II SA/Wa 1579/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję [...] S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę

Wnioskiem z [...] października 2022 r., złożonym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, M. D. (dalej: "skarżący"), powołując się na art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") wystąpił do Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "PKP", "spółka") o udostępnienie informacji publicznej poprzez: 1) przekazanie listy podmiotów (np. nazw spółek prawa handlowego, określenia firm, imion i nazwisk osób fizycznych), które wynajmują, użytkują lub dzierżawią od Państwa (spółek Grupy PKP) nieruchomości w [...] przy ulicach: [...], [...], [...], [...]; 2) podanie konkretnego podmiotu wraz z powiązaniem konkretnej, należącej do Państwa, nieruchomości (adres); 3) wskazanie, do kiedy podmioty wymienione w pkt 1, zgodnie z aktualnie zawartymi umowami, będą korzystać z tych nieruchomości; 4) przekazanie skanu umów, na podstawie których podmioty określone w pkt 1, korzystają z tych nieruchomości. Jednocześnie skarżący zażądał przesłania wnioskowanej informacji publicznej na podany adres poczty elektronicznej. W piśmie z [...] października 2022 r. PKP poinformowały skarżącego, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., ponieważ żądane dane i dokumenty nie wiążą się z wykonywaniem przez spółkę zadań publicznych, dysponowaniem majątkiem publicznym, jak też nie odnoszą się do działalności PKP w zakresie zarządzania obiektami infrastruktury usługowej. Skarżący nie zgodził się z taką oceną jego wniosku i pismem z [...] października 2022 r. wywiódł skargę na bezczynność PKP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej też: "WSA w Warszawie", "Sąd pierwszej instancji", "tutejszy Sąd"), który wyrokiem z 2 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 725/22, zobowiązał spółkę do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez żadną ze stron postępowania. Po rozpoznaniu ww. wniosku, decyzją z [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a także art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: "k.p.a."), odmówiły udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu ww. decyzji spółka podała, że zakres wnioskowanych informacji obejmuje treść wiążących strony umów najmu/dzierżawy zawartych pomiędzy PKP i podmiotami zewnętrznymi, zaś jednym z podstawowych aspektów działalności komercyjnej spółki jest właśnie wynajem/dzierżawa. Ta działalność jest jednym z najważniejszych źródeł, z których spółka czerpie zyski pozwalające na finansowanie pozostałych gałęzi jej działalności, w tym w szczególności na utrzymanie dworców kolejowych w należytym stanie technicznym. Zdaniem PKP, będące przedmiotem wniosku umowy (w tym dane podmiotów, z którymi one zostały zawarte oraz czas ich trwania) zawierają ważne dla spółki informacje gospodarcze i handlowe. Podstawowym celem działania władz PKP jest realizacja interesu spółki, rozumianego jako powiększanie wartości powierzonego jej przez akcjonariuszy majątku, z uwzględnieniem praw i interesów innych niż akcjonariusze podmiotów, zaangażowanych w jej funkcjonowanie, w szczególności wierzycieli oraz jej pracowników. PKP podkreśliły, iż są jednym z największych właścicieli nieruchomości, a w ich zasobach znajduje się około 96.000 hektarów gruntów oraz 52.000 budynków i budowli. Majątek spółki stanowią zarówno obiekty pełniące funkcje związane z transportem oraz obsługą podróżnych, jak i nieruchomości stricte komercyjne. Spółka prowadzi aktywne działania jako zarządca, polegające na inicjowaniu inwestycji oraz szukaniu sposobów optymalnego zagospodarowania gruntów kolejowych. W przedmiotowych umowach zawarte są zapisy indywidualnie negocjowane przez strony, a ich ujawnienie, w tym ujawnienie informacji związanych z komercjalizacją nieruchomości, polityką cenową czy stosowanymi zabezpieczeniami, osłabia pozycję biznesową spółki. Rolą PKP jest komercjalizacja posiadanych nieruchomości poprzez minimalizację liczby pustostanów i maksymalizację uzyskiwanych przychodów z najmu lub dzierżawy nieruchomości. Ustalanie stawki czynszu najmu lub dzierżawy odbywa się indywidualnie z najemcami, odrębnie dla poszczególnych nieruchomości. Stawki te wynikają z analizy rynku lub operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Zasadą jest, że czynsz ma zapewnić uzyskanie przychodu co najmniej pokrywającego koszty utrzymania nieruchomości. Oddanie nieruchomości w najem lub dzierżawę następuje m.in. w trybie przetargu z opcją aukcji, licytacji ustnej lub negocjacji. Kluczowym, ze względu na działalność gospodarczą PKP, jest utrzymanie stawek czynszu na możliwie najwyższym poziomie i zachowanie w tym aspekcie jak największej konkurencyjności. Ewentualne ujawnienie stawek czynszu spowoduje spadek konkurencyjności spółki na lokalnym i ogólnokrajowym rynku najmu nieruchomości, ponieważ każdy inny podmiot wynajmujący nieruchomości będzie mógł w trybie dostępu do informacji publicznej uzyskać informacje o stosowanych przez PKP stawkach czynszu i zaproponować stawki niższe, tak aby to jego nieruchomość została wynajęta. W rezultacie spółka będzie musiała obniżyć stawki, co negatywnie wpłynie na osiągane dochody, a w konsekwencji na jej kondycję finansową. Nadto kontrahenci PKP, którzy będą mieli wyższe stawki czynszu niż pozostali najemcy - bez względu na obiektywne przesłanki zastosowania rozróżnienia - będą występowali z roszczeniami do spółki o obniżenie czynszu i ujednolicenie zasad płatności należności. Informacje te mogą zostać wykorzystane w opozycji do interesu PKP poprzez błędną interpretację zastosowania różnych stawek czynszu w odniesieniu do różnych podmiotów, a raczej różnych nieruchomości. Dobre imię spółki może zostać naruszone wskutek błędnej konkluzji, iż stosowanie różnych stawek powoduje brak równouprawnienia najemców. Tak więc stawki czynszu obowiązujące w PKP to informacje posiadające wartość gospodarczą. Dzięki stawkom czynszu i zasadom ich ustalania spółka jest konkurencyjna względem innych podmiotów zajmujących się obrotem nieruchomościami. Ujawnienie tych informacji mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy. Zdaniem PKP, powyższe wskazuje na spełnienie w sprawie elementu materialnego składającego się na tajemnicę przedsiębiorcy. W dalszej kolejności spółka zaznaczyła, że ww. informacje są nieujawnionymi do wiadomości publicznej informacjami organizacyjnymi i handlowymi, w stosunku do których podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W związku z tym stosuje szereg zabezpieczeń prawnych i faktycznych zmierzających do zachowania poufności informacji żądanych przez skarżącego. Mianowicie w komórce merytorycznej, w której są przechowywane i obsługiwane żądane przez skarżącego umowy, zostały podjęte niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności i są one dostępne jedynie dla osób wewnątrz PKP, które dla wykonywania czynności służbowych taki dostęp muszą mieć zapewniony. Wiedza o zakresie tych umów nie jest powszechnie i łatwo dostępna. Dostęp do żądanych umów jest kontrolowany poprzez stosowanie haseł dostępu z wymuszeniem ich regularnego zmieniania. Ochrona informacji jest zapewniana również poprzez stosowanie szyfrowania w komunikacji pomiędzy użytkownikiem a systemami informatycznymi dostępnymi osobom zatrudnionym w spółce. Na mocy uchwały Zarządu spółki z [...] lutego 2015 r. nr [...] został przyjęty "Regulamin ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna" oraz "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PKP S.A.". Osoby mające dostęp do wnioskowanych informacji zostały poinformowane o obowiązku zachowania tajemnicy, zobowiązane były do zapoznania się z ww. Regulaminem, odbycia szkolenia, a udostępnienie im przedmiotowych informacji nastąpiło po złożeniu przez nich pisemnego zobowiązania do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa PKP. Zgodnie z obowiązującym Regulaminem pracy dla pracowników zatrudnionych w spółce (przyjętym decyzją Prezesa Zarządu-Dyrektora Generalnego z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] ze zm.), pracownik zobowiązany jest w szczególności do przestrzegania zasad ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa spółki (§ 5 ust. 2 pkt 3 ww. Regulaminu), zaś nieuprawnione ujawnienie, nieuzasadniona modyfikacja, zniszczenie albo nieuprawnione wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa spółki jest ciężkim naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (§ 6 ust. 1 pkt 1 ww. Regulaminu). Powyższe, w ocenie PKP, wskazuje na spełnienie elementu formalnego składającego się na tajemnicę przedsiębiorcy. Na opisaną wyżej decyzję skarżący, pismem z 17 czerwca 2023 r., wniósł do WSA w Warszawie skargę, którą tutejszy Sąd oddalił wyrokiem z 20 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1327/23. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podniósł na wstępie, iż istotą sporu w niniejszej sprawie było przesądzenie, czy spółka była uprawniona do ograniczenia skarżącemu dostępu do informacji publicznej dotyczącej pytań zawartych we wniosku z [...] października 2022 r. ze względu na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy wyrażonej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. WSA w Warszawie uznał, że PKP w zaskarżonej decyzji wyjaśniły w sposób wystarczający dla oceny trafności zajętego stanowiska, dlaczego żądane przez skarżącego informacje publiczne mają dla nich wartość gospodarczą, a ujawnienie tych informacji może chociażby potencjalnie zagrozić interesom spółki. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest lakoniczne i dostatecznie motywuje potrzebę ochrony informacji, których udostępnienia domagał się skarżący. Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem jednoznacznie, iż objęte wnioskiem informacje posiadają dla PKP wartość gospodarczą. Spółka wymieniła w uzasadnieniu decyzji zagrożenia związane z pozyskaniem przedmiotowych informacji przez podmioty konkurencyjne na rynku nieruchomości. Mając na względzie cel działalności PKP jako przedsiębiorcy, spółka stwierdziła, że żądane dane/informacje w sposób obiektywny obrazują szczegóły prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, co przekłada się na istnienie jej interesu w ich utajnieniu. Jednocześnie PKP powołały się na ściśle limitowany dostęp do wnioskowanych informacji - tylko dla osób wewnątrz spółki i wyłącznie do wykonywania czynności służbowych w niezbędnym zakresie oraz przy zastosowaniu procedury szyfrowania. Tutejszy Sąd powtórzył za PKP zabezpieczenia podjęte w celu zachowania żądanych danych w poufności. W szczególności wskazał na wyodrębnioną komórkę merytoryczną, w której są przechowywane i obsługiwane przedmiotowe umowy, a także na akty przyjęte na mocy uchwały Zarządu spółki z [...] lutego 2015 r. nr [...], jak też na zapisy Regulaminu pracy dla pracowników zatrudnionych w PKP. WSA w Warszawie skonkludował, iż wolą spółki było ograniczenie jawności wnioskowanych informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, dlatego wprowadziła ona stosowne zabezpieczenia przed nieuprawnionym dostępem do tych danych. Tutejszy Sąd zaaprobował również argumentację PKP co do zaistnienia na gruncie rozpoznawanej sprawy elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy ze względu na potencjalną szkodę związaną z ujawnieniem informacji z umów, wobec których zastrzeżono poufność. Powyższe orzeczenie skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, alternatywnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny", "Sąd drugiej instancji") wyrokiem z 30 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 1907/24, uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję w całości. W motywach orzeczenia Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że uzasadniony był zarzut skargi kasacyjnej w tej części, w której skarżący podniósł dokonanie przez WSA w Warszawie nieprawidłowej oceny uzasadnienia zaskarżonej decyzji jako wyczerpującej, bowiem w zaskarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek analizy, która uzasadniałaby objęcie każdej z żądanych we wniosku z [...] października 2022 r. informacji ochroną wynikającą z tajemnicy przedsiębiorcy. NSA przypomniał treść ww. wniosku, w którym skarżący zwrócił się do PKP o udostępnienie: listy podmiotów (np. nazw spółek prawa handlowego, określenia firm, imion i nazwisk osób fizycznych), które wynajmują, użytkują lub dzierżawią od spółki nieruchomości w [...] przy ulicach: [...], [...], [...], [...]; wskazania konkretnego podmiotu wraz z powiązaniem konkretnej, należącej do spółki nieruchomości (adres); wskazania do kiedy ww. podmioty, zgodnie z aktualnie zawartymi umowami, będą korzystać z tych nieruchomości oraz udostępnienia skanu umów, na podstawie których ww. podmioty korzystają z tych nieruchomości. W realiach niniejszej sprawy należało zatem szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzono – wobec skonkretyzowanej każdej z żądanych informacji - daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie, określając w decyzji odmownej, z jakich powodów żądanych informacji publicznych nie można ujawnić, a uzasadnienie odmowy powinno umożliwiać weryfikację stanowiska, iż dany interes gospodarczy może w odniesieniu do każdych z wymienionych we wniosku danych uzyskać pierwszeństwo przed prawem do informacji. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które zostało uznane przez Sąd pierwszej instancji za wyczerpujące, w zakresie wykazania spełnienia elementu materialnego składającego się na tajemnicę przedsiębiorcy, odnosi się wyłącznie do wskazania na negatywne skutki ujawnienia stawek czynszu najmu lub dzierżawy ustalonych indywidualnie przez spółkę z najemcami poszczególnych nieruchomości. Wbrew twierdzeniom WSA w Warszawie, takie uzasadnienie, biorąc pod uwagę treść wniosku skarżącego, nie może być uznane za wystarczające. Sąd kasacyjny zaakcentował, że tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. Nie wystarczy bowiem, aby żądana informacja dotyczyła przedsiębiorcy, tj. aby odnosiła się do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i aby z woli przedsiębiorcy była objęta tajemnicą. W takim bowiem przypadku tajemnicą przedsiębiorcy byłoby objęte wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie uzna za taką tajemnicę, także na podstawie czynności kwalifikowanych (vide wyroki NSA: z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1301/21; z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2950/14; z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1258/21 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych wskazuje, iż przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny (vide wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16). Natomiast spółka nie sprostała temu obowiązkowi. Wyniki rozważań przeprowadzonych pod kątem objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy każdej z żądanych przez skarżącego informacji winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Taka decyzja powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., a jej uzasadnienie, w myśl zasady przekonywania, powinno wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (vide wyroki NSA z 8 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 318/16; z 16 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3056/15; z 25 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 505/21). W świetle powyższych rozważań NSA ocenił uzasadnienie decyzji spółki jako lakoniczne i niewystarczające, zobowiązując jednocześnie PKP do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym wyżej zakresie i precyzyjnego przedstawienia powodów objęcia każdej z żądanych w sprawie informacji tajemnicą przedsiębiorcy oraz wykazania istnienia elementu formalnego, jak i materialnego tajemnicy przedsiębiorcy co do każdej z nich. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku dostępowego skarżącego, spółka - w związku z opisanym wyżej orzeczeniem Sądu kasacyjnego - w piśmie z [...] lipca 2025 r. (przesłanym drogą elektroniczną [...] lipca 2026 r.) udostępniła skarżącemu listę podmiotów, z którymi zawarła umowę najmu lub dzierżawy w odniesieniu do jej nieruchomości położonych w [...] przy ulicach: [...], [...], [...] i [...]. PKP sporządziły tabelę, w której przyporządkowały każdego z kontrahentów do ulicy, przy której znajduje się wynajmowana/dzierżawiona nieruchomość, jak też oznaczyły początek i czas trwania poszczególnej umowy najmu/dzierżawy. Jednocześnie spółka poinformowała, że w zakresie żądania skanu ww. umów najmu/dzierżawy zostanie wydana decyzja odmowna. Decyzją nr [...], wydaną [...] lipca 2025 r. w oparciu o art. 16 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a także art. 107 § 1 k.p.a., spółka odmówiła skarżącemu skanu umów, na podstawie których jej kontrahenci korzystają z należących do niej nieruchomości położonych w [...] przy ulicach: [...], [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia PKP powieliły argumentację zaprezentowaną w uprzedniej decyzji odmownej z [...] czerwca 2023 r. (vide strony nr 2, 3 i 4 niniejszego uzasadnienia). Spółka