II SA/Wa 1494/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant spec. Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo-szturmowych 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz R.L. kwotę 480 zł słownie (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

R. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., podnosząc, iż nie zgadza się z podjętą decyzją o zakwalifikowaniu go jako niezdolnego do służby wojskowej w jednostkach desantowo-szturmowych, kategoria "N". Wskazał, że czynnie uczestniczy w zajęciach programowych (wychowanie fizyczne, marsze kondycyjne, szkolenia strzeleckie) i przy tym nie odczuwa dyskomfortu, jak również dolegliwości związanych z przebytym urazem. Całkowitą sprawność potwierdza karta wizyty w Poradni chirurgii urazowo-ortopedycznej w K., którą załączył do skargi. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie z powodu merytorycznej niezasadności i podtrzymała argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wyrokiem z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 784/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi R. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w pkt 1 oddalił skargę w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do służby oraz w pkt 2 w pozostałym zakresie skargę odrzucił. W wyniku skargi kasacyjnej R. L. wniesionej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 348/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądził koszty postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera błędy i sprzeczności w zakresie przedstawienia stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tym Sąd I instancji wskazał, m.in., że "na podstawie zebranych w sprawie dokumentów stwierdzono u skarżącego schorzenie (reakcja adaptacyjna przedłużona) powodujące niezdolność do służby wojskowej i zakwalifikowanie go do kategorii "N" – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Schorzenie to zostało wymienione w § 77 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia i powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej. W ocenie Sądu, komisje lekarskie prawidłowo oceniły na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stan zdrowia skarżącego i orzekły, że R. L. jest zdolny do zawodowej służby wojskowej z tym, że jest niezdolny do służby w jednostkach [...]". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższego fragmentu uzasadnienia nie można jednoznacznie stwierdzić co było przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji. Z jednej strony Sąd bowiem uznał, iż zakwalifikowano skarżącego jako trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, następnie zaś ocenił prawidłowość postępowania w sprawie, w której organ orzekł o tym, że skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej, z tym, że jest niezdolny do służby w jednostkach [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w aktach administracyjnych znajdują się dwa orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] listopada 2013 r., natomiast konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje jednoznacznie, co w niniejszym postępowaniu oceniał Sąd I instancji. Wskazał również, że na pierwszej stronie uzasadnienia Sąd I instancji błędnie podaje numer oraz datę wydania orzeczenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w K. ([...] z dnia [...] listopada 2013 r.). Ponadto treść rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie wskazują, że Sąd rozpoznał sprawę w zakresie wykraczającym poza jej granice. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala poznać co było przedmiotem rozstrzygnięcia, podczas gdy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego, czy też ogólnikowego powoływania się na poglądy doktryny czy judykatury, bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej, rezultatem, której jest przyjęty konkretny kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Ogólnikowe uzasadnienie wyroku stanowi uchybienie, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w praktyce uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, a co za tym idzie – pozbawia ją możliwości polemizowania z oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy. Za dalece niewystarczające i sprzeczne z art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał działanie Sądu I instancji, polegające jedynie na przytoczeniu w uzasadnieniu wyroku przepisów prawa i na tej podstawie przyjęcie, że działanie organów było zgodne z tymi przepisami. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż niezrozumiałym jest odrzucenie przez Sąd I instancji skargi R. L. w przedmiocie ustalenia związku schorzeń ze służbą, bowiem, jak jednoznacznie wynika z treści skargi, skarżący zaskarżył orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w W. jedynie w zakresie ustalenia niezdolności do służby wojskowej w jednostkach [...]