II SA/Wa 1781/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej oddala skargę

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych (zwanego dalej: "Dowódcą Generalnym") z dnia [...] lipca 2018 r. o numerze [...] w sprawie odmowy zawarcia kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. E. C. (zwana dalej: "Skarżącą") została powołana z dniem [...] lipca 2016 r. do zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kontraktowa w korpusie szeregowych zawodowych. W dniu [...] maja 2016 r. Dowódca [...] Pułku [...] w [...] (zwany dalej: "Dowódcą Pułku") zawarł ze Skarżącą kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej na okres 2 lat, od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] lipca 2018 r. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Skarżąca wystąpiła do Dowódcy Pułku o zawarcie z nią kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Dowódca Pułku odmówił zawarcia ze Skarżącą kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. W podstawie prawnej rozkazu przywołano art. 14 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 330; zwanej dalej: "ustawą pragmatyczną") oraz § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1299; zwanego dalej: "rozporządzeniem"). W uzasadnieniu organ wskazał, iż Skarżąca otrzymała opinię służbową za rok 2017 z ogólną oceną dostateczną. Wobec tego nie można było zawrzeć z nią kolejnego kontraktu, bowiem przepis art. 15 ust. 3 ustawy pragmatycznej stanowi, iż warunkiem zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem jest posiadanie ogólnej oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej. Skarżąca odwołała się od tego rozkazu personalnego, zarzucając mu naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy pragmatycznej poprzez wydanie rozkazu w oparciu o nierzetelną i nieobiektywną opinię służbową z dnia [...] września 2017 r. W uzasadnieniu zarzuciła, że proces jej opiniowania był obarczony wieloma wadami, bowiem nie uwzględniał wzorowej postawy Skarżącej jako żołnierza, jak również jej osiągnięć sportowych w zawodach wojskowych. Zdaniem Skarżącej opinia służbowa była nierzetelna i stronnicza, a jej ocena była podyktowana osobistą niechęcią ze strony przedłożonego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Dowódca Generalny utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] maja 2018 r. W obszernym uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko Dowódcy Pułku, iż Skarżąca nie spełnia podstawowego warunku do zawarcia kolejnego kontraktu, bowiem nie uzyskała co najmniej dobrej oceny z ostatniej oceny służbowej. W świetle tak dokonanych ustaleń stwierdzono, iż proces opiniowania Skarżącej został przeprowadzony zgodnie z przepisami prawa, zaś sporządzona opinia służbowa winna zostać uwzględniona jako istotny dowód w postępowaniu dotyczącym odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Odnosząc się do zarzutów Skarżącej organ podniósł, iż nie jest uprawniony do weryfikowania procesu opiniowania Skarżącej, bowiem prawo to jest atrybutem właściwego przełożonego i pozostaje poza kontrolą niniejszego postępowania. Ponadto organ wskazał, iż nie jest również uprawniony do badania występujących w jednostce wojskowej relacji służbowych. Wynika to z faktu, że poruszone przez żołnierza problemy nie mają charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."), a co za tym idzie nie mogą podlegać rozpatrzeniu w toku niniejszego postępowania. Dowódca Generalny wskazał również, iż dla niniejszej sprawy nie mają znaczenia wnioski dowodowe Skarżącej dotyczące przeprowadzania dowodów z postępowania toczącego się przed żandarmerią wojskową z zawiadomienia Skarżącej o podejrzeniu popełnienia przez jej przełożonego przestępstwa, bowiem nie ma możliwości łączenia niezakończonej sprawy karnej z toczącym się obecnie postępowaniem administracyjnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dowódcy Generalnego z dnia [...] lipca 2018 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, jak również poprzedzającego ją rozkazu personalnego, zarzucając im naruszenie: 1) art. 15 ust. 2 i nast. ustawy pragmatycznej poprzez wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego w oparciu o nierzetelną i nieobiektywną opinie służbową wydaną w dniu [...] września 2017 r. przez [...]. K. D. za 2017 r.; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 78 § 1 i nast. k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w oparciu o niepełny i nienależycie zebrany materiał dowodowy w sprawie. Rozwijając zarzuty w obszernym uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że legitymuje się ona wzorową postawą żołnierską oraz szeregiem zasług m.in. z uwagi na godne reprezentowanie jednostki w zawodach sportowych. Jej zdaniem, sporządzona opinia służbowa była nierzetelna i stronnicza, a ocena wystawiona została z powodów osobistej niechęci przełożonego, któremu zależało na pozbawieniu jej możliwości kontynuowania służby jako żołnierza zawodowego. W odpowiedzi na skargę Dowódca Generalny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem wydane w sprawie orzeczenia odpowiadają prawu. Zgodnie art. 15 ust. 3 ustawy pragmatycznej, warunkiem zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem jest posiadanie przez niego ogólnej oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej. Cytowany przepis wyklucza zatem wprost możliwość zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem, który w opinii służbowej uzyskał ocenę niższą niż dobra. Przepis ten jest jasny i nie wymaga stosowania innej wykładni aniżeli językowa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Skarżąca w opinii służbowej za rok 2017 uzyskała ocenę dostateczną, co uniemożliwiło zawarcie z nią kolejnego kontraktu. Opinia została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżąca poddała ją dopuszczalnej kontroli odwoławczej, która nie doprowadziła ostatecznie do jej zmiany. Wskazać zatem należy, że sąd administracyjny, rozpatrując skargę na decyzję w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej nie jest władny samodzielnie oceniać sposobu wykonywania przez żołnierza obowiązków służbowych. Jego kompetencje nie obejmują też badania zasadności ocen podjętych w postępowaniu opiniodawczym. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 p.p.s.a. i art. 8 ust. 1 ustawy pragmatycznej). Takie rozwiązania systemowe wykluczają badanie prawidłowości (rzetelności) oceny opiniowanego żołnierza zawodowego przy sądowoadministracyjnej kontroli decyzji w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 2732/12; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się również, że żaden przepis materialnego prawa administracyjnego nie przyznaje stronie prawa (roszczenia) o zawarcie kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej, stąd złożenie wniosku w tym przedmiocie, nie jest dla organu wiążące. Nawet uzyskanie przez żołnierza ogólnej oceny dobrej w ostatniej opinii służbowej również nie daje prawa do skutecznego żądania przedłużenia kontraktu (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I OSK 1348/05 i z dnia 11 kwietnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 1655/11). Wymaga również podkreślenia, że decyzja w przedmiocie zawarcia kolejnego kontraktu albo odmowy jego zawarcia ma charakter uznaniowy. Co do zasady wydając decyzję uznaniową organ administracji, stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, ale zakres ich kontroli zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2003 r. o sygn. akt II SA 2486/01). Sąd administracyjny w sprawie dotyczącej odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej bada jedynie, czy decyzja w tym przedmiocie nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie może natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać sposobu rozstrzygnięcia sprawy. (por. wyrok NSA z 1 września 2016 r. o sygn. akt I OSK 632/15). W tej sytuacji niezasadne są zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził również uchybienia przepisom postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzający ją rozkaz personalny, zostały wydane na podstawie prawidłowo zebranego i kompletnego materiału dowodowego. Wszystkie konieczne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione, a organ dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy i nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – w sentencji wyroku.