Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 1464/25

Wyrok WSA w Warszawie z 20 stycznia 2026 r., II SA/Wa 1464/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
20 stycznia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 t.j.), art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781 t. j.) oraz art. 57 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016 r., str. 1, Dz. Urz. L 127 z 23 maja 2018 r., str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4 marca 2021, str. 35) zwanego dalej rozporządzeniem 2016/679 lub RODO, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi Pana R. Z. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez [...] S.A., w zakresie bezprawnego pozyskiwania, przetwarzania i wykorzystywania danych osobowych - w tym adresu e-mail [...] i braku prawidłowego wypełnienia obowiązku informacyjnego z art. 14 RODO oraz odpowiedzi na wniosek 15 ust. 1 i ust. 3 RODO. Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zwanego dalej Prezesem UODO, wpłynęła skarga Pana R. Z., zwanego dalej Skarżącym, na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez [...] S.A., zwaną dalej Spółką, w zakresie bezprawnego pozyskiwania, przetwarzania i wykorzystywania danych osobowych - w tym adresu e- mail [...] i braku prawidłowego wypełnienia obowiązku informacyjnego z art. 14 RODO oraz odpowiedzi na wniosek 15 ust. 1 i ust. 3 RODO. W treści skargi Skarżący wskazał: "(...) Od 2016 r. Spółka była w posiadaniu jego adresu e-mail [...] i wysyłała do niego umowy (email z dn. [...].09.2016 r. i [...].01.2018 r.), wiadomości ws. wniosków o zaświadczenie od pracodawcy (email z dn. [...].01.2018 r.), żądania skanu dowodu osobistego (email z dn. [...].01.2018 r.) i uzyskaniu skanu mojego dowodu osobistego (email z dn. [...].01.2018 r.). Skarżący wskazał, że był Klientem Spółki i posiadał u niej umowę bankowości elektronicznej, konta osobiste, oszczędnościowe, pożyczki, kartę do konta. Wszystko wypowiedział." Postanowieniem z dnia [...].12.2019 r. wydanym w sprawie [...] Sąd Rejonowy w [...] ogłosił jego upadłość konsumencką. Do sprawy zgłosił się [...], jako wierzyciel i został ujęty na liście wierzytelności, postanowieniem tego Sądu z dnia [...].04.2021 r. wydanym w sprawie [...]. Plan spłaty wierzycieli wykonał przed wyznaczonym przez Sąd czasem, tj. w dniu [...].10.2023 r., o czym poinformowałem Sąd. O wszystkich czynnościach w sprawie był informowany [...] - tak przez Sędziego Komisarza, jak i Syndyka masy upadłości. Spółka przynajmniej w dniu [...].10.2023 r. uzyskała informacje o wykonaniu przez Skarżącego planu spłaty i spłaty zobowiązania wobec Administratora. Na wniosek e-mail z dnia [...].11.2023 r. skierowanym na adres [...] w myśl art. 15 ust. 1 i 3 RODO Bank udzielił Skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...].12.2023 r. o nr [...] i przesłał kopię danych osobowych. Nie była ona jednak pełna i rzetelna, mimo że podpisana przez Inspektora Ochrony Danych [...] S.A. W dniu [...].12.2023 r. Skarżącemu skierował do Spółki email wskazując na swoje wątpliwości w zakresie przekazania danych osobowych do [...] I [...] w [...]. Natomiast w dniu [...].12.2023 r. Sąd po wcześniejszym poinformowaniu Wierzycieli - w tym [...] - zatwierdził wykonanie planu spłaty i umorzył moje zobowiązania powstałe przed [...].12.2019 r. W dniu [...].01.2024 r. Skarżący otrzymał z [...] sp. z o.o. (dalej jako [...]) dwa pisma dot. jedno umowy [...] z dnia [...].07.2018 r. oraz [...] z dnia [...].09.2018 r. [...] poinformowała mnie, że zawarła w dniu [...].11.2023 r. umowę sprzedaży wierzytelności (art. 509 K.c.) na rzecz [...] I [...] w [...]