II SA/Wa 1756/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński, Protokolant starszy referent Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi E. P. i T. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] lipca 2015 r. w sprawie opróżnienia przez E. i T. P. lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ulicy W.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż przedmiotowy lokal - jako kwaterę stałą - otrzymał J.K. - pracownik C., i mieszkał w nim wraz z żoną i dwiema córkami – I. i E.. Po śmierci J.K. i jego małżonki, w powyższym lokalu zamieszkiwała córka uprawnionego – E.P. (z domu K.) wraz ze swoim mężem T.P.. E.P. pismami z 15 stycznia 2001 r., 4 stycznia 2008 r. i 8 lutego 2009 r. występowała do różnych organów Służby Więziennej o przyznanie prawa do powyższego lokalu dla niej i jej męża. Organ administracji każdorazowo odmawiał jednak uwzględnienia takich wniosków wyjaśniając, że wnioskodawczyni nie jest osobą uprawnioną do tego lokalu. Brak uprawnień do zajmowania omawianego lokalu przez skarżących stał się również podstawą faktyczną wydania skarżonej decyzji. W tym zakresie organ powołał się na treść art. 188 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, dającego prawo organowi do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu w sytuacji, gdy lokal jest zamieszkiwany przez osoby nieposiadające do niego tytułu prawnego. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiedli E. i T.P., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu skargi jej autorzy wyjaśnili, że postępowanie organu po śmierci J. i J.K., polegające na wydaniu skarżącym książeczki do opłacania czynszu, świadczyło o tym, że organ zaakceptował strony jako lokatorów uprawnionych do zajmowania przedmiotowego mieszkania. Skarżący podnieśli też, iż w lokalu tym zamieszkują od blisko 36 lat, licząc od śmierci głównego lokatora, i w tym czasie poczynili wiele nakładów, starając się utrzymać lokal w jak najlepszym standardzie. Zwrócili też uwagę na fakt, że są osobami w podeszłym wieku i schorowanymi. Organ nie zaproponował im zaś nawet lokalu zamiennego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały podstawy faktyczne i prawne do wydania badanej decyzji. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 188 ust. 2 pkt 2 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1415) decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 177, przez funkcjonariusza lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Jedynym kryterium uprawniającym organ do wydania decyzji w powyższym zakresie ustawodawca uczynił więc brak posiadania tytułu prawnego do lokalu. Dekodując powyższe sformułowanie "bez tytułu prawnego" wskazać należy, iż chodzić tu może wyłącznie o uprawnienie do zajmowania lokalu wynikające bądź z zapisów konkretnej umowy (np. najmu, użyczenia itp.) lub też z treści prawomocnego orzeczenia sądowego (np. stwierdzającego wstąpienie w stosunek najmu, czy też ustalającego fakt związania stron umową najmu itp.). Nie będzie więc stanowiło okoliczności uniemożliwiającej wydanie skarżonej decyzji, samo powoływanie się przez adresatów decyzji na dorozumiane zawarcie z nimi umowy najmu, lub innej umowy uprawniającej ich do zajmowania konkretnego lokalu. Przypuszczenie zawarcia dorozumianej umowy najmu, ażeby mogło wywierać skutki w niniejszym postępowaniu administracyjnym, winno więc znaleźć uprzednie potwierdzenie w prawomocnym orzeczeniu sądu powszechnego. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy uwypuklenia wymagała okoliczność, iż skarżący nie legitymowali się ani umową uprawniającą ich do zajmowania spornego lokalu, ani też prawomocnym orzeczeniem sądu potwierdzającym fakt istnienia takiej umowy. Stąd więc skarżący, w świetle art. 188 ust. 2 pkt 2 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1415), mogli być traktowani przez organ jako osoby zajmujące przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Za przyjęciem odmiennego wniosku nie przemawiały argumenty podnoszone w badanej skardze. W szczególności wyrażenie przez organ zgody na opłacanie czynszu za lokal przez skarżących, jak też wyrażenie zgody na wieloletnie zajmowanie lokalu pomimo śmierci osoby uprawnionej do dysponowania lokalem, nie może świadczyć per se o tym, że doszło do zawarcia jakiejkolwiek umowy uprawniającej skarżących do dysponowania lokalem. Na przeszkodzie w wydaniu skarżonej decyzji nie stoi również podeszły wiek skarżących i ich zły stan zdrowia. Te okoliczności będą miały dopiero znaczenie na etapie wykonania kwestionowanej decyzji. Również fakt poniesienia nakładów na lokal nie może świadczyć o istnieniu tytułu prawnego do niego. Koszty te mogą zaś zawsze zostać rozliczone pomiędzy dysponentem lokalu, a byłymi lokatorami. Okolicznością niesporną w sprawie było także to, że sporny lokal był tym, o jakim mowa w przepisie art. 177 omawianej ustawy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego w odpowiedzi na skargę porozumienia z 4 sierpnia 2014 r. w sprawie lokali mieszkalnych stanowiących własność [...] i pozostających w dyspozycji Służby Więziennej z przeznaczeniem na kwatery tymczasowe dla funkcjonariuszy Służby Więziennej, zawartego pomiędzy Dyrektorem Generalnym Służby Więziennej a Prezydentem [...], lokal zajmowany przez skarżących został przeznaczony na kwaterę tymczasową dla funkcjonariuszy Służby Więziennej. Organ miał więc prawo dysponować tym lokalem zgodnie z jego przeznaczeniem, i w tym celu miał również prawo wydać skarżoną decyzję. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak równie, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).