II SA/Wa 1873/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia inwalidztwa oraz związku inwalidztwa ze służbą postanawia odrzucić skargę.

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający w G. (dalej jako "CKL", "Komisja II instancji") orzeczeniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019r., poz. 345 ze zm.), dalej: "ustawa o komisjach lekarskich", po rozpatrzeniu odwołania J. J. (dalej: "orzekany", "skarżący"), zwolnionego ze służby w Policji w dniu [...] sierpnia 1998 r., od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w G. (dalej: "[...]RKL", "Komisja I instancji") z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznania i wydała orzeczenie własne, mocą którego zaliczyła skarżącego do drugiej grupy inwalidzkiej uznając, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą ani nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Jednocześnie CKL stwierdziła, że inwalidztwo - istniejące od dnia [...] sierpnia 2018 r. - jest czasowe i wyznaczyła termin badania kontrolnego na czerwiec 2022 r. Jako schorzenia powodujące inwalidztwo CKL rozpoznała: zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 90 pkt 1 - kategoria C; padaczka pourazowa lekooporna - § 84 pkt 3 - kategoria C; encefalopatia pourazowa - § 82 pkt 2 - kategoria C. Kwalifikacja schorzeń została dokonana na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. poz. 2035), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 11 października 2018 r.". J. J. pismem z dnia [...] lipca 2019 r. wniósł na powyższe orzeczenie CKL z dnia [...] maja 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "w zakresie dotyczącym ustalenia zdolności do służby" zarzucając naruszenie art. 2, art. 7 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie ww. orzeczenia CKL w całości. W uzasadnieniu powołał się w szczególnosci na zdarzenie zaistniałe podczas podróży służbowej do W. w maju 1997 r., które - jak wskazał - nie zostało zgłoszone jako wypadek w służbie. Wywodził, że w następstwie powyższego zostało wydane orzeczenie WKL MSWiA w G. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r., o którym dowiedział się w lutym 2014 r., po tym jak w styczniu 2014 r. wystąpił do KWP w G. o wydanie mu orzeczenia i protokołu powypadkowego. Podnosił również, że nie otrzymał wezwania do stawiennictwa na ponowne badania lekarskie. Wniósł o uchylenie ww. orzeczenia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o odrzucenie skargi podnosząc, iż sprawy orzekania przez komisje lekarskie o inwalidztwie oraz o związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna, tj. m.in. czy podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie natomiast do art. 1 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, komisje lekarskie orzekają m.in. w sprawach: zdolności fizycznej i psychicznej osób do służby w Policji; ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby; ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu; ustalenia stopnia inwalidztwa oraz związku inwalidztwa ze służbą. Z przepisów ww. ustawy wynika, że komisje lekarskie, są organami administracji publicznej i rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny - ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Policji lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawę tych orzeczeń stanowią odrębne przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723), które od dnia 7 czerwca 2019 r. zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. poz. 1046), a także w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...); (Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.). Powyższe orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku (braku związku) schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17). Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one uznawane za decyzje administracyjne - władcze rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich wydanych w przedmiocie oceny stanu zdrowia funkcjonariusza zwolnionego ze służby i ustalenia związku stwierdzonego inwalidztwa ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego lub rentowego - skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że skarżący przedmiotem skargi uczynił orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] maja 2019 r. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w wyniku badania lekarskiego, na które skarżący został skierowany przez Dyrektora ZER MSWiA celem uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Oznacza to, że powyższe orzeczenie należy do drugiej grupy ww. orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w przedmiocie inwalidztwa, a nie ustalenia kategorii zdolności do służby kandydata czy funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący jest byłym funkcjonariuszem Policji, został zwolniony ze służby w dniu [...] sierpnia 1998 r. Zaskarżone orzeczenie nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie kategorii zdolności skarżącego do służby, nie podlega więc kontroli sądu administracyjnego. Tego rodzaju orzeczenia, jak już wyżej wskazano, nie mają samodzielnego bytu i poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Końcowo odnosząc się do zawartej w skardze argumentacji wskazać należy, że w sprawie niniejszej Sąd nie mógł uczynić przedmiotem oceny załączonego do skargi orzeczenia WKL MSWiA w G. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r., bowiem materia ta wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.