II SA/Wa 1646/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: odmówić przyznania B. K. prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r. oddalił skargę B. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Skarżący, po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w osobie pełnomocnika, którego ustanowił z wyboru, podnosząc, że obecnie nie ma wolnych środków finansowych na sfinansowanie postępowania kasacyjnego. Powyższy wniosek uzupełnił pismem z dnia 23 lipca 2017 r., do którego dołączył kserokopie dokumentów finansowych, w tym rachunków oraz wyciąg z konta bankowego swojego oraz żony. We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz pięciorgiem dzieci, a na dochód rodziny składają się dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości średnio 1.000 zł miesięcznie oraz dochód żony w wysokości 500 zł. Nadto oświadczył, że posiada dom o powierzchni 60 m2, grunty rolne oraz leśne o łącznej powierzchni 42 ha, samochód osobowy, sprzęt rolniczy. Do stałych wydatków zaliczył opłaty za prąd - 200 zł miesięcznie, rachunki za telefon - 200 zł miesięcznie, opłaty za internet - 30 zł miesięcznie, wywóz śmieci - 140 zł kwartalnie, podatek - 500 zł kwartalnie, spłaty rat zaciągniętego kredytu - 5.000 zł kwartalnie. Nadto, wskazał, że płaci za dzierżawę 6.000 zł, za ubezpieczenia - 3.000 zł oraz do KRUS - 1.000 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i § 3 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo pomocy winno być więc udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący posiada dochody z dużego gospodarstwa rolnego (42 ha), a jego żona stałe, choć niewysokie wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości około 700 zł miesięcznie. Jak wynika ze złożonych wyciągów bankowych, skarżący na dzień [...] lipca 2017 r. posiadał na koncie bankowym kwotę ponad 20.000 zł, a jego żona na dzień [...] czerwca 2017 r. - prawie 6.000 zł. Nadto ponosi znaczne nakłady finansowe w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, zaciąga kredyty. Należy wskazać, że na obecnym etapie postępowania skarżący, przy wniesieniu skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz poniesienia kosztów związanych z jej sporządzeniem przez profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że koszty dojazdu do Warszawy są wysokie, podobnie jak honorarium pełnomocnika z wyboru za reprezentowanie strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, trzeba wyjaśnić, że ani stawiennictwo skarżącego, ani jego pełnomocnika (wnioskodawca ustanowił w niniejszej sprawie dwóch pełnomocników z wyboru) na rozprawie kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie jest obowiązkowe. Nadto podkreślenia wymaga, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zobowiązania cywilnoprawne (m.in. raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, publ. jw.), a przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa (por. Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05 dostępne w bazie orzeczeń www. nsa.gov.pl). Jak wynika ze złożonego do akt wyciągu z rachunku bankowego, w trakcie trwania postępowania w niniejszej sprawie wnioskodawca dysponował znacznymi kwotami - ponad 51.000 zł w kwietniu 2017 r., ponad 44.000 zł w maju 2017 r., ponad 22.000 zł w lipcu 2017 r. - powinien więc liczyć się z wydatkami związanymi z ewentualnym dalszym prowadzeniem postępowania w tej sprawie, szczególnie, że jest reprezentowany przez dwóch profesjonalnych pełnomocników, i zabezpieczyć na ten cel stosowną kwotę. Fakt, że posiadane środki zostały przez skarżącego wydatkowane na inne cele, niezwiązane z zabezpieczeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny, nie pozwala na uznanie, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.