II SA/Wa 1903/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Służbie Więziennej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w K. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...].

Centralna Komisja Lekarska wydała w dniu [...] lipca 2020 r. orzeczenie nr [...], którym po rozpatrzeniu odwołania W. L. orzekła o utrzymaniu w mocy orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] stwierdzającej brak zdolności do Służby Więziennej. W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Komisja stwierdziła, że we wniesionym odwołaniu strona wskazała, iż tatuaże, które posiada, nie są przeszkodą do pełnienia służby i nie naruszają wizerunku umundurowanego funkcjonariusza Służby Więziennej. Zarzuciła brak należytego uzasadnienia decyzji. Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, iż wydając orzeczenie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], oparła się na pełnej dostępnej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, bez czynnego udziału orzekanej ze względu na stan epidemiczny COVlD-19. Komisja uznała, że wzywanie kandydatki nie wniesie nic nowego do sprawy, a przeprowadzenie badania podmiotowego i przedmiotowego nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie. CKL stanęła na stanowisku, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska w K. prawidłowo rozpoznała sprawę, uznając stronę za niezdolną do podjęcia służby w Służbie Więziennej, a decyzję orzeczniczą podjęła zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi. Widoczne tatuaże na skórze powierzchni wewnętrznej obu przedramion naruszają wizerunek umundurowanego funkcjonariusza §3p.1r.4 N, powodując niezdolność kandydatki do służby w Służbie Więziennej zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej. CKL stwierdziła, że tatuaże, które posiada skarżąca, nie wpływają na jej zdolność fizyczną lub psychiczną do pełnienia służby mundurowej, ale na wizerunek funkcjonariusza. Tatuaże na skórze przedramion są widoczną zmianą w wyglądzie umundurowanego funkcjonariusza (umundurowanie letnie-koszula z krótkim rękawem, strój codzienny T-shirt z krótkim rękawem) i mogą być negatywnie postrzegane przez część społeczeństwa jako również element przestępczy w środowisku służby. Organy obu instancji nie odniosły się do treści, znaczenia czy przekazu tatuaży, a jedynie oceniły je w kontekście wizerunku umundurowanego funkcjonariusza. Komisja wyjaśniła, iż przyjmuje zasadę jednakowego traktowania wszystkich kandydatów do Służby Więziennej, wobec których przyjęte są szczególne kryteria w całym procesie rekrutacji odmienne niż np. przy podejmowaniu zatrudnienia poza formacjami mundurowymi oraz orzeka w oparciu o obowiązujące przepisy. Jedynie komisje lekarskie podległe Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych orzekają zgodnie z kompetencjami ustawowymi o zdolności kandydatów do służby i mają zapewnić właściwy ich dobór na podstawie obowiązujących przepisów w dniu orzekania. Na etapie postępowania rekrutacyjnego w jednostce prowadzącej nabór kandydatów do służby nie można oceniać ich zdolności czy też niezdolności. Komisja II instancji zgadza się z zarzutem lakonicznego uzasadnienia orzeczenia [...]RKL, dlatego we własnym orzeczeniu zniwelowała to uchybienie. W. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...]. Strona zaskarżyła ww. orzeczenie w całości oraz wniosła o uchylenie orzeczenia w całości i wydanie nowego orzeczenia określającego kategorię zdolności do służby jako "zdolna do służby w Służbie Więziennej" ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komisję Lekarską w K. Skarżąca podkreśliła, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska w K. uznała ją za niezdolną do służby w związku z posiadanymi tatuażami na prawym i lewym przedramieniu po wewnętrznych stronach. Komisja uznała, że widoczna zmiana w wyglądzie narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza Służby Więziennej. Skarżąca podniosła, że tatuaże jakie posiada na obu przedramionach, znajdują się w miejscach, które z łatwością można zakryć, nosząc długie rękawy. W przypadku natomiast munduru letniego możliwe jest noszenie specjalnych rękawów zasłaniających tatuaże. Dlatego też