II SA/Wa 156/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2020 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego oddala skargę

Decyzją z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Szef Agencji Wywiadu (dalej: "Szef AW", "organ") przydzielił S. C. (dalej: "skarżący"), będącemu wówczas funkcjonariuszem Agencji Wywiadu, a także członkom jego rodziny (żonie – M. oraz córce – W.) lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W., o powierzchni użytkowej 46,85 m kw., w tym powierzchni mieszkalnej 26,78 m kw. Wobec nieuiszczania przez skarżącego czynszu za ww. lokal mieszkalny przez sześć, a następnie przez dziewięć pełnych okresów płatności, Szef AW wszczął postępowanie o opróżnienie tego lokalu. W toku tego postępowania skarżący (będący już byłym funkcjonariuszem Agencji Wywiadu) nie dokonał żadnej wpłaty na poczet bieżących bądź zaległych kwot czynszowych. Decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...], w oparciu m.in. o § 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2014 r., poz. 442 ze zm.; dalej: "rozporządzenie") organ zobowiązał skarżącego do opróżnienia przedmiotowego lokalu w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Szefa AW z [...] września 2015 r. nr [...]. Postanowieniem Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. nr [...] wezwano skarżącego do opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w W., pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci opróżnienia lokalu mieszkalnego i innych pomieszczeń. Natomiast postanowieniem z [...] lipca 2018 r. nr [...] Wojewoda [...] wezwał małżonkę skarżącego do opróżnienia ww. lokalu z rzeczy i osób jej prawa reprezentujących. W dniu 18 października 2017 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt K 27/15, w którym stwierdził, że art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz.1427; dalej: "u.p.e.a.") w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez to, że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. W orzeczeniu tym wskazano m.in., iż przewidziany na gruncie prawa cywilnego model ochrony przed eksmisją "na bruk" nie odnosi się do wypadków, gdy obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego wykonywany jest w trybie przepisów u.p.e.a.; u.p.e.a. nie zawiera regulacji ochronnych dotyczących eksmisji "na bruk". Mając na uwadze powyższe przepisy oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2017 r. (sygn. akt K 27/15), decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Szef AW, mając za podstawę art. 113 i art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2020 r., poz. 27 ze zm.; dalej: "ustawa o ABW oraz AW"), a także § 11 ust. 2 w związku z § 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, Szef AW przydzielił skarżącemu lokal mieszkalny nr [...] położony w W. przy ul. [...], o powierzchni całkowitej 33,70 m kw., w tym powierzchni mieszkalnej 17,57 m kw., wskazując żonę i córkę skarżącego jako osoby uprawnione do wspólnego zamieszkania z nim. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż skarżący nie nabył uprawnień emerytalnych ani rentowych. Zatem nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Jednakże może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego, stosownie do § 11 ust. 2 w związku z § 10 ust 2 pkt 6 rozporządzenia. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, Szef AW decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 113 oraz art. 112 ustawy o ABW oraz AW, jak również § 11 ust. 2 w związku z § 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ wyjaśnił, że przydzielił skarżącemu lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] w W., na podstawie § 11 ust. 2 rozporządzenia, bacząc, iż członkami rodziny w rozumieniu art. 103 ustawy o ABW oraz AW są małżonka i córka skarżącego. Z tego względu lokal nie mógł mieć mniej niż 15 m kw. powierzchni mieszkalnej. Taki też lokal został wygospodarowany dla skarżącego z zasobów Agencji Wywiadu, aby - zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego - nie spowodować eksmisji "na bruk" skarżącego i jego rodziny. Szef AW dodał, iż zarówno w jego decyzji z [...] kwietnia 2008 r. nr [...], jak i w decyzji z [...] października 2019 r. lokal mieszkalny został przyznany skarżącemu (z uwagi na fakt pełnienia służby w Agencji Wywiadu), a członkowie jego rodziny byli jedynie uprawnieni do wspólnego zamieszkiwania z nim w przydzielonym lokalu. Organ zwrócił też uwagę, że przepisy rozporządzenia przewidują inną normę zaludnienia dla funkcjonariusza i członków rodziny przy przydziale lokalu mieszkalnego - 10 m kw. na osobę (§ 4 i § 5 rozporządzenia), a inne normy mieszkaniowe przy przydziale innego lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza, który został zobowiązany do opróżnienia (dotychczasowego) lokalu wobec nieuiszczania czynszu z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego przez sześć pełnych okresów płatności, o czym stanowi § 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia. W tym ostatnim przypadku można przydzielić inny lokal mieszkalny o obniżonym wyposażeniu technicznym