II SA/Wa 1719/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz P. [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO", "organ") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], mocą którego organ: 1) stwierdził oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Prezesa UODO z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] na stronie pierwszej w dwudziestym trzecim wersie oraz na stronie siódmej w dwudziestym i dwudziestym pierwszym wersie, 2) sprostował oczywistą omyłkę pisarską na stronie pierwszej w dwudziestym trzecim wersie oraz na stronie siódmej w dwudziestym i dwudziestym pierwszym wersie ww. decyzji poprzez zastąpienie stwierdzenia "w okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r." stwierdzeniem "w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r.". W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że prowadził postępowanie administracyjne w sprawie ze skargi M. M. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "[...] S.A.", "Bank") polegające na przetwarzaniu danych osobowych skarżącej bez podstawy prawnej oraz udostępnieniu danych osobowych skarżącej na rzecz Biura Informacji Kredytowej S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "[...] S.A."). Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Prezes UODO udzielił Bankowi upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych orąz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U.UE.L.2016.119.1 i Dz.U.UE.L.2018.127.2), dalej: "RODO", polegające na przetwarzaniu danych osobowych skarżącej dotyczących umowy nr [...] w systemie [...] S.A. w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego w okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r., pomimo braku spełnienia przesłanek z art. 105a ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 2357), dalej: "Prawo bankowe". Organ stwierdził, że na stronie pierwszej w dwudziestym trzecim wersie oraz na stronie siódmej w dwudziestym i dwudziestym pierwszym wersie zaistniała oczywista omyłka pisarska polegająca na użyciu stwierdzenia "w okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r." zamiast stwierdzenia "w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r.". Dalej organ powołał art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", stwierdzając, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy istniały podstawy do zastosowania ww. przepisu i sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. [...] S.A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie: -art. 113 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781 ze zm ), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie i sprostowanie w trybie art. 113 k.p.a. wskazanego w decyzji z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] oraz jej uzasadnieniu okresu przetwarzania przez [...] S.A. danych osobowych M. M. bez podstawy prawnej przez zastąpienie stwierdzenia "w okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2019. r." stwierdzeniem "w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] marca 2019r.", w konsekwencji czego organ dokonał w sposób nieuprawniony zmiany treści decyzji administracyjnej. W związku z powyższym Bank wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. W motywach skargi Bank podniósł, że decyzja Prezesa UODO z dnia [...] maja r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Banku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono m.in. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie błędnego ustalenia faktycznego w zakresie okresu przetwarzania danych osobowych M. M. w systemie [...] S.A. w [...] w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, pomimo braku wykazania przez Bank spełnienia przesłanek z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego, i przyjęcie, że stan ten trwał od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r., podczas gdy do dnia [...] stycznia 2019 r. przetwarzanie danych osobowych po wygaśnięciu zobowiązania odbywało się na podstawie pisemnej zgody ww. (art. 105 ust. 2 Prawa bankowego). Dalej Bank wskazał, że oczywista omyłka pisarska w rozumieniu art. 113 k.p.a. to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Pozostałe omyłki, o których mowa w art. 113 k.p.a., to inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej. Nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. Zdaniem Banku, Prezes UOOO dokonał sprostowania błędu, który nie może zostać zakwalifikowany jako oczywista omyłka pisarska, błąd rachunkowy lub inna omyłka. Okres przetwarzania danych osobowych stanowi przedmiot ustaleń faktycznych organu administracyjnego. Następnie podlega on ocenie pod kątem istnienia normy prawnej upoważniającej do takiego działania. W przypadku braku takiej normy lub niespełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w jej dyspozycji, długość bezpodstawnego przetwarzania danych osobowych wpływa na ocenę celowości zastosowania, bądź niezastosowania środka naprawczego. Ma zatem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony. Prezes UODO wydając postanowienie w przedmiocie sprostowania okresu, w którym pierwotnie stwierdził przetwarzanie danych osobowych bez podstawy prawnej, w istocie dokonał modyfikacji poczynionych przez siebie ustaleń faktycznych i dokonał zmiany treści rozstrzygnięcia sprostowanej decyzji, czemu instytucja przewidziana w art. 113 § 1 k.p.a. nie służy. W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Podniósł dodatkowo, że dokonane sprostowanie nie miało wpływu na prawidłowość wydanego przez organ rozstrzygnięcia oraz na zasadność zastosowanego wobec Banku środka w postaci upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, które poza wszelką wątpliwością zaistniało po stronie Banku. Wbrew twierdzeniom Banku, organ nie dokonał zmiany treści rozstrzygnięcia ani modyfikacji poczynionych ustaleń faktycznych dotyczących okresu przetwarzania danych osobowych skarżącej. Merytoryczna treść wydanego rozstrzygnięcia odnosi się bowiem do faktycznego zamiaru organu, jakim było udzielenie Bankowi upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 RODO polegające na przetwarzaniu danych osobowych skarżącej w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego pomimo braku spełniania przesłanek wynikających z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego, przy czym jedynie błędnie wskazano początkową datę zaistnienia tego naruszenia. Sprostowanie oczywistej omyłki ww. decyzji służyło zatem przywróceniu rzeczywistej woli organu. Instytucja prostowania zawartych w decyzjach oczywistych omyłek ma bowiem na celu eliminowanie błędów polegających na użyciu niewłaściwych wyrazów wbrew zamierzeniu organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r" poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2) Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r. stanowił art. 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste pomyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania mogą być tylko omyłki pisarskie, rachunkowe lub inne, które charakteryzują się tym, że są natychmiast rozpoznawalne, wynikają jednoznacznie z treści samej decyzji lub z akt sprawy. Ustawodawca dopuszczając możliwość prostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek nie wprowadza definicji tych pojęć, jednakże pojęcie "błędów pisarskich" i "błędów rachunkowych" nie budzi wątpliwości. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym błąd rachunkowy to omyłka w wykonaniu działania matematycznego a błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, albo widocznie niezamierzone opuszczenie lub dodanie jakiegoś wyrazu, przestawienie znaków pisarskich w wyrazie. Błędy pisarskie i rachunkowe nie powodują powstania wątpliwości co do prawdziwego sensu decyzji, tylko sprawiają, że prawidłowa myśl organu zostaje, nieprawidłowo wyrażona. Natomiast trzecia grupa błędów stanowiących przedmiot sprostowania czyli grupa oczywistych omyłek została określona przez ustawodawcę poprzez gramatyczne wyznaczenie jej zakresu. Grupę tę stanowią omyłki, które nie są ani błędami pisarskimi ani rachunkowymi i które mają oczywisty charakter. Będą to przede wszystkim błędy stylistyczne, składniowe i inne błędy językowe, które zauważalne są "na pierwszy rzut oka", bez konieczności przeprowadzania dodatkowych badań czy ustaleń (np. Z. R. Kmieciak: Sprostowanie decyzji administracyjnej, Casus 2008/2/33; B. Adamiak: glosa do wyroku NSA z dnia 6 maja 1987 r" sygn. akt IV SA 1050/86, OSP 1991, nr 3, poz. 66; wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2530/16, publ. LEX nr 2379083). Wspólny mianownik ustanowiony dla wszystkich wad wymienionych w art. 113 § 1 k.p.a. polega na tym, że "w decyzji wyrażono coś, co jest widocznie niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów, omyłkę pisarską (por. wyrok WSA z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 104/18, publ. LEX nr 2592391). Co istotne, przyjęta klasyfikacja błędów uprawniających do sprostowania wydanej decyzji lub postanowienia jest wyczerpująca i nie może wykraczać poza granice określone tym przepisem. W szczególności sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia. Pojęcie "oczywista omyłka" powinno być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w decyzji nie może prowadzić do ingerencji w merytoryczną stronę decyzji, a zatem nie może prowadzić do zmiany lub uzupełnienia rozstrzygnięcia. Przedmiotem sprostowania nie mogą być także błędy spowodowane wadliwym ustaleniem stanu faktycznego, bowiem instytucja sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1184/97, publ. LEX nr 47897). Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wydane przez Prezesa UODO orzeczenie rektyfikacyjne jest wadliwe, bowiem zastąpienie w treści: rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] maja 2020 r. oraz jej uzasadnienia zapisu: "w okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r." zapisem: w okresie od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r." uznać należy za przekroczenie granicy dopuszczalności zastosowania trybu określonego przepisem art. 113 § 1 k.p.a. Nie można bowiem mówić o oczywistej omyłce pisarskiej w sytuacji, kiedy organ dokonuje ingerencji w merytoryczną stronę decyzji. Zmiana rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji, chociażby powstałego na skutek błędu, lub nawet wskutek mylnego wyobrażenia organu o stanie faktycznym, nie podpada pod pojęcie błędu czy omyłki, których dotyczy art. 113 § 1 k.p.a. Jak trafnie wskazała strona skarżąca, okres przetwarzania danych osobowych stanowi przedmiot ustaleń faktycznych organu, który następnie podlega ocenie pod kątem istnienia normy prawnej legalizującej takie działanie. W przypadku braku takiej normy lub niespełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w jej dyspozycji, długość bezpodstawnego przetwarzania danych osobowych wpływa na ocenę celowości zastosowania, bądź niezastosowania środka naprawczego. Ma zatem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wskazana powyżej wadliwość rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji administracyjnej Prezesa UODO nie mogła być usunięta w trybie wad nieistotnych, który to tryb nie może wykraczać poza granice określone w art. 113 § 1 k.p.a. oraz prowadzić do zmiany ustaleń faktycznych sprawy zakończonej decyzją, której dotyczyło sprostowanie. W świetle powyższego nie sposób podzielić stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, iż "dokonane sprostowanie nie miało wpływu na prawidłowość wydanego przez organ rozstrzygnięcia oraz na zasadność zastosowanego wobec Banku środka w postaci upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, które poza wszelką wątpliwością zaistniało po stronie Banku". Jak już bowiem wyżej wskazano, organ w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej z art. 113 § 1 k.p.a., zmienił treść decyzji w części dotyczącej jej sentencji i uzasadnienia w zakresie długości okresu bezpodstawnego przetwarzania danych osobowych, a więc istotnego elementu stanu faktycznego, a takie działanie wykracza poza dopuszczalny zakres zastosowania ww. przepisu. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a., co czyni skargę uzasadnioną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt4 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w stawce minimalnej (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) Sąd postanowił jak w punkcie 2 sentencji wyroku.