II SA/Wa 1651/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Rektora Akademii [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Rektora Akademii [...] w [...] na rzecz skarżącej S. W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi S.W. jest postanowienie Rektora Akademii sztuk Pięknych w [...] z [...] czerwca 2018 r. (nr [...]). Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, że odwołanie skarżącej z [...] maja 2018 r. od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich z [...] kwietnia 2018 r. (nr [...]) o skreśleniu jej z listy studentów IV roku niestacjonarnych studiów doktoranckich jest niedopuszczalne z powodu z powodu jego wniesienia przez doręczeniem decyzji organu I instancji oraz pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia Rektor Akademii Sztuk Pięknych w [...] podał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (jej ogłoszenia). W rozpatrywanym przypadku decyzja organu I instancji z [...] kwietnia 2018 r. została wysłana S.W. w dniu 11 maja 2018 r. i przez nią odebrana w dniu 1 czerwca 2018 r. Z tego wynika, że skarżąca mogła złożyć odwołanie do 14 czerwca 2018 r. Wniesienie przez nią odwołania w dniu 25 maja 2018 r. było niedopuszczalne. Organ dodał, odebranie w dniu 23 maja 2018 r. przez skarżącą w dziekanacie Wydziału [...] kserokopii decyzji nie jest równoznaczne z doręczeniem decyzji w rozumieniu przepisów k.p.a. Doręczeniem decyzji w rozumieniu k.p.a. jest doręczenie oryginału decyzji, nie zaś jej kopii czy odpisu, nawet uwierzytelnionego. Doręczenie stronie kopii decyzji nie może być uznane za równorzędne z doręczeniem jej oryginału. S. W. w skardze na to postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła organowi nieuzasadnione przyjęcie, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2018 r. Skarżąca podkreśliła, że w dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z informacją udzieloną jej przez pracownika dziekanatu Wydziału, odebrała w Dziekanacie Wydziału egzemplarz decyzji (a nie jej kserokopię) i z tego powodu, na prośbę tego pracownika, pokwitowała jej odbiór. Skarżąca dodała, że poinformowała pracownika dziekanatu oraz Kierownika Studiów Doktoranckich, że zaskarży tę decyzję i nikt z nich "nawet nie sugerował", że powinna czekać na doręczenie decyzji pocztą, co więcej Kierownik sugerował, aby złożyła odwołanie od decyzji do 25 maja 2018 r. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że odebrała decyzję w sposób o którym mowa w art. 42 § 2 k.p.a. (w siedzibie organu). W uzasadnieniu skargi skarżąca dodała, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przepisy o doręczeniu mają charakter gwarancyjny dla stron postępowania i zwróciła uwagę, że w dacie kiedy wnosiła odwołanie, przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżoną decyzję organu I instancji, znajdowała się na poczcie ale nie została prawidłowo awizowana. Rektor Akademii Sztuk Pięknych w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że na podstawie przepisu art. 134 k.p.a. organ odwoławczy może wydać w formie postanowienia rozstrzygnięcie stwierdzające niedopuszczalność odwołania albo stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może mieć miejsce m. in. wówczas, gdy przepisy prawa nie dopuszczają zaskarżenia decyzji, gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie ma legitymacji do wniesienia tego środka albo odwołanie jest przedwczesne, ponieważ zostało wniesione przed terminem. Natomiast organ pozostawia odwołanie bez rozpoznania wówczas, gdy odwołujący się, mimo wezwania, nie usunie braku formalnego w wyznaczonym, siedmiodniowym terminie (art. 63 § 1 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.). Wynika z tego, że w przypadku wniesienia odwołania przed terminem art. 134 k.p.a. nie daje podstaw do jednoczesnego rozstrzygnięcia o niedopuszczalności odwołania i zarazem o pozostawieniu tego odwołania bez rozpatrzenia. Pod tym względem zaskarżone postanowienie jest więc wadliwe. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organ nie miał również podstaw prawnych do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania ze względu na wniesienie tego środka zaskarżenia przed doręczeniem skarżącej przesyłki zawierającej decyzję przez operatora publicznego. Organ przyjął, że odebranie przez stronę skarżącą w dniu 23 maja 2018 r. w Dziekanacie Wydziału "kopii decyzji (....) poświadczonej za zgodność z oryginałem" (pismo pracownika Dziekanatu Wydziału z 23 maja 2018 r.) nie wywołało skutku jej doręczenia w rozumieniu art. 129 § 2 k.p.a. Argumentował, że z art. 109 § 1 k.p.a. wynika, że stronom doręcza się decyzję, a więc jej oryginał, a nie odpis. Nie można uznać za prawidłową realizację obowiązku nałożonego na organ w drodze art. 109 § 1 k.p.a., poprzez doręczenie stronie kserokopii rozstrzygnięcia. Czynność doręczenia pisma (w tym także decyzji administracyjnej) została uregulowana w k.p.a. w rozdziale 8 "Doręczenia" (art. 39-49 k.p.a.). Normy te stanowią w istocie gwarancję przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego i mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji, nie zaś być wykorzystywane przeciwko obywatelowi w sposób pozbawiający go prawa do wniesienia środka zaskarżenia. Nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela - strony postępowania, która z różnych powodów, faktycznych albo nieznajomości prawa może podejmować działania intencjonalnie służące jej interesom, ale uchybiające przepisom prawa. Okoliczności faktyczne wskazują, że skarżąca zaniepokojona zwłoką w doręczeniu jej decyzji z [...] maja 2018 r., w dniu 23 maja 2018 r. zwróciła się w tej sprawie do dziekanatu i odebrała dokument, który, jak stwierdziła, mogła potraktować jako jeden z egzemplarzy decyzji, odbiór którego potwierdziła na piśmie, ponieważ z wypowiedzi pracowników dziekanatu wynikało, że otrzymuje decyzję, od której może wnieść odwołanie w sposób tam określony. Organ nie przedstawił dokumentu który mógłby poświadczyć, co właściwie doręczono skarżącej. Załączył jedynie notatki służbowe sporządzone na użytek tej sprawy, które stwierdzają, że skarżącej 23 maja 2018 r. doręczono kopię decyzji, potwierdzoną za zgodność z oryginałem. W aktach sprawy znajduje się decyzja [...] kwietnia 2018 r., na której widnieje oryginalny podpis organu - Kierownika Studiów Doktoranckich oraz potwierdzenie skarżącej, że otrzymała tę decyzję w dniu 23 maja 2018 r. To uprawdopodabnia stwierdzenie skarżącej, że doręczono jej osobiście również jeden z egzemplarzy decyzji (poza wysłanym drogą pocztową). Na tej podstawie możnaby przyjąć, że skarżącej doręczono decyzję w dniu 23 maja 2018 r. w trybie art. 42 § 2 k.p.a. W tej sytuacji późniejsze doręczenie tej decyzji w trybie art. 44 k.p.a. nie miałoby znaczenia prawnego dla określenia terminu do wniesienia odwołania. Niejasności związane z doręczeniem skarżącej decyzji, zwłaszcza okoliczności towarzyszące doręczeniu jej decyzji (albo jej kopii) w dziekanacie obciążają niewątpliwie organ. Daje to podstawę do postawienia organowi zarzutu naruszenia art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Przepis art. 8 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Według art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie zawiera wadę prawną, określoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) i z tego powodu skarga zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie powołanego przepisu, wyeliminował to postanowienie z obrotu prawnego. Sąd na podstawie art. 200 powołanej ustawy, zasądził od organu na rzecz skarżącej S.W. kwotę 100 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania tj. wpisu od skargi uiszczonego w tej sprawie przez skarżącą.