i o powierzchni mieszkalnej mniejszej od przysługującej, zgodnie z normami zaludnienia, nie mniejszej jednak niż 5 m kw. na osobę, a w przypadku funkcjonariusza samotnego - 10 m kw. Taki właśnie lokal (tj. spełniający wymogi § 11 ust. 2 rozporządzenia) został przydzielony skarżącemu. Powyższa decyzja Szefa AW z [...] listopada 2019 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której przedstawił on swoją trudną sytuację rodzinną, w tym problemy zdrowotne małżonki oraz córki. Skarżący przyznał, że miał kłopoty finansowe, które organ wykorzystał do pozbycia się go i członków jego rodziny z większego mieszkania, przyznając mu lokal o powierzchni mieszkalnej 17,57 m kw. Zdaniem skarżącego, nie jest możliwe zamieszkanie w jednopokojowym mieszkaniu z dorastającą córką. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę skarżący nie uregulował należności z tytułu zajmowania lokalu przy ul. [...] m. [...] w W., wynoszących około 50.000,00 zł (nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z [...] marca 2017 r. wydany przez Sąd Rejonowy [...] w W., sygn. akt [...]), mimo prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które zostało umorzone wobec stwierdzenia przez komornika sądowego bezskuteczności egzekucji. Na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 11 września 2020 r. skarżący podniósł, że obawia się o status lokalu mieszkalnego, przydzielonego mu przez Agencję Wywiadu, ponieważ w administracji uzyskał informację, iż analizowana jest prawidłowość tego przydziału. Jednocześnie oświadczył, że w tej sprawie nie składał do organu żadnych pism. Obecny na rozprawie pełnomocnik organu podał, iż nie są mu znane okoliczności prawne świadczące o wadach prawnych tego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu jako bezzasadna. Stosownie do treści art. 113 ustawy o ABW oraz AW, funkcjonariusz Agencji zwolniony ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zachowuje prawo do przydzielonego lokalu według norm powszechnie obowiązujących lub może być przeniesiony do zamiennego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z przepisem § 11 ust. 2 rozporządzenia w przypadkach, o których mowa w § 10 ust 2 pkt 3-6, można przydzielić inny lokal mieszkalny o obniżonym wyposażeniu technicznym i o powierzchni mieszkalnej mniejszej od przysługującej zgodnie z normami zaludnienia, nie mniejszej jednak niż 5 m kw. na osobę, a w przypadku funkcjonariusza samotnego – 10 m kw. Z kolei w myśl § 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego można wydać w przypadku nieuiszczania przez funkcjonariusza czynszu z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego przez sześć pełnych okresów płatności. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący, będąc funkcjonariuszem Agencji Wywiadu, nie nabył uprawnień emerytalno-rentowych. Nie jest również podważana kwestia zaległości czynszowych w odniesieniu do uprzednio zajmowanego przez skarżącego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Dostrzec też wypada, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15 - stwierdzający, że nie jest dopuszczalne, w świetle obowiązku poszanowania godności, opróżnienie lokalu przez osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, bez wskazania jakiegokolwiek lokalu lub pomieszczenia, do którego mają się przenieść - uchronił skarżącego i członków jego rodziny przed tzw. eksmisją "na bruk". W związku z tym, że u.p.e.a. nie zawiera regulacji ochronnych dotyczących eksmisji "na bruk", Trybunał uznał, iż art. 144 u.p.e.a. narusza art. 30 Konstytucji RP w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, nie gwarantując przy tym minimalnej ochrony przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić tych potrzeb. W przedstawionym stanie faktycznym Szef AW był w pełni uprawniony do przydzielenia skarżącemu lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni mieszkalnej (nie mniejszej jednak niż 5 m kw. na osobę) i o obniżonym wyposażeniu technicznym, stosownie do § 11 ust. 2 rozporządzenia. Wobec wielomiesięcznego nieopłacania czynszu za uprzednio przydzielony skarżącemu lokal ziścił się warunek określony w § 10 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia. Lokal mieszkalny nr [...], położony przy ul. [...] w W., został przydzielony skarżącemu z zasobu lokalów pozostających w dyspozycji Szefa AW. Jego powierzchnia całkowita wynosi 33,70 m kw., a powierzchnia mieszkalna - 17,57 m kw., zatem spełnione zostały ww. wymogi rozporządzenia. Obawy skarżącego co do ewentualnych wad prawnych przydzielonego lokalu mieszkalnego, niepoparte żadnymi dokumentami, pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Również nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skargi sprowadzająca się do wyrażenia przez skarżącego niezadowolenia z warunków tego lokalu (jeden pokój, obniżony standard, mała powierzchnia mieszkalna) w kontekście jego trudnej sytuacji rodzinnej (w tym problemów zdrowotnych żony i córki). Sąd stwierdza, że wydane w przedmiotowej sprawie decyzje Szefa AW nie naruszają tak przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.