. Listami poleconymi Skarżący skierował do [...] i [...] wnioski z dnia [...].01.2024 r. dotyczące zawartej umowy przelewu wierzytelności, zwłaszcza że już przynajmniej z dniem [...].10.2023 r. Administrator był świadomy, że Skarżący wykonał plan spłaty wierzycieli i zgodnie z Prawem Upadłościowych i Naprawczym jego zobowiązania - w tym wobec Spółki - zostaną umorzone. Mimo to Administrator postanowił zyskać jeszcze na tym i sprzedać wierzytelność i uzyskać jeszcze dochód. Nadmienić należy, że w sprawie upadłościowej [...] reprezentował profesjonalny pełnomocnik będący radcą prawnych p. r.pr. T. G. (nr wpisu na listę radców prawnych [...]/ W odpowiedzi z dnia [...].02.2024 r. o nr [...] [...] odesłał Skarżącego do [...]. Pismem z dnia [...].03:2024 r. [...] poprosił, aby Skarżący uznał pisma za niebyłe. W dniu [...].01.2024 r. Skarżący skierował do Administratora wniosek związany z danymi osobowymi. W dniu [...].01.2025 r. otrzymał z [...] informację, że jego dane były przekazane do [...]. W dniu [...].01.2025 r. kolejna firma ([...] sp. z o.o. w [...]) poinformowała Skarżącego, że w ramach portalu [...], gdzie uczestnikiem na liście publikowanej na stronie [...] był [...]. Chcąc zmotywować Administratora do poprawnego i rzetelnego działania, w dniu [...].02.2025 r. z adresu e-mail [...] Skarżący skierował na adres [...] wezwanie powołując się na swoje dane i wskazał m.in. imię, nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail, nr konta bankowego. W odpowiedzi z dnia [...].03.2025 r. ponownie poinformowano Skarżącego, że Bank nie posiadał wcześniej jego adresu e-mail [...], co jest niezgodne z powyżej powołanymi dowodami. Administrator pobieżnie i lekceważąco podszedł do sprawy i udzielał odpowiedzi na "odczepnego". Wiadomością e-mail z dnia [...].03.2025 r. jasno Skarżący wskazał na informacje, jakie uzyskał z [...] sp. z o.o., a w odpowiedzi [...] zaprzeczył, aby był uczestnikiem portalu, ale tylko na czas udzielenia odpowiedzi, na co wskazuje treść odpowiedzi z dnia [...].04.2025 r. Mimo, że Skarżący prowadził w 2024-2025 korespondencję z [...] z adresu e-mail [...], uzyskiwał odpowiedzi od Spółki oraz wcześniej z 2016 i 2018 r. otrzymywał korespondencję, umowy, dane osobowe, w odpowiedzi z dnia [...].03.2025 r. o nr [...] Administrator ponownie nierzetelnie udzielił mi odpowiedzi zakresie przetwarzania jego danych, ich treści, zakresu i celu. W dniu [...].05.2025 r. Skarżący uzyskał odpowiedź od kolejnego podmiotu, tj. [...] sp. z o.o. w [...], że jego dane osobowe zostały udostępnione [...]. Administrator ponownie go o tym nie poinformował w myśl art. 14 RODO, tak jak ich pozyskaniu z [...]. Nadmienić należy, że swoje wnioski i oświadczenia Skarżący opatrywał danymi osobowymi, aby umożliwić identyfikację i prawidłową odpowiedź. Z adresu [...], na żądanie pracownika Banku wysłał także skan dowodu osobistego i otrzymywałem treści umów, korespondencję, z powołaniem się przez pracownika na jego imię. Twierdzenia Spółki z dnia [...].03.2025 r., że ten adres uzyskała z bieżącej korespondencji są bezpodstawne i nierzetelne. Z obawy o bezpieczeństwo swoich danych osobowych, brak zgody i ich udostępnienia oraz stres związanych z ich dalszym udostępnianiem i wykorzystaniem do nieznanych celów oraz brak jakiejkolwiek informacji z art. 14 RODO z [...] o utrwaleniu jego danych osobowych, brak zaufania do wyjaśnień Administratora Skarżący postanowił skierować sprawę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Spółka - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - była świadoma o wykonaniu planu spłaty wierzycieli. Dodatkowo o zapadłym przed Sądem Rejonowym [...] w [...] wyroku z dnia [...].05.2024 r. w sprawie [...] z powództwa Skarżącego przeciwko Administratorowi, tj. [...] S.A. z siedzibą w [...] i stwierdzonym bezprawnym działaniem Spółki, a także postępowaniem apelacyjnym przed Sądem Okręgowym w [...] o sygn. akt [...]