dodała, iż strony umowy są zobowiązane do zachowania poufności, zaś wszystkie czynniki i zapisy umów obrazują zobowiązania/wierzytelności stron umowy oraz świadczą o poziomie wykonywanych usług. Wartość gospodarczą mogą mieć więc wszelkie informacje, jakie dotyczą tak szeroko rozumianego gospodarowania przez spółkę jej mieniem w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak i sposobu wykonywania działalności gospodarczej. Ujawnienie informacji z umów, wobec których zastrzeżono poufność, spowoduje obniżenie ratingu PKP wśród kontrahentów. Spółka skonkludowała, że wnioskowane umowy w sposób obiektywny obrazują szczegóły prowadzonej przez nią (jako przedsiębiorcę) działalności gospodarczej oraz przekładają się na istnienie jej interesu w utajnieniu ich. Również ponowna decyzja odmowna PKP stała się przedmiotem skargi skarżącego do Sądu pierwszej instancji, w której zarzucono naruszenie: - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."); - art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.; - art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenia kosztów postępowania i rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący zauważył, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób konkretny jedynie odnosi się do ryzyka związanego z ujawnieniem stawek czynszu zawartych we wnioskowanych umowach. Natomiast inne postanowienia tych umów nie są już szerzej wyjaśnione w decyzji. W tym zakresie spółka poprzestaje na stwierdzeniu, że "Wszystkie czynniki i zapisy umów obrazują zobowiązania/wierzytelności stron umowy, a także świadczą o poziomie wykonywanych usług. (...)", a taki opis w istocie pasuje do każdej umowy cywilnoprawnej. W tej sytuacji PKP powinny udostępnić treść zawartych umów bez ujawniania stawek czynszu i tylko w tym zakresie wydać decyzję odmowną. Decyzja obejmuje zatem zbyt szeroki zakres danych niż wynika to z potrzeby wskazanej w jej uzasadnieniu. W ten sposób zaskarżona decyzja wciąż narusza art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a., a nadto narusza art. 153 p.p.s.a. Powołując się na wyrok NSA z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1773/14, skarżący zarzucił, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby PKP uwzględniły, że znaczenie danej tajemnicy musi być proporcjonalnie większe niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej, przez co doszło do naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o oddalenie skargi w całości, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. PKP podtrzymały stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Spółka zaakcentowała, iż informacje zawarte w spornych umowach, w tym ich warunki, zwłaszcza warunki wynagradzania (wysokości oraz terminy płatności), posiadają dla niej wartość gospodarczą, bowiem decydują o jej pozycji na lokalnym rynku nieruchomości, zostały zawarte w celach komercyjnych, a udostępnienie szczegółów tych umów bezpośrednio wpłynie na możliwość zawierania przez nią podobnych umów w przyszłości, co w konsekwencji będzie rzutowało na jej wyniki finansowe. PKP przypomniała, że żądane umowy nie zostały zawarte w związku z wykonywaniem zadań publicznych. Ujawnienie informacji o stawkach czynszu na konkretnych nieruchomościach, położnych w jednej miejscowości (w tym przypadku w obrębie jednej lokalizacji), będzie miało negatywny wpływ na uczciwą konkurencję oraz spowoduje zaburzenie lokalnego rynku gospodarki nieruchomościami. Skarżący, będąc w posiadaniu takich informacji, zyska przewagę nad potencjalnymi dzierżawcami - może dążyć do ujednolicenia stawek czynszu w danym rejonie i oferować zaniżone ich wartości w stosunku do konkretnej nieruchomości. Poprzez ujawnienie ww. informacji konkurentom może dojść do sytuacji, gdy żaden podmiot nie zaoferuje PKP stawki wyższej niż średnia stawka w rejonie, co ujemnie wpłynie na interes finansowy spółki. Nadto powyższe negatywnie odbije się na wizerunku PKP jako kontrahenta ujawniającego warunki umów oklauzulowanych "tajemnicą przedsiębiorstwa". W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 9 października 2025 r., pismem Sądu z 20 października 2025 r., wezwano pełnomocnika PKP do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy, w tym nadesłania dokumentów, których udostępnienia