II SA/Wa 1671/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

M. B. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. zwróciła się do Wydziału Zasobów Lokalowych dla [...] o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., wypowiedzianej w 2012 r. z uwagi na zaległości w spłacie zobowiązań z tytułu czynszu. Powyższy wniosek został rozpoznany przez Zarząd [...] W. uchwałą z dnia [...] września 2013 r. nr [...], podjętą na podstawie § 24 ust. 1 w zw. z § 39 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.), którą postanowiono nie zakwalifikować i nie umieszczać wnioskodawczyni na liście osób oczekujących na najem lokalu. Strona, w dniu 9 czerwca 2016 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z [...] lipca 2016 r. Zarząd [...] W. poinformował skarżącą, że dokonana została powtórna analiza materiału dowodowego, która prowadzi do wniosku, iż przy rozpatrywaniu sprawy wynajmu lokalu nie doszło do naruszenia prawa. W dniu 30 sierpnia 2016 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. uchwałę Zarządu [...] W. uchwałą z dnia [...] września 2013 r. nr [...] wnosząc o jej zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o ponowne zawarcie umowy najmu przedmiotowego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie skargi należy poprzedzić badaniem dopuszczalności wniesienia skargi. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Stosownie natomiast do art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn, zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 -4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4 a, 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również uchwał podjętych przez organy gminy. Jak stanowi bowiem art. 101 ust. 1 tej ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Pojęcie organów gminy w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym odnosi się również do organów dzielnic [...], co znajduje potwierdzenie w art. 5, art. 35 i art. 37 ustawy o samorządzie gminnym, jak też w art. 5, art. 6 i art. 11 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.). Podmiot domagający się ochrony sądowoadministracyjnej może wnieść skargę również na akty organów dzielnicy, przy czym także i w tym przypadku muszą być spełnione warunki określone w art. 101 ust. 1 ustawy, tzn. przedmiotem skargi musi być uchwała podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Powyższy warunek, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie został spełniony. Zaskarżoną uchwałą Zarząd [...] W. nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do ponownego zawarcia umowy najmu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Podstawą wydania uchylonej uchwały była uchwała Nr LVIII/1751/2009, a konkretnie jej § 39, zgodnie z którym, na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie czynszowe. Kwestię dopuszczalności wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: ONSA i WSA 2008/6/90). Wskazano, że uchwała ta, niebędąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy pierwszy etap postępowania obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a jedynie charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. W przedmiotowym postępowaniu nie rozstrzygano jednak kwestii przyznania pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Wymaga podkreślenia, że decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma wola skarżącej, która wniosła o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Dokonanie takiej czynności nie wynika zaś z zakresu władztwa publicznego, a pozostaje w kompetencjach organu gminy wynikających z faktu bycia właścicielem przedmiotowych lokali. Organ rozstrzygał o woli zawarcia ze skarżącą kolejnej umowy najmu, przez co jednoznacznie należy uznać, że sprawa ma charakter cywilnoprawny. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. postanowienie z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 388/14; z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 578/13; z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2137/12; z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 931/13, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 110/14. W tej zaś sytuacji, skarga na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] nie jest skargą na akt mieszczący się w granicach właściwości sądów administracyjnych, zakreślonych powołanym powyżej art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy.