II SA/Wa 1472/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2021 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby uchyla zaskarżoną decyzję

Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] r. z dnia [...] marca 2019 r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. przyznał H.B. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie posiadał lokalu mieszkalnego. Wysokość równoważnika została określona na poziomie przysługującym policjantowi. W dniu 12 czerwca 2019 r. do organu wpłynęło oświadczenie mieszkaniowe, w którym H.B. zwrócił się z wnioskiem o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokość przewidzianej dla policjanta. Z treści oświadczenia oraz dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca zmienił miejsce zamieszkania. Obecnie na podstawie umowy użyczenia z ojcem, policjant zajmuje lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...] wraz z narzeczoną, bez osób trzecich. Lokal o całkowitej powierzchni koło 39 m2 składa się z dwóch pokoi, łazienki i kuchni. Mając powyższe na uwadze Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), art. 88 ust. 4, art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z póżn. zm.) oraz § 3 i § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 z póżn. zm.), po rozpatrzeniu oświadczenia mieszkaniowego postanowił: 1. cofnąć H.B. uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego według stawki wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia przysługującej policjantowi. 2. stwierdzić wygaśnięcie własnej decyzji nr [...] z dnia [...].03.2019 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...].08 2018 r. przyznającej H.B. uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego według stawki wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia przysługującej policjantowi. Strona odwołała się od przedmiotowego rozstrzygnięcia podnosząc, iż nastąpiła zmiana stanu faktycznego, bowiem obecnie lokal mieszkalny zajmuje na podstawie umowy najmu. Następnie Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...]. Organ podał, że w złożonym oświadczeniu mieszkaniowym zainteresowany wskazał, że wraz partnerką zamieszkuje w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jego ojca. Lokal ten, o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym stronie normom zaludnienia, zajmowany jest przez zainteresowanego na podstawie umowy użyczenia. Organ I instancji, po dokonaniu badania przedmiotowego oświadczenia pod kątem uprawnień strony do równoważnika, podjął z urzędu postępowanie w sprawie. W jego wyniku organ, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. cofnął stronie prawo do przedmiotowego świadczenia, jednocześnie stwierdzając wygaśnięcie własnej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. o przyznaniu równoważnika. W ocenie organu, zainteresowany w dacie zamieszkania w lokalu mieszkalnym na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia, przestał spełniać przesłanki wypłaty równoważnika, co znajduje oparcie w treści przepisów § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W ocenie organu II instancji, za miarodajny dla rozstrzygnięcia kwestii cofnięcia prawa do równoważnika stan sprawy należy uznać stan faktyczny ustalony przez organ I instancji w dacie zakończenia przed nim postępowania administracyjnego, natomiast ewentualne następcze zmiany w stanie faktycznym, istnienie których dowodzi strona będą miały znaczenie w odniesieniu do ewentualnego postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania przedmiotowego świadczenia. H.B. pismem z dnia 11 marca 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] oraz utrzymaną tym orzeczeniem w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zaskarżając w/w decyzje w całości. Skarżący zarzucił, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 Ht. a) i c) p.p.s.a., wydanym decyzjom naruszenie: 1. przepisów postępowania, mających wpływ na rozpoznanie sprawy w postaci: a) niewyjaśnienia przez organ prowadzący postępowania administracyjne w obu instancjach wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w postaci pominięcia faktu, że strona wraz z partnerką zamieszkuje w wynajmowanym, a nie użyczonym lokalu mieszkalnym; b) naruszenia przepisów art. 17 K.p.a. poprzez naruszenie zasady trwałości decyli administracyjnej w sytuacji, gdy organy ponownie rozpatrzyły sprawę, która wcześniej była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego; jeżeli organy dostrzegały, że stronie równoważnik został przyznany niesłusznie, powinny podjąć czynności procesowe w ramach nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji administracyjnych, wskazanych w przepisach k.p.a. 2) Przepisów prawa materialnego, mających wpływ na rozpoznanie sprawy w postaci: a) art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, w sytuacji, gdy strona zajmując lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu prawo do równoważnika posiada; b) § 6 rozporządzenia MSWiA w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez jego niezastosowanie, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy nie zachodzą okoliczności, które powodują utratę przez stronę prawa do wcześniej nabytego świadczenia. Biorąc pod uwagę zarzuty skargi, wniósł o uchylenie zaskarżonych decyli w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm wskazanych prawem. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ oparł swoje rozstrzygnięcie na aktualnym stanie faktycznym. W tym miejscu należało podkreślić, ze organ II instancji działając wskutek wniesionego odwołania, winien rozpoznać sprawę na nowo w jej całokształcie. Przy czym oczywistym jest, że przy rozstrzyganiu musi uwzględniać wszelkie zmiany stanu tak prawnego, jak i faktycznego. Biorąc pod uwagę powyższe twierdzenia, w sytuacji gdy w odwołaniu strona podniosła, iż zmienił się w sprawie stan faktyczny, bowiem uległ zmianie rodzaj umowy na podstawie której korzysta z mieszkania, organ nie miał prawa pominąć tej okoliczności. Wręcz przeciwnie. Winien poczynić stosowne ustalenia faktyczne wzywając skarżącego do przedłożenia powołanej w odwołaniu nowej umowy. Następnie powinien przeanalizować materię niniejszej sprawy przez pryzmat tak ustalonego, nowego stanu faktycznego. Jeśli zaś organ miał wątpliwości co do tego, czy powołana w odwołaniu umowa nie została zawarta jedynie dla pozoru, tj. aby umożliwić stronie otrzymanie dochodzonego świadczenia, organ odwoławczy mógł uzupełnić materiał dowodowy i ustalić, czy właściciel mieszkania z którego korzysta skarżący, wywiązuje się z obowiązków podatkowych związanych z odpłatnym wynajmowaniem lokalu mieszkalnego. Tak więc dopiero poczynienie powyższych ustaleń faktycznych, umożliwiłoby organowi odwoławczemu na ponowne rozpoznanie niniejszej sprawy. Stąd, konsekwentnie do w/w konkluzji, brak poczynienia przez organ przedmiotowych działań sprawia, że skarżona decyzja jawi się jako przedwczesna. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt. 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.). Ponownie rozpoznając spraw organ będzie zobligowany do zastosowania się do sposobu rozumienia prawa, zaprezentowanego w niniejszym uzasadnieniu przez Sąd administracyjny.