. Administrator naruszył art. 14 RODO w zakresie braku informacji dla Skarżącego o pozyskaniu jego danych od podmiotów trzecich, celu tego pozyskania, zakresu i innych m.in. z portalu [...], portalu [...] oraz portalu [...] sp. z o.o. (...)". Pismo Skarżącego z [...].02.2025 r. skierowane do Spółki, było wezwaniem do zapłaty ("próbą zawarcia ugody") w związku z - jak wskazał Skarżący w tymże piśmie - że: "pozyskali Państwo moje dane osobowe, w tym adres e-mail [...] - bez mojej zgody i wiedzy - oraz nie poinformowali mnie Państwo o pozyskaniu oraz utrwaleniu tych danych w myśl art. 14 [RODO]". W treści przedmiotowego pisma Skarżący wyraźnie wskazał, że w sytuacji gdy Spółka uiści wskazaną przez Skarżącego kwotę 1.500 złotych (jeden tysiąc pięćset) w terminie 7 dni, na wskazany przez niego numer konta bankowego, wycofa on wszelkie skargi i roszczenia. W ocenie Skarżącego brak spełnienia przez Spółkę ww. obowiązku informacyjnego wygenerowała po jego stronie: "niedogodności (stres, niepokój, dezorientację, frustrację, bezradność, bezsilność, poczucie obawy o dane osobowe) i złe samopoczucie". Jak wynika z treści ww. pisma Skarżący dodatkowo wniósł do Spółki żądanie udzielenie mu odpowiedzi w myśl "art. 15 i innych (...) RODO". Skarżący załączył do skargi kopię korespondencji na okoliczność potwierdzenia zarzutów wskazanych w skardze. W związku z przedstawioną sprawą Skarżący wniósł o: 1) Nakazanie Administratorowi prawidłowego i pełnego spełnienia obowiązku informacyjnego z art. 15 ust. 1 RODO oraz przekazanie kopii danych osobowych z art. 15 ust. 3 RODO; 2) Nakazanie spełnienia obowiązku informacyjnego z art. 14 RODO, tj. pozyskania danych osobowych Skarżącego od podmiotów trzecich; 3) Przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do przedmiotowej skargi. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, t.j.), zwanej dalej k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stosownie do art. 61 a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2671/13). Zgodnie z kolei z art. 57 ust. 4 rozporządzenia 2016/679, jeżeli żądanie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne, w szczególności ze względu na swą powtarzalność, organ nadzorczy może pobrać opłatę w rozsądnej wysokości wynikającej z kosztów administracyjnych lub może odmówić podjęcia żądanych działań. Obowiązek wykazania, że żądanie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne, spoczywa na organie nadzorczym. Brzmienie art. 57 ust. 4 rozporządzenia 2016/679 - z uwagi na obowiązek wykazania przez organ nadzorczy, że żądanie strony stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania jest w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne - powoduje, że organ zobowiązany jest do dokonania oceny tego żądania. W konsekwencji ocena dokonywana na podstawie art. 57 ust. 4 rozporządzenia 2016/679 musi sięgać dalej, aniżeli ta dokonywana w ramach art. 61a § 1 k.p.a. Artykuł 57 ust. 4 rozporządzenia 2016/679 swą treścią w zakresie "oczywistej niezasadności" zawsze jest bowiem ocenny, choć w innym zakresie, niż art. 61a § 1 k.p.a. O ile art. 61a § 1 k.p.a. obliguje bowiem jedynie do odmowy podjęcia działań, gdy formalne przeszkody do wszczęcia postępowania widać na pierwszy rzut oka, to art. 57 ust. 4 rozporządzenia 2016/679 wymaga dokonania oceny żądania stanowiącego podstawę do wszczęcia postępowania. Osoba, której dane dotyczą, może skorzystać ze środków ochrony prawnej przewidzianych w art. 77 rozporządzenia 2016/679 - to jest z prawa do wniesienia skargi do organu nadzorczego w przypadku stwierdzenia przez nią, że mogło dojść do naruszenia przepisów rozporządzenia o ochronie danych osobowych w związku z niezrealizowaniem jej prawa określonego w Rozdziale III tego rozporządzenia. Skarżący zwrócił się do Prezesa UODO z wnioskiem o: "1) Nakazanie Administratorowi prawidłowego i pełnego spełnienia obowiązku informacyjnego z art. 15 ust. 1 RODO oraz przekazanie kopii danych osobowych z art. 15 ust. 3 RODO; 2) Nakazanie spełnienia obowiązku informacyjnego z art. 14 RODO, tj. pozyskania moich danych osobowych od podmiotów trzecich; 3) Przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do przedmiotowej skargi". Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie ma jednak okoliczność, że skierowane do Spółki pismo Skarżącego z [...].02.2025 r. było faktycznie wezwaniem do zapłaty (próbą zawarcia ugody), która to ew. zawarta ugoda sprawiałaby, że kwestia ochrony danych osobowych Skarżącego zupełnie straciłaby dla niego znaczenie. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 09.01.2025 r. w sprawie C-416/23 Nadmierne żądania podmiotu danych (Opublikowano: www.eur- lex.europa.eu) nadmiarowość z art. 57 ust. 4 rozporządzenia 2016/679 może mieć miejsce jedynie w przypadku nadużycia prawa (pkt48). Natomiast istnienie zamiaru nadużycia można stwierdzić, gdy dana osoba wnosi skargi wówczas, gdy nie jest to obiektywnie konieczne do ochrony praw, które wywodzi z tego rozporządzenia (pkt 50). Na organie nadzorczym, do którego wniesiono znaczną liczbę skarg, spoczywa obowiązek wykazania - na podstawie okoliczności właściwych dla każdego konkretnego przypadku - że liczba ta nie wynika z woli uzyskania przez osobę, której dane dotyczą, ochrony praw wywodzonych przez nią z RODO, ale z innego celu, niezwiązanego z tą ochroną (56). Dla tej sprawy istotne jest to, w ww. treści pisma z [...].02.2025 r. Skarżący wyraźnie wskazał, że w sytuacji gdy Spółka uiści wskazaną przez Skarżącego kwotę w wyznaczonym przez niego terminie, wycofa on wszelkie skargi i roszczenia. W ocenie Skarżącego brak spełnienia przez Spółkę ww. obowiązku informacyjnego wygenerowało po jego stronie: "niedogodności (stres, niepokój, dezorientację, frustrację, bezradność, bezsilność, poczucie obawy o dane osobowe) i złe samopoczucie". Celem wniesionej przez Skarżącego skargi na działanie Spółki nie jest więc ochrona jego danych osobowych, a uzyskanie określonej sumy pieniędzy, do czego złożenie skargi było jedynie narzędziem, które miało przymusić Spółkę do jej wypłaty Skarżącemu. Takiemu działaniu bezsprzecznie należy nadać przymiot nadużycia prawa. Prezes UODO podziela stanowisko przedstawicieli doktryny odnoszące się do odmowy podjęcia działań w związku z żądaniem o nadmiernym charakterze, zgodnie z którym: "(...) Analizowanemu rozwiązaniu należy przypisywać istotne walory gwarancyjne w obrębie całego systemu ochrony danych osobowych. Pozwala ono bowiem zbalansować interesy osób, których dane dotyczą, administratorów, podmiotów przetwarzających, a także interes publiczny odzwierciedlany w działaniach podejmowanych przez organ nadzorczy. To mechanizm zabezpieczający przed takim działaniem osoby uprawnionej w sprawie realizacji swoich praw, które byłyby sprzeczne z ich celem, obiektywnie pozostawałyby nieuzasadnione, wiązałyby się z nieadekwatnym ciężarem dla administratora lub organu nadzorczego, a wręcz miałyby charakter szykany wobec tych podmiotów bądź wywoływałyby po ich stronie nadmierną dolegliwość lub szkodę (M. Sakowska-Baryła (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Komentarz, Warszawa 2018) oraz: "każde żądanie formułowane przez osobę, której dane dotyczą, będzie formułowane z jej perspektywy i przez pryzmat subiektywnego poczucia pokrzywdzenia tej osoby, jakie w jej ocenie zaistniało na skutek naruszenia jej prawa do ochrony danych osobowych. Stąd, w ocenie autorów niniejszego komentarza, pewna obiektywna trudność we wskazaniu miernika, w stosunku do którego należałoby oceniać, czy żądanie nie było nadmierne, a przesłanka ta będzie miała wybitnie ocenny charakter. Podobnie należy odnosić się do przesłanki powtarzalności żądań. Jak się wydaje, ma ona zapobiegać zjawisku tzw. pieniactwa, opartego na nadużywaniu prawa, w tym przypadku prawa do ochrony danych osobowych" (P. Litwiński (red.), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). W orzecznictwie sądów administracyjnych nadużycie prawa jest rozumiane jako wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwanego dalej NSA z 16 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1992/14). "(...) Stąd, w ocenie