II SA/Wa 1855/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Adam Lipiński Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.); zwanej dalej k.p.a. oraz art.10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 i pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz.149 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] orzekającą o utracie przez W.R. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że W.R. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna w dniu [...] marca 2015 r. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] orzekł o uznaniu strony z dniem [...] października 2015 r. za osobę bezrobotną oraz przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] października 2015 r. w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w pierwszych 90 dniach oraz w kwocie [...] zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do tego zasiłku. W dniu [...] sierpnia 2015 r. W.R. nie stawiła się na obowiązkową wizytę w Urzędzie Pracy [...] i nie powiadomiła w terminie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W związku z powyższym Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] orzekł o utracie przez W.R. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] sierpnia 2015 r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Wskazała, że z uwagi na zły stan zdrowia córki przyjmowała leki, które spowodowały, iż zapomniała o wyznaczonym terminie wizyty, a w dniu [...] sierpnia 2015 r. udała się z córką do lekarza. Do odwołania załączyła kserokopie: skierowania do szpitala z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz karty konsultacyjnej, z której wynika, że zgłosiła się do Izby Przyjęć w [...] w dniu [...] sierpnia 2015 r., a także zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2015 r. potwierdzające, że od [...] do [...] sierpnia 2015 r. musiała opiekować się członkiem rodziny. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując, że stosownie do treści art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia i szkoleniach. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni od wyznaczonej daty o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Przepisy powyższe mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Z akt sprawy wynika, że W.R. zapoznała się z terminem obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy [...] wyznaczonym na dzień [...] sierpnia 2015 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem złożonym przy tej dacie w Karcie Wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej. W postępowaniu wyjaśniającym organ ustalił, że strona została pouczona o obowiązkach zgłaszania się w wyznaczonych przez urząd pracy terminach oraz powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa na wyznaczonej wizycie, jak również o konsekwencjach wynikających z ich niedopełnienia, czego dowodem jest własnoręczny podpis bezrobotnej złożony w dniu rejestracji, tj. [...] marca 2015 r. na druku "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". Podkreślił, że każdy bezrobotny zarejestrowany w urzędzie pracy musi mieć świadomość, iż posiadanie statusu bezrobotnego wiąże się z przyznaniem uprawnień, ale również i nałożeniem obowiązków. Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a w konsekwencji utratą wiążących się z tym statusem uprawnień. W ocenie organu odwoławczego W.R. nie dopełniła podstawowych obowiązków bezrobotnego, bowiem nie stawiła się w Urzędzie Pracy [...] w dniu wyznaczonej obowiązkowej wizyty oraz nie powiadomiła w terminie do 7 dni o przyczynie swojej nieobecności. Zaznaczył, że choć strona dołączyła do odwołania zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2015 r. potwierdzające konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny w dniach od [...] do [...] sierpnia 2015 r. jednak nie wywiązała się z obowiązku poinformowania urzędu pracy w terminie do 7 dni od dnia wizyty o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Ciężka sytuacja życiowa i materialna nie może stanowić przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i przywrócenia jej statusu osoby bezrobotnej. W.R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...], w której wskazała, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. W jej ocenie dołączyła wszystkie niezbędne dokumenty usprawiedliwiające jej nieobecność w urzędzie pracy, które było spowodowane złym stanem zdrowia jej, jak i córki. Podkreśliła, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, a mąż jest bezrobotny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., w przypadku, gdy Sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchyla decyzję w całości lub w części. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które w sposób istotny mogło wpłynąć na wynik sprawy, a w konsekwencji należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. Organ bowiem nie ustalił ani też nie dokonał wszechstronnej jego oceny gwarantującej wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Użyte w powołanym wyżej przepisie ustawy określenie "pozbawia" wskazuje, że rozstrzygnięcie wydane na jego podstawie ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że w przypadku wystąpienia przesłanek w nim wymienionych starosta zobowiązany jest wydać decyzję o pozbawieniu bezrobotnego statusu. Przesłanką nakazującą podjęcie takiego działania jest niestawienie się w organie zatrudnienia w wyznaczonym terminie i niepowiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Stosownie do powołanego przepisu, do organu należy wyznaczenie terminu stawienia się bezrobotnego w jego siedzibie i należyte poinformowanie go o tym oraz o skutkach jego niedopełnienia. Natomiast na bezrobotnym ciąży obowiązek stawiennictwa, a w przypadku niemożności jego wypełnienia, obowiązek wykazania w ustawowym terminie uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. W ocenie Sądu omawiane przepisy ustawy nie mogą jednak powodować zastosowania sankcji wobec bezrobotnego, który znajdując się w sytuacji w istocie uniemożliwiającej mu działanie z powodu stanu zdrowia - fizycznego bądź psychicznego – nie może wywiązać się z obowiązków nałożonych nań ustawą. Wykładnia art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, zgodna z art. 2 oraz art. 67 ust. 2 Konstytucji RP wymaga stwierdzenia, że przepisu tego nie stosuje się w przypadku, gdy z przyczyn niezawinionych przez bezrobotnego spełnienie wymogu usprawiedliwienia niestawiennictwa w terminie do 7 dni nie było możliwe. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że dołączone do odwołania kserokopie: skierowania do szpitala z dnia [...] sierpnia 2015 r., karty konsultacyjnej o zgłoszeniu się w dniu [...] sierpnia 2015 r. do Izby Przyjęć w [...], czy też zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. potwierdzającego konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny w dniach od [...] do [...] sierpnia 2015 r. nie mogą zostać uznane za okoliczność uzasadniającą przyczynę niestawiennictwa w dniu wyznaczonej wizyty, bowiem złożono je po upływie 7 dni od wyznaczonego przez organ terminu obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie. Analizując powyższą sprawę należy zwrócić uwagę, że W.R. w odwołaniu od decyzji organu I instancji podała, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. w związku z ogromnym atakiem [...] córki udała się z nią do [...]. Stan córki wywołał u skarżącej silny stres i przyjmowała w związku z tym silne leki [...], które spowodowały otępienie i dlatego nie pamiętała o innych ważnych sprawach. Na powyższą okoliczność dołączyła: skierowanie córki do szpitala [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., kartę konsultacyjną wystawioną przez [...] z [...] Centrum [...] Sp. z o.o. w [...] w dniu [...] sierpnia 2015 r., z której wynika, że skarżąca zgłosiła się do izby przyjęć z podejrzeniem – zaburzeń [...] trwających od około dwóch tygodni oraz zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2015 r. potwierdzające konieczność opieki nad członkiem rodziny w dniach [...]-[...] sierpnia 2015 r. Powyższe fakty W.R. potwierdziła na rozprawie, oświadczając, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. nie stawiła się na obowiązkową wizytę w Urzędzie Pracy [...], ponieważ w dniu [...] sierpnia 2015 r. jej córka próbowała [...]. Wskazała, że w związku z trudną sytuacją zdrowotną córki przyjmowała środki [...]. W dniu [...] sierpnia 2015 r. zgłosiła się do przychodni, gdzie zaaplikowano jej środki [...], zaś przez kolejne dni przyjmowała [...] – lek [...]. Wywołany zachowaniem córki, stan [...] spowodowały, że musiała zgłosić się do szpitala [...]. Zwróciła uwagę, że po otrzymaniu decyzji organu I instancji o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku nie była w stanie zrozumieć jej treści i dopiero gdy udała się do Urzędu Pracy [...] wyjaśniono jej w jakiej znalazła się sytuacji. Poinformowała, że od [...] sierpnia 2015 r. szukała odpowiedniego szpitala [...] dla córki, która jednak odmawiała hospitalizacji i dopiero około [...] sierpnia 2015 r. udało się rozpocząć jej leczenie w systemie otwartym w [...] Centrum [...] w [...]. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, zwłaszcza argumentację skarżącej zawartą w odwołaniu oraz załączoną dokumentację medyczną, a także jej wyjaśnienia złożone na rozprawie przez Sądem należy stwierdzić, że Wojewoda [...] nie wywiązał się z nałożonych przez ustawodawcę obowiązków należytego wyjaśnienia sprawy poprzez uchybienie art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ nie odniósł się bowiem do wskazywanych przez skarżącą przeszkód zdrowotnych w możliwości usprawiedliwienia niestawiennictwa w Urzędzie Pracy w dniu [...] sierpnia 2015 r., na okoliczność których załączyła kartę konsultacyjną z dnia [...] sierpnia 2015 r. wystawioną przez lekarza Izby Przyjęć [...] Centrum [...] Sp. z o.o. w [...] oraz zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2015 r. o konieczności sprawowania opieki nad członkiem rodziny w dniach [...]-[...] sierpnia 2015 r. Z karty konsultacyjnej wynika, że skarżąca zgłosiła się do Izby Przyjęć w [...] w dniu [...] sierpnia 2015 r. z podejrzeniem – zaburzeń [...] trwających od około dwóch tygodni. Niewyjaśnienie tych okoliczności mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co czyni zaskarżone rozstrzygnięcie przedwczesnym. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Wojewoda [...] będzie obowiązany ponownie dokonać oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie wykazania przez skarżącą uzasadnionej przyczyny niestawienia się w Urzędzie Pracy [...] w dniu [...] sierpnia 2015 r. i możliwości zachowania terminu do jej usprawiedliwienia, a jeśli zajdzie taka potrzeba uzupełnić materiał dowodowy w oparciu o przepis art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., i wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.