II SA/Wa 1645/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów – oddala skargę –

Przedmiotem skargi była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako Minister, organ) nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., którą odmówiono wyłączenia stosowania wobec A. O. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm., zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową). Decyzja została wydana na wniosek A. O. (dalej jako skarżący), który opisał przebieg swojej służby, a w szczególności przytoczył wiele spraw o charakterze kryminalnym, w które był osobiście zaangażowany. Wnioskodawca wskazał, iż podjął służbę w Wydziale [...] Komendy Stołecznej Milicji Obywatelskiej między innymi z powodu perspektywy wyższych zarobków oraz możliwości uzyskania mieszkania. W wymienionym wydziale nie realizował żadnych zadań mających na celu zwalczanie opozycji demokratycznej, związków zawodowych czy związków wyznaniowych. Do jego podstawowych obowiązków należała praca kontrwywiadowcza oraz, że dzięki jej skutecznej realizacji odniósł spektakularne sukcesy dla Państwa Polskiego. A. O. podniósł, iż w 1990 r. został pozytywnie zweryfikowany. W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji Minister przeanalizował treść art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 roku oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 roku, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Z akt sprawy wynika, że A. O. został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] stycznia 1998 r. i ma przyznane prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Zgodnie z pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stanowiącym Informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia [...] sierpnia 1970 r. do dnia [...] sierpnia 1981 r., tj. 11 lat i 18 dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 31 lat, 10 miesięcy i 16 dni. Do wysługi emerytalnej został zaliczony również okres pełnienia służby w ramach zasadniczej służby wojskowej, który trwał 11 miesięcy. W sytuacji, w której wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 11 lat i 18 dni, co stanowi około 35% ogółu jego służby, nie może być mowy o krótkotrwałości, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym, tym samym pierwsza powołana przesłanka nie została spełniona. Organ uznał, że nie był władny zastosować uprawnienia wynikającego z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej z uwagi na to, iż znaczna część służby wnioskodawcy pełniona była na rzecz totalitarnego państwa. Pierwsza powołana w ww. przepisie przesłanka stanowi o krótkotrwałej służbie przed dniem 31 lipca 1990 r. Odnosi się ona zatem zarówno do długości okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunku długości tej służby do ogółu okresu służby, tylko wówczas tę pierwszą można by uznać za "krótkotrwałą". W związku z tym, że - jak wskazano powyżej - obie przesłanki muszą być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione niespełnienie choćby jednej z nich czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej, zasadnym jest odmówienie zastosowania wobec strony art. 8 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Na poparcie powyższego stanowiska organ przywołał prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2019 r., II SA/Wa 424/19, z dnia 28 września 2018 r., II SA/Wa 376/18, z dnia 8 października 2018 r., II SA/Wa 392/18), w którym oddalono skargi ze względu na długotrwałą służbę na rzecz państwa totalitarnego oraz brak zaistnienia warunku łącznego spełnienia przesłanek, umożliwiających zastosowanie wobec skarżących art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W skardze do tutejszego Sądu A. O. zarzucił działanie prawa wstecz, brak poszanowania praw nabytych, stosowanie odpowiedzialności zbiorowej, podwójne karanie za to samo i jawne łamanie Konstytucji. Podkreślił, że w latach 1977 - 1980 studiowałem w [...], co nie miało nic wspólnego ze służbą na rzecz tzw. totalitarnego państwa. W sierpniu 1981r.ze względów osobistych powróciłem do służby w milicji - do Komendy Dzielnicowej Warszawa [...], z której to jednostki odszedłem na emeryturę. Po pozytywnym zweryfikowaniu i złożeniu nowego ślubowania w sierpniu 1990r. Rząd Polski gwarantował zachowanie wszelkich praw wynikających z ustawy o Policji. Zaznaczył, że każdego dnia, służąc w Policji, narażał życie i zdrowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumentację tożsamą z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i uprawdopodobnione. W świetle przywołanej wyżej treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń, przewidzianych w art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i zarazem uznaniowy co powoduje, że organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, zaś decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego winna spełniać wymogi dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym z przekazanej przez IPN informacji o przebiegu służby skarżącego wynika, że pełnił on służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia [...] sierpnia 1970 r. do dnia [...] sierpnia 1981 r., tj. 11 lat i 18 dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 31 lat, 10 miesięcy i 16 dni. W ocenie Sądu, okres 11 lat i 18 dni służby na rzecz totalitarnego państwa nie jest i nie może być uznany za krótkotrwały, bo wynosi 35% okresu służby skarżącego. Zdaniem Sądu, orzekającego w sprawie niniejszej, przesłanka krótkotrwałości musi być spełniona po to, aby w ogóle można oceniać zaistnienie pozostałych przesłanek, skoro, jak powiedziano na wstępie, muszą być one spełnione łącznie. Brak spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa uniemożliwia badanie i wzięcie pod uwagę zaistnienia pozostałych. Zatem organ zasadnie stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ustawy zaopatrzeniowej. Sąd z urzędu zbadał, czy w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art: 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób wszechstronny i wnikliwy, a uzasadnienie decyzji spełnia wymagania z art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym zaskarżona decyzja, odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.