autorów, nadużycie prawa do ochrony danych osobowych to zjawisko polegające na próbie skorzystania z praw przyznanych przez RODO dla osiągnięcia celu innego niż wykonywanie prawa do ochrony danych osobowych." (P. Litwiński (red.), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). O nadużywaniu przez Skarżącego prawa do ochrony danych osobowych świadczy charakterystyka jego żądań kierowanych do organu w toku inicjowanych przez niego postępowań, jak również ich liczba. Skarżący bowiem, niezależnie od tej sprawy, wniósł (i wnosił wcześniej) wiele skarg, w których deklarował odstąpienie od dochodzenia praw dotyczących ochrony danych osobowych w zamian za określoną sumę pieniężną. Tylko np. w maju 2025 r. wpłynęły do tut. urzędu co najmniej 3 takie jego skargi. Jak wskazuje się w dokumencie Europejskiej Rady Ochrony Danych - Wytyczne 01/2022 dotyczące praw osób, których dane dotyczą - Prawo dostępu (wersja 2.1, przyjęte 28.03.2023 r., p. 181-190) sformułowanie dookreślające nadmierność tj. ze względu na "swój ustawiczny charakter", pozwala stwierdzić, że główny scenariusz stosowania tej przesłanki związany jest z liczbą żądań. Inne przyczyny, które mogą powodować nadmierny charakter, nie są jednak wykluczone. Do podobnego wniosku naturalnie prowadzić może zatem użycie terminu "powtarzalność" w art. 57 ust. 4 rozporządzenia 2016/679. Zdaniem EROD innymi przesłankami świadczącymi o nadmierności może być nadużywanie prawa (w kontekście wytycznych - art. 15 rozporządzenia 2016/679), tj. w przypadkach, w których: "osoby, których dane dotyczą, nadmiernie korzystają z prawa dostępu wyłącznie z zamiarem wyrządzenia szkody administratorowi". Jako przykład nadmiernych działań wymieniono z kolei.: "osoba fizyczna występuje z żądaniem, ale jednocześnie proponuje jego wycofanie w zamian za jakąś formę korzyści ze strony administratora lub żądanie jest zamierzone w złej wierze i jest wykorzystywane do nękania administratora lub jego pracowników wyłącznie w celu spowodowania zakłóceń, na przykład ze względu na fakt, że: osoba fizyczna wyraźnie oświadczyła w samym żądaniu lub w innych komunikatach, że zamierza spowodować zakłócenia i nic innego lub osoba fizyczna systematycznie występuje z różnymi żądaniami do administratora w ramach prowadzonej akcji, np. raz w tygodniu, z zamiarem i skutkiem spowodowania zakłóceń". Wobec powyższego Prezes UODO stwierdził, iż wniesiona przez Skarżącego przedmiotowa skarga w przedmiocie niezrealizowaniu obowiązku informacyjnego spełnianego w przypadku pozyskania danych osobowych w sposób inny niż od osoby, której dane dotyczą tj. art. 14 rozporządzenia 2016/679 oraz niezrealizowaniu prawa dostępu do danych w zakresie informacji na temat przetwarzania danych oraz otrzymania kopii danych osobowych tj. art. 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia 2016/679, stanowi w istocie nadużycie prawa przez Skarżącego. Celem wniesionej przez Skarżącego skargi na działanie Spółki, jest uzyskanie określonej sumy pieniędzy, nie zaś ochrona jego danych osobowych. Podkreślić też należy, że nadużywanie prawa do ochrony danych osobowych powoduje ograniczenie innym podmiotom dostępu do skutecznego realizowania tego prawa przed organem nadzorczym, poprzez zakłócenie sprawnego funkcjonowania urzędu obsługującego ten organ. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego skargę nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli skarga ma na celu udręczenie podmiotu rozpatrującego (analogicznie wyrok NSA z 15 września 2023 r. sygn. akt III OSK 1166/22, wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12; wyrok z 7 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2687/17; wyrok NSA z 11 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2851/21; wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r" sygn. akt III OSK 7265/21). Uznać zatem należy, że żądanie Skarżącego jest nadmierne z powodu nadużywania przez