. NSA wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę Sąd I Instancji rozpozna skargę R. L., a swoje rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z treścią art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie, zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190 P.p.s.a., sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w K. skierował R. L., żołnierza zawodowego do Rejonowej Woskowej Komisji Lekarskiej w K. w celu orzeczenia zdolności do zawodowej służby wojskowej w jednostkach [...]. Po zakończeniu zlecanych badań i konsultacji specjalistycznych oraz zgromadzeniu dokumentacji medycznej, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. (dalej RWKL) wydała w dniu [...] listopada 2013 r. orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w jednostkach [...]. Orzeczeniem nr [...] RWKL ustaliła, że R. L. jest zdolny do zawodowej służby wojskowej – kategoria Z – zał.1 Grupa [...]. Natomiast orzeczeniem nr [...] RWKL ustaliła, że R. L. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej w jednostkach [...] – kategoria "N" zał. 1 Grupa [...]. Jako schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej w jednostkach [...] rozpoznano – przebyty uraz [...] stawu kolanowego [...] leczony [...]. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r., Nr 15, poz. 80 z późn. zm.) wymienione schorzenie zaliczone zostało do § 77 pkt. 5 który przewiduje w stosunku do żołnierza zawodowego pełniącego służbę w jednostkach [...] kategorię Z/N. W uzasadnieniu orzeczenia RWKL wskazała, iż biorąc pod uwagę wykazaną dysfunkcję stawu kolanowego [...] komisja nie może określić zdolności do służby w jednostkach [...]. Nie zgadzając się z orzeczeniem nr [...] R. L. wniósł odwołanie do Centralnej Woskowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej: CWKL). Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. CWKL utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż zespół orzeczniczy CWKL rozpatrzył odwołanie na podstawie dokumentacji orzeczniczej znajdującej się w aktach sprawy. Z dokumentacji tej wynika, że RWKL w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła stosowne badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do służby w jednostkach [...]. Wnioski wynikające z powyższej konsultacji zostały ujęte w pkt 1 rozpoznania. Rozpoznanemu schorzeniu przypisano stosowną kwalifikację, która zgodnie z przepisami zawartymi w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r., powoduje niezdolność kandydata do zawodowej służby wojskowej. W ocenie CWKL pomimo, że aktualnie orzekany nie zgłasza dolegliwości to przetrwała pourazowa niestabilność II stopnia stawu kolanowego, która powoduje upośledzenie sprawności tego stawu. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie sądowa kontrola legalności orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, które obejmują zagadnienia wymagające wiedzy medycznej, sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania w zakresie ustalenia stanu zdrowia orzekanego oraz prawidłowości zakwalifikowania go do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej. W niniejszej sprawie, rozpoznane u skarżącego schorzenie w postaci przebytego urazu [...] stawu kolanowego [...] leczonego [...], zostało zakwalifikowane według § 77 pkt 5 załącznika nr 1 do powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Jako żołnierz zawodowy pełniący służbę zawodową w jednostkach [...] orzekany znajduje się w grupie [...] i rozpoznane schorzenie należy kwalifikować wg 6 kolumny wykazu chorób zał. Nr 1, która przewiduje kategorię Z/N. Natomiast z uzasadnienia orzeczenia nie wynika dlaczego RWKL orzekła wobec skarżącego kategorię "N" – niezdolny do służby w jednostkach [...]. Wadliwości tej nie dostrzegła CWKL orzekając w postępowaniu odwoławczym. Niezależnie od powyższego, w uzasadnieniu orzeczenia CWKL stwierdziła, że RWKL przeprowadziła badania i konsultacje wymagane do określenia zdrowia i zdolności kandydata do służby w jednostkach [...] oraz, że przypisana kwalifikacja powoduje niezdolność kandydata do zawodowej służby wojskowej. Tymczasem, co jest bezspornym w niniejsze sprawie, skarżący jest żołnierzem zawodowym kwalifikowanym według kategorii Z/N, nie zaś kandydatem do tej służby, zatem kwalifikacja do konkretnej kategorii zdolności do służby, zwłaszcza w przypadku możliwości dokonania wyboru pomiędzy kategoriami, musi być dokładanie wyjaśniona i uzasadniona. Tymczasem uzasadnienie orzeczenia RWKL nie dość, że nie mieści w sobie przekonywującego uzasadnienia, to dodatkowo zawiera wieloznaczne stwierdzenie, że "komisja nie może określić zdolności (...)", bez wyjaśnienia, czy oznacza to brak podstaw do określenia kategorii zdolności do służby w jednostkach [...], brak wyczerpującego materiału dowodowego (wyników badań), czy też inne przyczyny uniemożliwiające określenie przedmiotowej zdolności. Nadto uzasadnienie to jest bardzo lakoniczne, co wyklucza prawidłową kontrolę tego orzeczenia przez Sąd. Uchybienia tego nie naprawia także CWKL w zaskarżonym orzeczeniu, toteż, w ocenie Sądu, orzeczenia RWKL i CWKL naruszają przepis § 77 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.