II SA/Wa 1863/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi E. B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby oddala skargę

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej jako: "CWKL" lub "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] lipca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej "k.p.a."), art. 30a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. 2018 r. poz. 1459), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013, z późn. zm.) oraz w związku z § 10, § 18 ust. 4 oraz § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r. poz. 258, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej jako: "RWKL", "organ I instancji") z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie zdolności E. B. do czynnej służby wojskowej - kategoria D, zał. 2, gr. I. U podstaw wydanego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Orzeczeniem z [...] czerwca 2020 r. RWKL, działając na podstawie skierowania Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. (nr [...] z [...] maja 2020 r.) oraz biorąc za podstawę art. 30a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1541) oraz § 8 i 9, w związku z § 3 oraz § 10 i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2018 r. poz. 258) oraz § 5 i § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego, uznała E. B. za niezdolną do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej - kategoria "D" z powodu: 1. Obecności przeciwciał [...] do dalszej diagnostyki, zakwalifikowane według § 44 pkt 12 (w zastosowaniu); 2. Zaburzeń rytmu serca pod postacią pojedynczych pobudzeń komorowych dodatkowych do dalszej diagnostyki, zakwalifikowane według § 38 pkt 1. W uzasadnieniu organ I instancji, wskazał, że schorzenie wymienione w pkt 1 rozpoznania stwierdzono na podstawie wyników badań laboratoryjnych z [...] maja 2020 r. oraz konsultacji internistycznej z [...] czerwca 2020 r. Natomiast schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania stwierdzono na podstawie badania Ekg z [...] czerwca 2020 r. Ponadto podniesiono, że orzeczenie opracowano na podstawie dokumentacji diagnostyczno-leczniczej oraz aktualnych badań specjalistycznych. Od ww. orzeczenia E. B. złożyła odwołanie do CWKL, w którym wniosła o dalszą diagnostykę. Zdaniem odwołującej się, obecność schorzeń opisanych w pkt 1 jak i 2 wymaga badań specjalistycznych, co ww. Komisja zawarła w rozpoznaniu. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia CWKL, po szczegółowej analizie akt, stwierdziła, że RWKL ustaliła ww. rozpoznania biorąc pod uwagę wyniki konsultacji specjalistycznych i wyniki badań laboratoryjnych. Obecność przeciwciał [...] stwierdzono w wyniku przeprowadzonego badania z [...] maja 2020 r. Wynik ten wykazał reaktywność p-ciał [...], a wartość indeksu wyniosła [...] (wynik uznajemy za dodatni przy wartości indeksu >= 1,0). Z powyższego wynika, że RWKL prawidłowo sformułowała rozpoznanie w pkt. 9.1 zaskarżonego orzeczenia. Następie CWKL podniosła, że zaburzenia rytmu serca pod postacią pojedynczych pobudzeń komorowych dodatkowych rozpoznano na podstawie wyniku badania EKG z [...] czerwca 2020 r. opisanego przez lekarza kardiologa i wyniku konsultacji internistycznej z [...] czerwca 2020 r. Zdaniem organu odwoławczego, dalsza diagnostyka obu nieprawidłowości i ewentualna terapia jest wskazana, ale to powinno być przeprowadzone przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Jednocześnie CWKL zauważyła, że RWKL prowadząc postępowanie orzecznicze uzyskała wiarygodne wyniki badań, które w sposób bezdyskusyjny dowodzą istnienia nieprawidłowości, które właściwie zakwalifikowane według § 44 pkt 12 i § 38 pkt 1 powodują niezdolność orzekanej do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej - kategoria "D". We wniesionej pismem z [...] września 2020 r. skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. B. (dalej: "skarżąca") zakwestionowała orzeczenie CWKL z [...] lipca 2020 r. nr [...]. Autor skargi zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego określenia aktualnego stanu zdrowia przez lekarza orzecznika analizującego przeprowadzone badania specjalistyczne oraz konsultacje lekarskie w szczególności informacje zawarte w karcie obiegowej umieszczone przez lekarza internistę, w postaci wpisu na podstawie przedstawionych mu ujemnych wyników badań stwierdzających brak aktywnego zakażenia [...], jak również stwierdzeniu choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawności ustroju na podstawie pojedynczego pobudzenia komorowego dodatkowego ujawnionego w wyniku badania EKG oraz stwierdzenia [...] lub [...] a także [...] lub [...] na podstawie błędnego pobrania próbki moczu do jego analizy; 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w postaci nieuwzględnienia wyników badań dostarczonych przez skarżącą lekarzowi orzecznikowi stwierdzających brak aktywnego zakażenia [...] przeprowadzonych w okresie ostatnich dwunastu miesięcy; 3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez zaniechanie skierowania skarżącej na badania specjalistyczne skoro dostarczanym przez nią badaniom specjalistycznym odmówił wiarygodności (dwukrotne badanie jakościowe [...]); 4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 4d o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej polegające na tym, że zmiana kwalifikacji w przypadku kategorii D nie odbywa się na każde żądanie zainteresowanego i zgodnie z jego intencją a postępowanie takie wszczyna się ponownie w sytuacji wydania orzeczenia z naruszeniem przepisów prawa. Skarżąca wniosła o uznanie ww. orzeczenia jako wydanego z naruszeniem przepisów prawa zgodnie z brzmieniem przepisu art. 28 ust. 4d ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1541) i wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie i utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 2 - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa. Zauważyć należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. Zgodnie z § 14 rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej (...) wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, badania psychologicznego wykonanego przez wojskowe pracownie psychologiczne, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności: 1) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej; 2) historie leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 3) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 4) książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego; 5) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§ 16 ust. 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne wykonywane przez wojskowe pracownie psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 23 ust. 2 rozporządzenia). Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: 1) rozpoznanie; 2) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; 3) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową (§ 17 ust. 1 rozporządzenia). Orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia (§ 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z pkt 12 tego wzoru, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać uzasadnienie. Podkreślenia wymaga, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w zakresie zdolności do służby wojskowej ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, a także rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r. W kontrolowanej sprawie Sąd nie stwierdził uchybień w postępowaniu zakończonym wydaniem orzeczenia CWKL z [...] lipca 2020 r. Należy zauważyć, że organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji rozpoznania określonego w punktach 9.1-9.2 do odpowiednich paragrafów załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r. w grupie I, zaś zaliczenie skarżącej do kategorii D (niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach [...], z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej) znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. Z kolei podejmując rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, CWKL w wystarczający sposób uzasadniła swoje stanowisko. Należy podnieść, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r. ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącej badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanej. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do czynnej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonych badań i konsultacji rozpoznano u skarżącej obecności przeciwciał [...] oraz zaburzenia rytmu serca pod postacią pojedynczych pobudzeń komorowych jako schorzenia powodujące niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach [...], z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Powyższe schorzenia zostały ujęte odpowiednio w § 44 pkt 12 (w zastosowaniu) oraz § 38 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r. i w grupie I skutkuje przypisaniem kat. D. Zdaniem Sądu, skoro wojskowe komisje lekarskie obu instancji uznały, że stwierdzone u skarżącej problemy zdrowotne kwalifikują ją do kat. D, a kwalifikacja ta w sensie medycznym znajdująca uzasadnienie w § 44 pkt 12 i § 38 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. nie została skutecznie podważona, to brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa. W ocenie Sądu zarzuty podniesione przez skarżącą są niezasadne. Zgromadzona w sprawie dokumentacja lekarska, w tym wyniki wykonanych badań lekarskich, nie budziły żadnych wątpliwości co do dokonanych ustaleń, a tym samym CWKL prawidłowo stwierdziła obligatoryjną niezdolność skarżącej do pełnienia czynnej służby wojskowej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem należy wskazać, że "tam, gdzie w wykazie ściśle powiązano występowanie określonej choroby ze ściśle określoną kategorią - samo stwierdzenie występowania danej choroby u badanego jest wystarczające do rozstrzygnięcia, czy jest on zdolny do służby wojskowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 5 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 60/08 - LEX nr 489130). Biorąc powyższe pod uwagę, organy orzecznicze obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, bowiem należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zdaniem Sądu komisje lekarskie opierając się na dokumentach zgromadzonych w toku postępowania miały wystarczające podstawy do zastosowania przepisu § 16 powołanego rozporządzenia, a w dalszej konsekwencji § 44 pkt 12 i § 38 pkt 1 załącznika nr 2, które w odniesieniu do kandydata do służby wojskowej nakładają obowiązek orzeczenia kategorii D zdolności do służby wojskowej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.