niego prawa do ochrony danych osobowych, co wyczerpuje dyspozycję z art. 57 ust. 4 rozporządzenia 2016/679 i stanowi inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61 a k.p.a. Skargę na powyższe rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący. Zaskarżanemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 8 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. - poprzez pominięcie zasady bezstronności Organu i obowiązek wyłączenia od orzekania w sprawie pracownika, który może być uprzedzony do strony i nie potrafi zachować bezstronności. W tym przypadku osoba taka w Urzędzie wydała w ciągu kilku dni 7 tożsamych w treści postanowień, które oznaczono inicjałami [...] i zostały podpisane przez tego samego pracownika A. F.. 2) art. 6a § 1 k.p.a. - poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, a także przyjęcie, że z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte - podczas, gdy prawidłowa interpretacja, zastosowanie i doświadczenie życiowe w związku z materiałem dowodowym i stanem faktycznym prowadzi do wniosku przeciwnego. Zwłaszcza, że podjąłem szereg czynności w zakresie bezpieczeństwa moich danych osobowych, jeszcze przed skierowanie skargi do UODO. 3) art. 77 § i k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez pobieżną, dobrowolną i oderwaną od wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wyciągnięcie błędnych wniosków, które doprowadziły do odmowy wszczęcia postępowania w całości, podczas gdy pełna, nieskrępowana i wszechstronna ocenia dowodów prowadzi do wniosku przeciwnego. A także nadinterpretację załączonych do skargi dowodów. Przeprowadzenie działań i oceny sprawy w sposób naruszający zasadę zaufania do organów władzy publicznej. Pominięcie zasady bezstronności Organu. 4) art. 57 ust. 4 RODO - poprzez jego nadinterpretację i błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie, brak udowodnienia twierdzeń Organu oraz przyjęcie, że wniesienie skargi nie ma na celu ochrony danych osobowych, a wyłącznie uzyskanie sumy pieniężnej i rzekome przymuszenie tym [...] S.A. w [...]. Przyjęcie, że skarga ma za zadanie nadmierną dolegliwość lub szkodę Spółki oraz, że nadużywam prawa, podczas dopiero będąc bezsilny skierowałem skargę do UODO i jak wskazałem, moje wezwanie miało za zadanie zmotywowanie Banku do poprawnej odpowiedzi, na co zwrócono uwagę na str. 2 Postanowienia. 5) art. 77 RODO - poprzez pominięcie jego brzemienia i wykładni, zgodnie z którym bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub środków ochrony prawnej przed sądem każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo wnieść skargę do organu nadzorczego (...). Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważał co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga podlegała oddaleniu, bowiem podjęte przez Prezesa UODO rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego nie narusza prawa. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd podzielił stanowisko organu co do wystąpienia podstaw do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca w art. 61a § 1 k.p.a. wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi w szczególności gdy: żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji, żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw, a także w sytuacji, gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się przy tym, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2205/17; z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1706/17; publ. CBOSA). Również w piśmiennictwie wskazuje się, że "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. to przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania obejmujące wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; w sprawie rozstrzygniętej już decyzją bądź w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (por. Z. R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212). W świetle powyższego stwierdzić należy, że istnienie "przeszkody" uniemożliwiającej wszczęcie i prowadzenie postępowania musi być oczywiste, a więc takie, że jej ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ (por. np. wyrok WSA z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 45/19; publ. LEX nr 2676387). Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest bowiem orzeczeniem formalnym, a nie merytorycznym - nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty (por. wyroki NSA: z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 2600/16, z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 135/19; publ. CBOSA). W niniejszej sprawie organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania z powołaniem się na ww. przepis. Brak było bowiem podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy żądanie skargi złożonej do PUODO nie mogło prowadzić do wydania w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Osoba, której dane dotyczą, może skorzystać ze środków ochrony prawnej przewidzianych w art. 77 rozporządzenia 2016/679 - to jest z prawa do wniesienia skargi do organu nadzorczego w przypadku stwierdzenia przez nią, że mogło dojść do naruszenia przepisów rozporządzenia o ochronie danych osobowych w związku z niezrealizowaniem jej prawa określonego w Rozdziale III tego rozporządzenia. Skarżący z praw tego skorzystał. W przepisach tego rozporządzenia - statuując zasadę prawa do rozpoznania sprawy przez wyspecjalizowany organ, w razie złożenia skargi przez osobę uważającą, że naruszono reguły przetwarzania jej danych osobowych (tak art. 57 ust. 1 lit. f i art. 77), przewidziano również przypadek gdy stosowne działania nie muszą być podejmowane, bądź można to uzależnić do poniesienia przez wnioskodawcę opłaty (tak art. 57 ust. 4 zd. 1). Podejmując rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego organ powołał również art. 57 ust. 4 RODO, który to przepis stanowi, że jeżeli żądanie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne, w szczególności ze względu na swą powtarzalność, organ nadzorczy może pobrać opłatę w rozsądnej wysokości wynikającej z kosztów administracyjnych lub może odmówić podjęcia żądanych działań. Obowiązek wykazania, że żądanie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne, spoczywa na organie nadzorczym. Realizacja celu polegającego na zapewnieniu spójnego i wysokiego stopnia ochrony osób fizycznych w Unii wymaga zapobiegania utrudnianiu wnoszenia skarg, które są w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne. W przypadku gdy organ nadzorczy ma do czynienia ze skargami w sposób oczywisty nieuzasadnionymi lub nadmiernymi, możliwość pobrania opłaty w rozsądnej wysokości lub odmowy rozpatrzenia takich skarg może zapewnić wysoki stopień ochrony danych osobowych. Pojęcie "nadmiernego żądania" nie zostało zdefiniowane w RODO. Przymiotnik "nadmierny" oznacza coś, co wykracza poza zwykłą lub rozsądną miarę, lub też coś, co wykracza poza pożądaną lub dopuszczalną miarę. Żądania mogą być "nadmierne", w szczególności gdy cechują się powtarzalnością. Jednakże jeżeli określona osoba wniosła kilka żądań udzielenia dostępu do jednego lub kilku administratorów i nie uzyskała satysfakcji, liczba skarg złożonych do organu nadzorczego może być identyczna z liczbą odpowiedzi odmownych udzielonych przez tych administratorów. W tych okolicznościach ustalenie bezwzględnego progu liczbowego, powyżej którego owe skargi zostałyby automatycznie uznane za nadmierne, mogłoby naruszać prawa zagwarantowane przez wspomniane rozporządzenie. Zatem liczba wniesionych skarg sama w sobie nie może stanowić kryterium wystarczającego do stwierdzenia istnienia takiego nadużycia. Gdy organ nadzorczy zamierza skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 57 ust. 4 RODO, powinien on wykazać – w świetle wszystkich istotnych okoliczności każdego przypadku – istnienie zamiaru nadużycia po stronie zainteresowanej osoby, ponieważ liczba złożonych przez nią skarg nie jest sama w sobie w tym względzie wystarczająca. Istnienie zamiaru nadużycia można stwierdzić, gdy dana osoba wnosi skargi wówczas, gdy nie jest to obiektywnie konieczne do ochrony praw, które wywodzi z tego rozporządzenia. Na gruncie art. 57 ust. 4 RODO dwie przewidziane w nim w przypadku nadmiernych żądań opcje, tj. pobranie opłaty w rozsądnej wysokości wynikającej z kosztów administracyjnych lub odmowa podjęcia takich żądanych działań mają charakter alternatywny. Organ ma swobodę wyboru jednej lub drugiej z tych opcji. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organ wyjaśnił w sposób szczegółowy dlaczego zastosował w sprawie art. 57 ust. 4 RODO. Asumpt do zastosowania powyższego przepisu stanowiło pismo Skarżącego z [...] lutego 2025 r. W piśmie tym skierowanym do Banku Skarżący wyraźnie wskazał, że w sytuacji zapłaty kwoty 1500 zł w wyznaczonym terminie, wycofa on wszelkie skargi i roszczenia wobec banku. Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiej Rady Ochrony Danych 01/2022 dotyczące praw osób, których dane dotyczą - Prawo dostępu (wersja 2.1, przyjęte 28.03.2023 r.,) na tle art. 15 RODO wskazano, że przesłankami świadczącymi o nadmierności może być nadużywanie prawa tj. sytuacja, w których: "osoby, których dane dotyczą, nadmiernie korzystają z prawa dostępu wyłącznie z zamiarem wyrządzenia szkody administratorowi". Jako przykład nadmiernych działań wymieniono z kolei sytuację, gdy "osoba fizyczna występuje z żądaniem, ale jednocześnie proponuje jego wycofanie w zamian za jakąś formę korzyści ze strony administratora". W niniejszej sprawie sytuacja taka miała miejsce, gdyż jak wyżej wskazano Skarżący wystosował do Banku pismo z żądaniem zapłaty za wycofanie wszelkich roszczeń. Wobec powyższego należy uznać, że organ prawidłowo przyjął, iż wniesiona przez Skarżącego przedmiotowa skarga w przedmiocie niezrealizowaniu obowiązku informacyjnego spełnianego w przypadku pozyskania danych osobowych w sposób inny niż od osoby, której dane dotyczą tj. art. 14 rozporządzenia 2016/679 oraz niezrealizowaniu prawa dostępu do danych w zakresie informacji na temat przetwarzania danych oraz otrzymania kopii danych osobowych tj. art. 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia 2016/679, stanowi w istocie nadużycie prawa przez Skarżącego. Celem wniesionej przez Skarżącego skargi na działanie Spółki, jest uzyskanie określonej sumy pieniędzy, nie zaś ochrona jego danych osobowych. Chybione są także wywody skargi, dotyczące domniemanego naruszenia reguły bezstronności organu. Wnioskodawca upatrywał to w sporządzaniu projektu szeregu orzeczeń przez tego samego urzędu obsługującego organ pracownika. Wobec sygnalizowanych w stanowisku organu ilości skarg Wnioskodawcy, sytuacja taka nie może być uznana za nieprawidłowość - analogicznie do przypadku, gdy nawet wszystkie orzeczenia - a więc także w powtarzalnych sprawach – podpisuje ta sama osoba, będąca piastunem organu bądź przezeń upoważniona. Reasumując, chybione są zarzuty skargi zarówno, co do naruszenia przepisów prawa materialnego - zakreślających ramy kompetencji (w tym powinności) wyspecjalizowanego organu (tak: art. 77 wobec art. 57 ust. 4 zd. 1 RODO) – jak i postępowania - co do powinności właściwego, bezstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym stosownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasadnie przywołano także przepis k.p.a., stanowiący podstawę odmowy wszczęcia postępowania - w formie postanowienia Sąd nie dopatrzył się więc w zaskarżonym akcie - w świetle zarzutów skargi ani z urzędu - wad, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 sierpnia 2025
Symbol z opisem
647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Sędziowie
Andrzej Góraj Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/ Mateusz Rogala.

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny