Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 1876/24

II SA/Wa 1876/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-08-13

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
13 sierpnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Szef CBA) postanowieniem z [...] września 2024 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), odmówił E. S. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia stawki uposażenia zasadniczego. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że E. S. pismem z [...] lipca 2024 r. sformułowała wniosek, który został uznany za żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w związku z wejściem w życie 1 lutego 2024 r. z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2024 r. ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz. U. z 2024 r. poz. 122) oraz wejściem w życie 1 czerwca 2024 r. z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2024 r. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (Dz. U. z 2024 r. poz.745) i wydania decyzji personalnej ustalającej nową wysokość uposażenia zasadniczego powiększoną o wartość 20% od 1 stycznia 2024 r., czyli o wartość wynikającą z średniorocznego wskaźnika wynagrodzeń w sferze budżetowej i w konsekwencji ze zwiększenia stawek maksymalnych w załączniku do nowelizowanego rozporządzenia - tabeli stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Wnioskodawczyni objęła również żądaniem konsekwencje finansowe i prawne w przypadku uznania wniosku. Szef CBA stwierdził, że podstawą odmowy wnioskodawczyni wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia stawki uposażenia zasadniczego było zaistnienie uzasadnionej przyczyny, w wyniku której postępowanie nie może być wszczęte, bowiem decyzja organu w przedmiocie ustalenia wysokości stawki uposażenia zasadniczego, której domaga się wydania jest aktem z zakresu podległości służbowej. W związku z powyższym zdaniem organu, funkcjonariuszowi CBA (również byłemu funkcjonariuszowi CBA) nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy lub o podwyższenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego, a tym samym możliwość żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach wynikających z relacji między przełożonym i podwładnym. Kwestia ta pozostawiona jest swobodnemu uznaniu Szefa CBA oraz uzależniona od możliwości kadrowych i finansowych Biura. Decyzje w przedmiocie awansu, czy też ustalenia wysokości stawki uposażenia zasadniczego w ramach przedziału kwotowego określonego w tabeli stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania służby. Funkcjonariusz CBA podejmując decyzję o wstąpieniu do służby godzi się na możliwość władczego działania swojego przełożonego w sprawach wynikających z nawiązanego stosunku służbowego, co potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1382/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 689/23). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie E. S. wniosła o jego uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotnej stawki minimalnej, co powinno nastąpić na podstawie § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, z późn. zm.), z uwagi na rodzaj i zawiłość sprawy, a także o przeprowadzenie przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów, tj. decyzji Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z [...] października 2023 r. nr [...], decyzji Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z [...] marca 2024 r. nr [...], pisma Rzecznika Praw Obywatelskich z [...] sierpnia 2024 r. znak: [...] do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Koordynatora Służb Specjalnych celem wyjaśnienia wątpliwości w sprawie i wykazanie dotychczasowej utrwalonej praktyki postępowania w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w sprawach dotyczących zmiany wysokości uposażenia oraz braku bezprzedmiotowości jej żądania oraz zmiany, która nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 89 ust. 1 i 3 w zw. z art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 184) i art. 61a poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do barku wszczęcia postępowania i wydania decyzji personalnej ew. milczącego załatwienia sprawy, 2. art. 124 § 2 w zw. z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niewskazanie uzasadnionej przyczyny, dla której organ odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, w takim samym stanie faktycznym, równego traktowania co do naruszenia zasady zaufania obywateli do władzy publicznej. Skarżąca wskazała, że jak wynika z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej z dnia 18 stycznia 2024 r. na rok 2024; zwanej dalej ustawa budżetową, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 2692) ustala się średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, z wyłączeniem osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe - w wysokości 120,0%. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy budżetowej zmieniono kwoty bazowe członków korpusu służby cywilnej, ustawa wprowadziła wzrost kwoty bazowej o 20% w stosunku do kwoty bazowej obowiązującej w 2023 r. co spowodowało wzrost wynagrodzeń zasadniczych członków korpusu całej służby cywilnej o 20%, wzrost kwoty bazowej żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy służby Celno-Skarbowej, kwoty bazowej policjantów oraz innych grup zawodowych, co spowodowało wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, bez względu na to w jaki sposób kształtuje się zatrudnienie (mianowanie, powołanie, stosunek pracy, rozkaz personalny) - o 20%. Jak wynika z art. 40 ustawy budżetowej na rok 2024, weszła ona w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia 2024 r. Skarżąca złożyła wniosek o wydalenie ze służby z dniem [...] marca 2024 r. i został on uwzględniony. Z uwagi na fakt, że pozostawała w służbie w okresie pomiędzy [...] stycznia 2024 r. a [...] marca 2024 r. - to na mocy wyżej przytoczonych przepisów powinna otrzymać wyrównanie uposażenia, co wynika z art. 8 ust. 1 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw; zwanej dalej "ustawą o kształtowaniu wynagrodzeń". Przepis ten wprost stanowi, że podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku. Przepis z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej ustalił średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w wysokości 120%. W związku z tym nie można zgodzić się z twierdzeniem Szefa CBA, że wzrost jej wynagrodzenia z wymienionego wyżej tytułu będzie zależał od relacji pomiędzy przełożonym, a jego podwładnym. W tym konkretnym przypadku Szef CBA jest związany przepisami ustawy budżetowej, która ustaliła wzrost wynagrodzeń funkcjonariuszy w 2024 r. na poziomie 20% i nie pozostawiła w tym przypadku żadnej dowolności czy uznaniowości w zakresie kształtowania wysokości uposażenia zasadniczego w inny sposób. Utworzono na ten cel rezerwę budżetową w wysokości 649 022 000 zł. Skarżąca podkreśliła, że podstawowym założeniem ustawy był wzrost wynagrodzeń i uposażeń, w tym kwot bazowych o 20% dla wszystkich pracowników państwowej sfery budżetowej oraz żołnierzy i funkcjonariuszy (z wyłączeniem osób, które zajmują kierownicze stanowiska państwowe). Mimo to organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia stawki uposażenia zasadniczego uzurpując sobie prawo do samodzielnego decydowania o kształtowaniu wynagrodzeń funkcjonariuszy wskazując, że należą one do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb. Uposażenie funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego określone jest kwotowo, co oznacza, że sam wzrost kwoty bazowej dla funkcjonariuszy o 20%, tj. z 1.740,64 zł w 2023 r. na 2.088,77 zł w 2024 r., przewidziany w art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej, nie powoduje automatycznego wzrostu uposażenia i dla realizacji przepisów ustawy budżetowej konieczne jest dostosowanie stawek określonych w rozporządzeniu. Z kolei § 2 rozporządzenia zmieniającego stanowi, że stawki uposażenia zasadniczego określone w załączniku do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym, stosuje się przy ustalaniu wysokości uposażeń należnych funkcjonariuszom Centralnego Biura Antykorupcyjnego od 1 stycznia 2024 r. Pomimo powyższych przepisów pozbawiono skarżącej podwyżki wynagrodzenia od [...] stycznia 2024 r. do dnia odejścia ze służby, a także wyrównania z tytułu odprawy. Zaznaczyła, że całkowite pozbawienie funkcjonariusza waloryzacji uposażenia jest bezprawne i godzi w art. 89 ust. 3 i 5 w zw. z ust. 4 k i art. 89 ust. 1 ustawy o CBA. Jak trafnie zauważył Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z [...] sierpnia 2024 r. znak: [...] "z brzmienia § 2 rozporządzenia zmieniającego jednoznacznie wynika, że nowa tabela stawek uposażenia zasadniczego jest stosowana do uposażeń należnych funkcjonariuszom CBA od dn. [...] stycznia 2024 r. Retroaktywne stosowanie przepisów rozporządzenia jest powiązane z mocą obowiązywania ustawy budżetowej (art. 40 ustawy budżetowej na 2024 rok) oraz nakazem wyrównania wynagrodzeń/uposażeń od początku danego roku kalendarzowego (art. 8 ust. 1 w zw. z art.2 pkt 2 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń). Z przepisów tych nie wynika, że nowe stawki uposażenia zasadniczego mają znaleźć zastosowanie do funkcjonariuszy CBA, będących w służbie na dzień 1 czerwca 2024 r., (tj. dzień wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego)". Ponadto zwróciła uwagę, że skoro sprawa zmiany wysokości uposażenia powinna być dokonana w formie decyzji personalnej, która podlega kontroli sądów administracyjnych i której powinna być stroną, to wydanie przez organ postanowienia na podstawie art. 61a K.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkuje brakiem załatwienia sprawy w sposób określony w art. 104 § 1 K.p.a. Ponadto brak wskazania przez Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego przyczyny, dla której odstąpił od praktyki rozstrzygania spraw w drodze tzw. "decyzji personalnej", mimo przepisów prawa dokładnie określających sposób w jaki rozstrzygnięcie powinno być dokonane, tj. w drodze tzw. "decyzji personalnej" załatwiającej sprawę co do jej istoty, prowadzi do naruszenia zasady zaufania obywateli do władzy publicznej, a tym samym art. 124 § 2 w zw. z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Druga z przesłanek nie jest jednoznaczna. W piśmiennictwie trafnie podnosi się, że za uzasadnione przyczyny w rozumieniu tego przepisu należy uznać wszelkie przyczyny - wynikające czy to z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to z przepisów ustaw szczególnych - uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Ponieważ, co do zasady, postępowanie administracyjne zmierzać ma do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, działalność organu powinna być skierowana ku konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odmowa wszczęcia postępowania ma pozwolić uniknąć czasochłonnych postępowań administracyjnych, które i tak musiałyby zakończyć się decyzją o umorzeniu. Nie bez znaczenia jest przy tym, że art. 61a § 2 K.p.a. daję ochronę podmiotom żądającym wszczęcia postępowania administracyjnego – a to przez prawo wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanki wymienione w art. 61a § 1 K.p.a. mają charakter samoistny, co oznacza, że wystąpienie jednej zamyka dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego. Przy czym rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 61a § 1 K.p.a. ma charakter ściśle procesowy. W postanowieniu wydanym na podstawie ww. przepisu organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Niniejsza sprawa sprowadza się do oceny, czy rozpatrzenie wniosku skarżącej o zwiększenie uposażenia zasadniczego powinno nastąpić poprzez rozstrzygnięcie co do istoty w formie decyzji administracyjnej, czy też zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Należy przede wszystkim podnieść, że w ustawie z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 184) przewidziano, w jakich przypadkach zachodzi konieczność wydania decyzji (art. 54 ust. 1 i 3, art. 89 ust. 4c, art. 89 ust. 4g, art. 93d ust. 1). Stosownie do art. 54 ust. 1 ustawy o CBA, Szef CBA jest właściwy do przyjmowania do służby w CBA, mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe oraz ich przenoszenia, delegowania, oddelegowania, zwalniania i odwoływania ze stanowisk służbowych, zawieszania i uchylania zawieszenia w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby oraz stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego. Natomiast w sprawach osobowych funkcjonariuszy innych, niż wymienione w ust. 1, są właściwi przełożeni, upoważnieni przez Szefa CBA (ust.2). Sprawy osobowe, o których mowa w ust. 1, są załatwiane w drodze decyzji (ust. 3). Z kolei art. 89 ust. 4c, art. 89 ust. 4g, art. 93d ust. 1 ustawy o CBA wskazują na formę decyzji w zakresie rozstrzygania o premii, dodatku specjalnego i dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 89 ustawy o CBA, prawo do uposażenia powstaje z dniem powołania, powierzenia obowiązków albo mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe (ust. 1). Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne (ust. 2). Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i premii oraz z dodatku specjalnego i dodatku stołecznego, w przypadku ich przyznania (ust. 3). Funkcjonariusz otrzymuje premię, której wysokość kształtuje się do 30% uposażenia zasadniczego, jednak nie mniej niż 1% (ust. 4). Z kolei ust. 5 stanowi, że przeciętne uposażenie funkcjonariuszy stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 5, jednak nie może ona być niższa niż 3,5-krotność kwoty bazowej, uwzględniając specyfikę i warunki pełnionej służby (ust. 6). Uposażenie jest płatne miesięcznie z góry (ust. 7). W ocenie Sądu kwestie dotyczące uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA, w tym grup zaszeregowania i stawek tego uposażenia, nie stanowią odrębnej sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, lecz są ściśle związane z mianowaniem funkcjonariusza na stanowisko służbowe. W myśl § 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 503), sprawy osobowe funkcjonariuszy dotyczą w szczególności przyznania, podwyższenia, obniżenia lub zawieszenia wypłaty uposażenia zasadniczego lub premii. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 tego rozporządzenia, sprawy osobowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1-14, załatwia się na piśmie w formie decyzji. Decyzję włącza się do akt osobowych funkcjonariusza. Stosownie natomiast do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, stosunek służbowy funkcjonariusza nawiązuje się w drodze mianowania w terminie określonym w decyzji o przyjęciu do służby i mianowaniu na stanowisko służbowe w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Nadto, jak wskazuje § 5 ust. 2 pkt 7 ww. aktu, w rozkazie o mianowaniu zamieszcza się wysokość stawki uposażenia zasadniczego i wysokość premii. Natomiast jak stanowi art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na 2024 r., zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 2692) ustala się średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, z wyłączeniem osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe - w wysokości 120,0%. Stosownie natomiast do § 1 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (Dz. U. z 2024 r., poz. 745, dalej: rozporządzenie z dnia 16 maja 2024 r.), w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, zmieniony został załącznik do tego rozporządzenia "Tabela stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego". W załączniku do ww. rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r. stawki uposażenia funkcjonariuszy CBA na poszczególnych stanowiskach służbowych określone są "widełkowo", tj. wskazany jest przedział kwot wynagrodzenia przysługującego na danym stanowisku służbowym. Zmiana załącznika do rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r., dokonana w oparciu o rozporządzenie z dnia 16 maja 2024 r., polegała na podwyższeniu górnej granicy przysługującego wynagrodzenia na danym stanowisku służbowym o 20%. W § 2 rozporządzenia z dnia 16 maja 2024 r. wskazano ponadto, że stawki uposażenia zasadniczego określone w załączniku do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, stosuje się przy ustalaniu wysokości uposażeń należnych funkcjonariuszom Centralnego Biura Antykorupcyjnego od dnia 1 stycznia 2024 r. Zauważyć należy, że znowelizowane przepisy rozporządzenia nie obligują wprost organu do podwyższenia uposażenia funkcjonariuszom CBA (w tym byłym funkcjonariuszom) o 20%, a jedynie stwarzają taką możliwość. Nowelizacja rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r. objęła, jak już wskazano wyżej, wyłącznie podwyższenie o 20% górnej granicy stawek uposażenia należnego na poszczególnych stanowiskach służbowych. Ustalenie przez organ stawki uposażenia konkretnemu funkcjonariuszowi w dalszym ciągu pozostawione zostało uznaniu organu. Funkcjonariuszowi CBA nie przysługuje zaś roszczenie o podwyższenie uposażenia. Wynika to bowiem ze specyfiki stosunku służbowego funkcjonariuszy CBA. W orzecznictwie wskazuje się, że podjęcie służby w formacjach mundurowych jest dobrowolne. Każdy, kto dobrowolnie przystępuje do takiej służby, rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich, w tym decyduje się automatycznie na ograniczenie prawa do sądu. Niewątpliwie przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa decydowania o powołaniu na określone stanowisko służbowe, czy też awansie na wyższy stopień służbowy. Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1382/11). Również w postanowieniu z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1672/21 NSA zaznaczył, że stosunek służbowy funkcjonariuszy jest takim stosunkiem administracyjnoprawnym, którego szczególną cechą jest podległość służbowa, a także nadrzędność i podrzędność w stosunkach służbowych. Zakres takiej podległości sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, inaczej niż jest przy stosunku pracy. Tym samym, przełożony zyskuje znaczną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 689/23 wskazujący, że przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa do decydowania w przedmiocie awansu na wyższy stopień służbowy czy ustalenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego w ramach przedziału kwotowego określonego w tabeli stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r. Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb. Biorąc zatem pod uwagę, że przełożonym funkcjonariuszy CBA pozostawione jest prawo do decydowania w przedmiocie ustalenia wysokości stawki uposażenia zasadniczego w ramach przedziału kwotowego określonego w tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r., należy stwierdzić, iż Szef CBA nie był zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącej w drodze decyzji administracyjnej. Wprawdzie przepisy cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 27 września 2006 r. stanowią, że sprawę osobową dotyczącą podwyższenia uposażenia zasadniczego załatwia się na piśmie w formie decyzji, jednakże zauważyć należy, że rozporządzenie mówi o sprawach osobowych funkcjonariusza. Przez funkcjonariusza rozumie się funkcjonariusza CBA (§ 2 pkt 3 rozporządzenia). Skarżąca na dzień złożenia wniosku nie była funkcjonariuszem CBA, nie łączył jej z organem stosunek administracyjnoprawny. Zatem nie ma podstawy do władczej formy kształtowania stosunku prawnego w sferze uposażenia osoby nie będącej funkcjonariuszem CBA (funkcjonariuszem w służbie). Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że żądanie skarżącej nie miało związku z awansem funkcjonariusza na wyższy stopień służbowy, czy zmianą stanowiska służbowego funkcjonariusza (sprawy osobowe). Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niedopuszczalne jest rozstrzyganie kwestii związanych z uposażeniem w odrębnym akcie administracyjnym (rozkazie personalnym), niż dotyczącym stosunku służbowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1672/21). Jak już wskazano, przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa do decydowania w przedmiocie awansu na wyższy stopień służbowy czy podwyższenia uposażenia zasadniczego. Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb. I choć słusznie wskazuje skarżąca, iż w tej sprawie nie mamy do czynienia z "indywidualnym roszczeniem awansowym", a podwyżką wynikającą z ustawy budżetowej to jednak aby wydać żądane przez skarżącą rozstrzygnięcie organ musiałby mieć do tego podstawę prawną. Jak już wskazano takowej podstawy obowiązujące przepisy nie przewidują. Z powyższych względów Sąd uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu oparte o art. 61a § 1 K.p.a. albowiem Szef CBA nie miał podstaw do wydania decyzji w zakresie w jakim domagała się tego skarżąca. Sąd zobowiązany jest jednocześnie wyjaśnić, że nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w skardze kierując się dyspozycją art. 106 § 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz orzecznictwie postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami tego postępowania i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kierując się tymi wskazówkami Sąd stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawie nie było potrzeby przeprowadzania dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi. Wobec żądania przez skarżącą (nie będącą funkcjonariuszem w służbie) sprowadzającego się w istocie do ukształtowania zakończonego stosunku służbowego w sferze uposażenia, załączone do skargi decyzje personalne wydane w czasie pełniła przez skarżącą służbę w CBA i stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich z [...] sierpnia 2024 r. nie mają istotnego znaczenia dowodowego w sprawie. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (w szczególności tych wskazanych w skardze), albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Organ właściwie zastosował art. 61a § 1 K.p.a. będący podstawą rozstrzygnięcia, właściwie zgromadził i ocenił materiał dowodowy, a następnie wnioski i argumentację w sposób wystarczający zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 listopada 2024
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Danuta Kania Joanna Kube Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny