II SA/Wa 1641/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę oraz ustalenia związku lub braku związku inwalidztwa ze służbą p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę -

Komendant [...] Oddziału Straży [...] w dniu [...] listopada 2017 r. skierował M. D. (dalej jako "skarżący" lub "funkcjonariusz") zwolnionego ze służby w Straży [...] z dniem [...] listopada 2017 r. do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] celem: uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariusza i funkcjonariusza zwolnionego ze służby. [...] Rejonowa Komisja Lekarska MSW w [...] w dniu [...] marca 2018 r. orzekła, że były funkcjonariusz jest trwale niezdolny do służby. Wskazano, że rozpoznany u funkcjonariusza przebyty uraz [...] (2010) z niewielkim ograniczeniem ruchomości w [...] pozostaje w związku ze służbą w SG wskutek wypadku w służbie, bez cech inwalidztwa. Przebieg służby oraz rozpoznane schorzenia nie kwalifikują do przyznania związku choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Centralna Komisja Lekarska, po rozpatrzeniu odwołania M. D., orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymała w mocy ww. orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...]. M. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2018 r. Wskazał, że celem dokonania badania było zgodnie z wnioskiem ustalenie czy funkcjonariusz jest inwalidą w związku ze służbą oraz określenie ewentualnego procentu uszczerbku na zdrowiu w związku z nabyciem praw emerytalnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w zakresie ustalenia zdolności do służby oraz o jej odrzucenie w zakresie ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, które obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich, działających w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 132) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. I OSK 220/10). Będące przedmiotem skargi orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2018 r. wydane zostało w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie to należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści tego orzeczenia dodatkowe przyznanie badanemu kategorii "C" – niezdolny do służby. Trwale niezdolny do służby. W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie wydane zostało na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Komendanta [...] Oddziału Straży [...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie to nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata ani funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby. Skarżący nie został poddany badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący służby nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem (zwolnionym ze służby w dniu [...] listopada 2017 r.). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w Straży Granicznej, ale orzeczenie w przedmiocie związku schorzenia ze służbą, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, o czym była już mowa wyżej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ww. ustawy, orzekł jak w postanowieniu.