II SA/Wa 1753/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA – Andrzej Góraj Protokolant specjalista – Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania rekompensaty pieniężnej za ponadnormatywny czas służby - oddala skargę -

Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie odmowy przyznania [...] ([...]) M. A. rekompensaty pieniężnej za ponadnormatywny czas służby. W sprawie ustalono stan faktyczny. Komendant Rejonowy Policji [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., wydaną na podstawie art. 33 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 roku, poz. 355 ze zm.) oraz art. 107 kpa, odmówił podinsp. [...] ([...]) M. A. rekompensaty pieniężnej za ponadnormatywny czas służby. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wymieniony od dnia [...] czerwca 2007 r. zajmował kolejno stanowiska kierownicze, uprawniające do dodatku funkcyjnego. Uwzględniając okoliczności sprawy, w szczególności, że rekompensata pieniężna za czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji nie przysługuje policjantowi uprawnionemu do dodatku funkcyjnego, organ rozstrzygnął wniosek strony odmownie. W odwołaniu od powyższej decyzji M. A. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie rekompensaty za ponadnormatywny czas służby, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ze względu na zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Komendant [...] Policji w decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że w odniesieniu do grupy policjantów uprawnionych do dodatku funkcyjnego rozliczenie czasu służby, m. in. w związku z pełnieniem dyżuru w siedzibie jednostki organizacyjnej Policji, nie jest uwarunkowane przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 roku w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1471 ze zm.), a jedynie treścią art. 33 ust. 4 ustawy o Policji, który określa, iż uprawnieni do dodatku funkcyjnego funkcjonariusze nie mają prawa do czasu wolnego za przekroczenie ustawowej normy czasu służby określonej w art. 33 ust. 2 ustawy, tj. w ramach 40 - godzinnego tygodnia służby, w 3 - miesięcznym okresie rozliczeniowym. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie funkcjonariusz od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia zwolnienia ze służby tj. do dnia [...] maja 2015 r. uprawniony był do dodatku funkcyjnego. Powyższe wynika z faktu, że wymieniony zajmował w Komendzie Rejonowej Policji [...] stanowiska naczelnika sekcji, a następnie naczelnika wydziału, które uprawniały do dodatku funkcyjnego. Natomiast od dnia [...] maja 2014 r. do dnia zwolnienia, tj. do dnia [...] maja 2015 r., pozostając w dyspozycji Komendanta Rejowego Policji [...], zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji uprawniony był do otrzymywania uposażenia zasadniczego, dodatków do uposażenia o charakterze stałym i innych należności pieniężnych należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - a zatem był nadal uprawniony do dodatku funkcyjnego. Stąd też w ocenie Komendanta, decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania funkcjonariuszowi rekompensaty jest prawidłowa, albowiem zaistniały wymagane prawem przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie sprawy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj: art. 6 pkt b Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 04 listopada 2011 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy w zw. z art. 3 lit. a Dyrektywy 89/391/EWG Rady z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy poprzez przyjęcie, że w stosunku do funkcjonariuszy Policji, którym przysługuje dodatek funkcyjny jest możliwa praca w wymiarze przekraczającym 48 godzinny tydzień pracy, bez prawa do odbioru czasu wolnego lub rekompensaty finansowej za pracę w godzinach nadliczbowych oraz naruszenie art. 33 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 4 ustawy o Policji, poprzez stwierdzenie, że funkcjonariusz, któremu przysługuje dodatek funkcyjny z tytułu zajmowanego stanowiska, nie ma prawa do rekompensaty za ponadnormatywny czas służby. Skarżący zarzucił też naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 i 8 kpa, poprzez naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu strony polegające na początkowym przyznaniu uprawnienia skarżącemu do odbioru ponadnormatywnego czasu służby poprzez przyznanie czasu wolnego, a następnie odebranie tego uprawnienia, pomimo że w niniejszej sprawie nie uległ zamianie stan faktyczny ani prawny, a nadto zmiana stanowiska nie była podyktowana zmianą linii orzeczniczej oraz przekroczenie norm uznania administracyjnego polegające na kształtowaniu prawa strony do wypłaty rekompensaty za ponadnormatywny czas służby w zależności od dowolnej interpretacji prawa materialnego przez organ administracyjny, która to interpretacja może ulec w toku postępowania zmianie, nie zaś w oparciu o realnie prowadzone postępowanie dowodowego i przesłanki materialne wynikające z ustawy. Skarżący zarzucił też naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez nie wyjaśnienie wszelkich wątpliwości występujących w sprawie w tym w szczególności, poprzez niewyjaśnienie dlaczego Komendant Rejonowy Policji [...] początkowo przyznał skarżącemu uprawnienie do czasu wolnego w zamian za ponadnormatywny wymiar czasu służby, a następnie uprawnienie do cofnął. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przyznanie skarżącemu rekompensaty za pozanormatywny czas służby ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ze względu na zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana pod tym kątem skarga M. A. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 roku, poz. 355 ze zm.), czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku, zaś zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Stosownie do ustępu 3 powołanego artykułu, w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1. Natomiast ust. 4 ww. artykułu wprost stwierdza, iż przepisu ust. 3 nie stosuje się do policjanta uprawnionego do dodatku funkcyjnego. Analiza powyższych rozwiązań prawnych prowadzi do wniosku, iż ustawodawca dla tzw. policjantów funkcyjnych przewidział szczególną formę rekompensaty za niedogodności związane z pełnieniem służby na stanowisku kierowniczym poprzez przyznanie stosownego stałego dodatku. Policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny - art. 104 ust. 2 ustawy o Policji. Dodatek do uposażenia przysługuje policjantowi za faktyczne wykonywanie obowiązków lub pełnienie służby na stanowisku, z którym dodatek ten jest związany, nie zaś z tytułu mianowania na określone stanowisko. Do tej grupy policjantów nie stosuje się rekompensaty pieniężnej i czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 powołanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2842/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3. Z powołanej regulacji wynika, że prawo do wspomnianego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby przysługuje wyłącznie policjantowi, który na podstawie art. 33 ust. 3 ww. ustawy był uprawniony do otrzymania czasu wolnego w zamian za czas służby przekraczający określoną normę. Uprawnienia do otrzymania czasu wolnego zgodnie z powołanym przepisem nie przysługują policjantowi za okres pełnienia służby lub obowiązków na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym. W konsekwencji, policjant uprawniony do dodatku funkcyjnego i zwalniany ze służby nie nabywa prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1728/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.). W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżący w okresie, za który ubiega się o przyznanie i wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany w służbie czas wolny, tj. od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia zwolnienia ze służby tj. do dnia [...] maja 2015 r. uprawniony był do dodatku funkcyjnego. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że M. A. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. został mianowany z dniem [...] czerwca 2007 r. na stanowisko Naczelnika [...] Komendy Rejonowej Policji [...]. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. skarżący został mianowany z dniem [...] lutego 2009 r. na stanowisko Naczelnika Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...]. W tym okresie przysługiwał mu dodatek funkcyjny II kategorii, stosownie do Tabeli stanowisk służbowych policjantów uprawniających do dodatku funkcyjnego, stanowiącej załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 - ze zm.). Natomiast od dnia [...] maja 2014 r. skarżący pozostawał w dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji [...] do dnia [...] maja 2015 r. tj. do dnia zwolnienia ze służby. W tym okresie wymienionemu nadal wypłacano dodatek funkcyjny, zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Z tego względu, w świetle art. 33 ust. 4 ustawy o Policji skarżący nie był uprawniony do otrzymywania, w zamian za czas służby przekraczający normę, czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. W konsekwencji, nie nabył prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. To z kolei oznacza, że uzasadnione jest stanowisko organów orzekających, iż w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i przyznania mu rekompensaty pieniężnej za ponadnormatywny czas służby. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 6 lit. b Dyrektywy nr 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz. U. UE. L. 2003, Nr 299, poz. 9) w zw. z art. 3 lit. a Dyrektywy 89/391/EWG Rady z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy poprzez przyjęcie, że w stosunku do funkcjonariuszy Policji, którym przysługuje dodatek funkcyjny jest możliwa praca w wymiarze przekraczającym 48 godzinny tydzień pracy, bez prawa do odbioru czasu wolnego lub rekompensaty finansowej za pracę w godzinach nadliczbowych, należy stwierdzić, ze zarzut ten jest bezpodstawny. Należy zgodzić się bowiem z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2842/13, że dyrektywa 2003/88/WE dotyczy niektórych aspektów organizacji czasu pracy, ustala minimalne wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w odniesieniu do organizacji czasu pracy, w związku z okresami dobowego odpoczynku, przerw, odpoczynku tygodniowego, maksymalnego tygodniowego czasu pracy, corocznego urlopu wypoczynkowego oraz aspektów pracy w porze nocnej, systemie zmianowym oraz harmonogramów pracy. Zgodnie z postanowieniami dyrektywy państwa członkowskie powinny podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, a wymagania w tych zakresach wprowadzić do krajowego ustawodawstwa. Przepisy dyrektywy zostały implementowane w 2004 r. do krajowego ustawodawstwa przepisami Kodeksu Pracy. Należy jednak podkreślić, że powyższa dyrektywa 2003/88/WE nie dotyczy policjantów, lecz pracowników. Wynika to z art. 2 pkt.1 dyrektywy Rady z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy 89/391/EWG, do której odsyła dyrektywa 2003/88/WE. Zgodnie z tym przepisem niniejsza dyrektywa nie będzie miała zastosowania tam, gdzie istniałaby sprzeczność interesów w odniesieniu do specyficznej działalności publicznej i społecznej, takich jak Siły Zbrojne, czy Policja lub też w odniesieniu do określonych dziedzin działalności w zakresie usług związanych z ochrona cywilną. Z tych przyczyn powoływanie się w skardze na naruszenie w niniejszej sprawie dyrektywy 2003/88/WE jest nieuzasadnione. Konkludując, w niniejszej sprawie organy orzekające nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo oceniły, czemu dały wyraz w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż w stosunku do skarżącego brak jest podstaw do wypłaty mu żądanego świadczenia, stąd też wydane decyzje odpowiadają prawu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.