odmówiono skarżącemu decyzją spółki z [...] lipca 2025 r. Wskazano przy tym pełnomocnikowi, iż dokumenty te, po ich nadesłaniu, zostaną umieszczone w sejfie jako niepodlegające udostępnieniu stronie skarżącej. Pełnomocnik spółki przy piśmie z 27 października 2025 r. nadesłał żądane dokumenty, które umieszczono w sejfie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zarówno skarżący (w skardze), jak i PKP (w odpowiedzi na skargę) zgłosili żądanie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza tak prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przede wszystkim podkreślić należy, iż spółka zastosowała się do wskazań zawartych w wyroku Sądu kasacyjnego z 30 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 1907/24. Wedle art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak zaznaczył NSA w wyroku z 27 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 320/23, norma zawarta w art. 153 p.p.s.a. ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, iż organy administracji publicznej oraz sądy, orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe - ewentualne - postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" odnosi się do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" - stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej - dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie ma wątpliwości, że spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a przedmiot wniosku informacyjnego skarżącego z [...] października 2022 r. - w tym objęte pkt 4 tego wniosku skany umów (oznaczone w zaskarżonej decyzji jako pkt 3), na mocy których podmioty, określone w pkt 1 wniosku, korzystają (wynajmują/dzierżawią) z należących do PKP nieruchomości - ma walor informacji publicznej. Dlatego zbędne jest prezentowanie rozważań w powyższym zakresie. Spółka, po przeanalizowaniu ponownie wniosku skarżącego w aspekcie wytycznych wiążącego ją wyroku NSA, zadecydowała o udostępnieniu informacji objętej w trzech pierwszych punktach wniosku, które przypisała do dwóch punktów. Natomiast zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2025 r. PKP odmówiły skarżącemu udostępnienia skanów umów najmu/dzierżawy (ujętych w pkt 4 wniosku, co spółka oznaczyła jako pkt 3 w decyzji), powołując się ponownie na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W tym kontekście odnotować należy, iż tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się łącznie dwa elementy: formalny - rozumiany jako wyrażenie woli utajnienia danych informacji, przejawiającej się w formie podjętych czynności, przedsięwziętych przez przedsiębiorcę w celu zapewnienia poufności określonych danych oraz równie istotny element materialny - odnoszący się do charakteru informacji i wynikającej z niego konieczności zachowania jej w poufności (vide wyrok NSA z 19 lutego 2026 r., sygn. akt III OSK 265/23). Takie rozumienie niezdefiniowanej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. tajemnicy przedsiębiorcy zostało wypracowane na tle pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa zawartego w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 85). Stosownie do treści tego przepisu, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. W zasadzie omawiane pojęcia pokrywają się zakresowo, chociaż w niektórych sytuacjach tajemnica przedsiębiorcy może być rozumiana szerzej. W określonych przypadkach, informacjami objętymi tajemnicą przedsiębiorcy mogą być też informacje, których ujawnienie mogłoby mieć istotny wpływ na jego sytuację ekonomiczną i konkurencyjność, jakkolwiek nie muszą mieć one - same w sobie - wartości gospodarczej (vide wyrok NSA z 16 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2200/21). Celem ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona swobody działalności gospodarczej przez zapewnienie prawidłowości funkcjonowania i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji do dostępu do rynku na równych prawach. Określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Innymi słowy, sens i potrzeba ochrony określonych informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa istnieje wówczas, gdy ujawnienie tych informacji może negatywnie wpłynąć, przynajmniej potencjalnie na interesy przedsiębiorcy, pogarszając czy zagrażając jego pozycji ekonomicznej względem konkurentów rynkowych. Wynika z tego oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Tej ochrony wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność. W ocenie składu orzekającego tutejszego Sądu, który zapoznał się z niepodlegającą udostępnieniu skarżącemu dokumentacją obejmującą przedmiot pkt 4 wniosku dostępowego (a nadesłaną przez pełnomocnika PKP przy piśmie z [...] października 2025 r.), zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Po pierwsze, jej argumentacja wskazuje na spełnienie elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy. Strony wnioskowanych umów są zobowiązane do zachowania poufności. Dostęp do tych umów jest przez PKP reglamentowany - otóż są one zabezpieczone pod względem informatycznym (zaszyfrowane, wymagające stosowania regularnie zmienianych haseł dostępu) oraz dostępne jedynie dla pracowników, jeżeli jest to niezbędne do wykonania określonych czynności służbowych. Wszystkie te warunki muszą być kumulatywnie spełnione, aby było możliwe zapoznanie się z treścią przedmiotowych umów. Po wtóre, według WSA w Warszawie, w rozpoznawanej sprawie zaistniał element materialny tajemnicy przedsiębiorcy. Notoryjnym jest fakt, iż cena najmu/ dzierżawy nieruchomości na rynku komercyjnym jest ważnym elementem gospodarki rynkowej i jej ujawnienie działa na niekorzyść podmiotów w ramach specyficznego rynku najmu/dzierżawy nieruchomości w dużych miastach takich jak Warszawa. Oczywistym jest też, że różnicowanie stawek czynszu najmu/dzierżawy zależy od położenia i stanu nieruchomości. Spółka - powołując się na cele prowadzonej działalności gospodarczej - wyjaśniła, iż ustalanie stawki czynszu najmu lub dzierżawy odbywa się indywidualnie z najemcami, odrębnie dla poszczególnych nieruchomości. Stawki te są podyktowane analizą rynku bądź operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Oddanie nieruchomości w najem/dzierżawę danemu podmiotowi następuje m.in. w drodze przetargu z opcją aukcji, licytacji ustnej lub negocjacji. Zasadą jest, że czynsz ma zapewnić uzyskanie przychodu co najmniej pokrywającego koszty utrzymania nieruchomości, ale kluczowe dla PKP - ze względu na działalność gospodarczą spółki - jest utrzymanie stawek czynszu na możliwie najwyższym poziomie i zachowanie w tym aspekcie jak największej konkurencyjności. Ewentualne ujawnienie stawek czynszu obniży konkurencyjność PKP na lokalnym i ogólnokrajowym rynku najmu/dzierżawy nieruchomości. Kontrahenci, którzy mają wyższe stawki czynszu niż pozostali najemcy/dzierżawcy, mogą wówczas występować z roszczeniami i zastrzeżeniami do PKP, żądając obniżenia czynszu i ujednolicenia zasad płatności za wynajem/dzierżawę. W rezultacie spółka znalazłaby się w gorszym położeniu względem innych konkurujących z nią uczestników omawianego rynku, oferujących nieruchomości pod wynajem/dzierżawę. WSA w Warszawie w pełni aprobuje te wyjaśnienia PKP. Oczywistym jest, że ujawnienie stawek najmu/dzierżawy ma dla wynajmujących/wydzierżawiających wymierną wartość gospodarczą i dlatego dochodzi, tak jak w niniejszej sprawie, do zabezpieczania umów stosownymi klauzulami o zachowaniu poufności. Jak słusznie podniósł NSA w wyroku z 11 marca 2026 r., sygn. akt III OSK 2832/24, upublicznienie warunków najmu poszczególnych kontrahentów mogłoby narazić wynajmujących na negatywne skutki gospodarcze wynikające z niejednakowego traktowania najemców, co in genere, nie jest zabronione przez porządek prawny. Trzeba mieć również na uwadze okoliczność, iż skarżący dysponuje już listą kontrahentów PKP. Wie także na jakiej ulicy położona jest nieruchomość należąca do spółki, którą wynajmuje/dzierżawi dany pomiot oraz zna czas trwania łączących strony umów. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że rozstrzygnięcie decyzji obejmuje całe umowy, a jej uzasadnienie koncentruje się na kwestii upublicznienia postanowień dotyczących stawek czynszu, Sąd pierwszej instancji wskazuje, iż konstrukcja wnioskowanych umów, z którym skład się zapoznał, uzasadnia podjęte przez PKP rozstrzygnięcie. Przedmiotowe stawki stanowią essentialia negotii tych umów. Mając na względzie, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona takimi wadami, które skutkowałyby wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.