obrazę art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez oparcie się przy wydawaniu orzeczeń przez organ I i II instancji tylko na jednokrotnym badaniu poziomu [...] (każdy z organów zlecił tylko jednokrotne badanie) i tym samym niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu fatycznego i nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych. Skarżący wniósł o uchylenie w całości orzeczenia organu I i II instancji. Skarżący zaznaczył, że badanie poziomu [...], które zostało przeprowadzone na zlecenie organu I instancji odbyło się 19 kwietnia 2016 r. i wykazało: [...] – 2,8 mg/dl (norma 0,10-1,20 mg/dl) oraz [...] – 0,7 mg/dl (norma Zdaniem skarżącego obawami napawa fakt, że według badań wykonanych na zlecenie wojskowych komisji lekarskich poziom [...] zawsze jest taki sam, wyniki są identyczne. Wyniki osobiście przeprowadzonych badań są całkowicie odmienne – poziom [...] ma tendencję spadkową. Organy nie ustaliły dlaczego poziom [...] przekracza znacznie dopuszczalne normy, kiedy badań dokonują lekarskie komisje wojskowe, a czemu maleje, gdy badania są wykonywane w cywilnej jednostce medycznej. Komisja nie ustaliła, czy po dłuższym okresie poziom [...] spadnie do tak niskiego stopnia, że umożliwi podjęcie zawodowej służby wojskowej. Komisja Lekarska nie przeprowadziła ponownych badań celem zweryfikowania, czy odchylenie od normy ma charakter stały czy też jednostkowy, przypadkowy i było spowodowane jakimiś czynnikami trzecimi, np. leki, alkohol. Stawianie diagnozy w oparciu tylko o wyniki pojedynczych badań laboratoryjnych jest przedwczesne. Zarówno pozostałe wyniki jak i badania lekarskie skarżącego były prawidłowe i nie wskazywały na jakiekolwiek problemy zdrowotne. Skarżący podkreślił, że organ odwoławczy jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), dalej: "P.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału orzekanego w tym postępowaniu. Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761). Stosownie do § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: (1) rozpoznanie, (2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową. Wzór orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej jest określony w załączniku 5 do rozporządzenia (ust. 5). Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów (§ 17 i § 18 ust. 1 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (§ 22 ust. 1). CWKL w [...] rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego oraz ocenę, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń lub ułomności prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony m.in. na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że orzekająca w I instancji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie – stosownie do § 5 pkt 3 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013). Zgodnie z dyspozycją § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. Komisja orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej, z której wynikało, że u skarżącego rozpoznano: [...] (§ 44 pkt 10 rozporządzenia), zaburzenia osobowości (§ 68 pkt 1), liczne torbiele obu nerek (§ 48 pkt 1) i 7% utraty zdolności żucia, Komisja orzekła, iż skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria N) w związku z rozpoznaniem: [...], zaburzenia osobowości i licznych torbieli obu nerek. Po rozpoznaniu odwołania od ww. orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] maja 2016 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie oraz wydała nowe orzeczenie, na mocy którego skarżący został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N). Komisja stwierdziła, że u skarżącego rozpoznano [...] (§ 44 pkt 10), 7% utraty zdolności żucia (§ 24 pkt 1) i torbiele obu nerek (bez § bez punktu). W toku postępowania odwoławczego CWKL wezwała orzekanego i zleciła wykonanie specjalistycznego komisyjnego badania psychologicznego, badania psychiatrycznego oraz konsultacji gastroenterologicznej po uprzednim wykonaniu badań krwi ([...]) oraz ponownym wykonaniu USG jamy brzusznej. CWKL stwierdziła, iż wyniki zleconych badań laboratoryjnych z dnia 26 lipca 2016 r. potwierdziły wzrost ponad normę parametrów: [...] – 2,8 mg/dl (norma 0,10-1,20 mg/dl) oraz [...] – 0,70 mg/dl (norma Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, iż odwołujący się dołączył do odwołania wynik badania z dnia 9 czerwca 2016 r., w którym poziom podwyższony [...] wynosi – 1,51 mg/dl (norma Komisja wskazała, że konsultujący w ramach postępowania specjalista chorób wewnętrznych gastroenterolog z tytułem doktora nauk medycznych rozpoznał u orzekanego [...]. W dalszej części uzasadnienia CWKL wyjaśniła, że ustawodawca wymieniając w § 44 pkt 10 [...], nie obwarował tej kwalifikacji dodatkowymi warunkami, wobec czego wojskowe komisje lekarskie nie mają obowiązku przeprowadzania pełnej, kosztownej diagnostyki klinicznej zmierzającej do ustalenia przyczyn stwierdzonej [...]. Komisja miała zatem pełne podstawy do umieszczenia tego rozpoznania, a właściwie objawu licznych chorób, w zaskarżonym orzeczeniu. Dalsza diagnostyka lekarska oraz leczenie powinno być przeprowadzone w ramach NFZ pod nadzorem lekarza POZ. Schorzeniu przypisany jest paragraf – 44 pkt 10 ([...]), któremu również zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w grupie I załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia odpowiada kategoria N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Przedstawiony powyżej zakres, podjętych przez komisje obu instancji, badań i konsultacji wskazuje, iż nie jest trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ orzekający przedstawił zebrany w sprawie materiał dowodowy, rozważył również jego moc dowodową, a w konsekwencji doszedł do przekonania, że spełnione zostały przesłanki zastosowania danej normy w sprawie. Stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi, organ rozważył wszystkie okoliczności sprawy niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia spełnia bowiem wymagania określone w tym przepisie, organ wyjaśnił podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięcie w sposób wystarczający. Organ odwoławczy powołał się zarówno na wyniki badań, jak i na wynik konsultacji gastroenterologicznej. Wbrew twierdzeniom skargi, organ nie oparł oceny zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej jedynie na wynikach badań laboratoryjnych. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie kluczowe znaczenie miała ocena stanu zdrowia skarżącego dokonana w toku dodatkowo zleconej konsultacji gastroenterologicznej, w wyniku której specjalista gastroenterolog rozpoznał u skarżącego [...]. W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżone orzeczenie CWKL w [...] utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] maja 2016 r., kwalifikujące skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, nie narusza prawa. Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.