stwierdzenie, że zmiana w wyglądzie narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza jest bezpodstawna. Tatuaże to: figura szachowa – korona oraz sentencja w języku polskim: "Spodziewaj się najlepszego ale przygotuj się na najgorsze". Trudno więc uznać, że tatuaże te mogą rażąco naruszać wizerunek funkcjonariusza. Komisja Lekarska wydając orzeczenie, naruszyła art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w taki sposób, że nie uzasadniła w najmniejszym stopniu dlaczego tatuaże, które skarżąca posiada, dyskwalifikują jako osobę zdolną do służby. Skarżąca podniosła, iż – jej zdaniem – sam fakt posiadania tatuażu nie dyskwalifikuje jako kandydata do Służby Więziennej, lecz dopiero posiadanie takiego tatuażu, który "rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego". Komisja Lekarska ma obowiązek wyjaśnić, na czym opiera ocenę, która dyskwalifikuje stronę. Na żadnym etapie rekrutacji strona nie otrzymała informacji, że posiadane tatuaże będą przeszkodą w sprawowaniu służby. Wszystkie pozostałe etapy rekrutacji strona przeszła pozytywnie. Składając podanie i wypełniając ankietę personalną, skarżąca zamieściła informacje o posiadanych tatuażach. Wyniki badań lekarzy specjalistów, w tym między innymi i lekarza psychiatry – jednoznacznie wskazują na zdolność skarżącej do służby w Służbie Więziennej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1989). Zgodnie z § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej uznaje się kandydata, u którego stwierdzono widoczną zmianę w wyglądzie rażąco naruszającą wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego (tatuaż, biżuteria i inne). Z uzasadnień orzeczeń Komisji Lekarskich obu instancji nie wynika, aby organy stwierdziły, że zmiana w wyglądzie skarżącej, a zatem w tym przypadku tatuaże znajdujące się na prawym i lewym przedramieniu, rażąco naruszała wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Komisja I instancji stwierdziła jedynie, że tatuaże obu przedramion naruszają wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Powyższe stwierdzenie nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że tatuaż rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Także samo powołanie się na lokalizację i wielkość tatuażu nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że zmiana w wyglądzie rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Także CKL nie stwierdziła, że zmiana w wyglądzie rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Wskazała jedynie, że widoczna zmiana w wyglądzie narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. ( par. 3 p.1 v.4). Zgodnie z § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. "dyskwalifikujące są wszystkie tatuaże niezależnie od ich treści znajdujące się na odsłoniętych częściach ciała (...)". Zgodnie z powołanym przepisem rozporządzenia dyskwalifikujące są jedynie takie zmiany w wyglądzie, które rażąco naruszają wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. W świetle powyższego stwierdzić należało, że zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie Komisji I instancji wydane zostały z naruszeniem § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., co miało wpływ na wynik sprawy. Komisje Lekarskie nie wyjaśniły w uzasadnieniach swoich orzeczeń, dlaczego zmianę w wyglądzie skarżącej (konkretny tatuaż) zakwalifikowały do § 3 pkt 1 załącznika do rozporządzenia i uznały skarżącą za niezdolną do służby. Powyższe naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ obowiązany będzie wziąć pod uwagę przedstawioną ocenę. W przypadku stwierdzenia, że zmiana w wyglądzie skarżącej rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza, organ obowiązany będzie uzasadnić powyższe w taki sposób, aby nie było wątpliwości, na czym organ opiera stwierdzenie o rażącym naruszeniu wizerunku umundurowanego funkcjonariusza. Z uzasadnienia powinno jasno wynikać, dlaczego ta konkretna zmiana w wyglądzie nie pozwala na stwierdzenie zdolności kandydata do służby. Pamiętać należy przy tym, że nie każda widoczna zmiana w wyglądzie jest równoznaczna z rażącym naruszeniem wizerunku umundurowanego funkcjonariusza. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.