Sygnatura
II SA/Wa 146/17
Wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2017 r., II SA/Wa 146/17
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 25 maja 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Kołodziej, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej – oddala skargę –
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej ABW) decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej jak często (ile razy) ABW wykorzystało swoje uprawnienia, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 904). Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] września 2016 r. wpłynął do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego drogą elektroniczną wniosek A. B., o udostępnienie zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej oraz na podstawie art. 61 Konstytucji RP informacji jak często (ile razy) ABW wykorzystało swoje uprawnienia, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o działaniach antyterrorystycznych oraz w art. 32a ust. 8 ustawy z dnia 24 mają 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, Szef ABW udzielił wnioskowanych informacji w zakresie pytania dotyczącego stosowania uprawnień z art. 32a ust. 8 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1167), Szef ABW odmówił natomiast udostępnienia informacji jak często (ile razy) ABW wykorzystała swoje uprawnienia o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 -5 ustawy o działaniach antyterrorystycznych. Od powyższej decyzji A. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym ponownie zwrócił się o udostępnienie żądanych informacji powołując się na wyrok WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2718/11. Szef ABW, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wnioskowane informacje na temat zakresu stosowania uprawnień, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o działaniach antyterrorystycznych, powinny podlegać ochronie, ze względu na to, że działania te realizowane są w ramach spraw operacyjnych w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, a tym samym ich ujawnienie może dekonspirować zainteresowania operacyjne ABW. Nie jest zatem zasadne udostępnienie nieuprawnionym podmiotom wskazanych informacji, z uwagi na konieczność objęcia ich ochroną jako informacji niejawnych, podobnie jak ma to miejsce w przypadku statystyki odnoszącej się do kontroli operacyjnej z art. 27 ust. 8 oraz ust. 9 ustawy o ABW oraz AW. Objęcie ochroną wnioskowanych informacji jako informacji niejawnych, oznacza, iż informacje te stanowią informacje niejawne i podlegają ochronie na zasadach i w trybie określonym w ustawie o ochronie informacji niejawnych. A zatem, mogą być udostępnione jedynie na zasadach określonych w tej ustawie. Art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych wyraża zasadę ograniczonego dostępu (need to know) przewidującą, że informacje niejawne mogą być udostępniane wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo zleconej pracy. Nikt nie może domagać się udostępniania informacji niejawnej, nawet jeśli posiada poświadczenie bezpieczeństwa do odpowiedniej klauzuli, jeżeli informacja taka nie jest niezbędna do wykonywania określonej pracy lub pełnienia służby na określonym stanowisku. Dlatego udostępnienie informacji przy braku jednej z wymienionych przesłanek będzie niezgodne z ustawą. Organ wskazał jednocześnie, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych, zniesienie lub zmiana klauzuli tajności jest możliwa wyłącznie po wyrażeniu pisemnej zgody przez osobę, która nadała klauzulę tajności albo jej przełożonego w przypadku ustania lub zmiany ustawowych przesłanek ochrony, o których mowa w art. 5 tej ustawy. Podmiot ten określa, czy zostały spełnione ustawowe warunki do ochrony tych informacji. Udostępnienie żądanej informacji, z uwagi na jej niejawny charakter może nastąpić wyłącznie w trybie przewidzianym dla informacji niejawnej. Bez formalnego zniesienia klauzuli, zgodnie z zapisami ustawy o ochronie informacji niejawnych, przekazanie informacji niejawnych wnioskodawcy, będzie stanowiło udostępnienie informacji niejawnych podmiotowi nieuprawnionemu, a tym samym będzie stanowiło naruszenie przepisu art. 8 ust. 1 tej ustawy. W świetle powyższego, organ stanął na stanowisku, iż stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo wnioskodawcy do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. W ocenie organu istnieje realne zagrożenie w upublicznieniu informacji o ilości przypadków skorzystania bądź nieskorzystania przez ABW z uprawnień przewidzianych w art. 9 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o działaniach antyterrorystycznych, dlatego też informacja ta, sama w sobie, winna pozostać niejawna. Udzielenie odpowiedzi na postawione we wniosku A. B. pytania może negatywnie wpłynąć na efektywność działań operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych przez ABW, a w konsekwencji na ważne aspekty bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. Organ - dysponent informacji - ocenił w rozpoznawanej sprawie ryzyko, jakie wiąże się z ujawnieniem pożądanych informacji i doszedł do przekonania, iż nie powinny być one upublicznione, co znalazło swoje normatywne oparcie w art. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych. W ocenie organu, udzielenie odpowiedzi na pytania wnioskodawcy może mieć szkodliwy wpływ na funkcjonowanie ABW. Ów szkodliwy wpływ przejawi się przede wszystkim w prawdopodobnym obniżeniu skuteczności podejmowanych przez nią działań, co w konsekwencji może wpłynąć na ważne aspekty bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. Nieuprawnione ujawnienie informacji we wnioskowanym zakresie, spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne (art. 1 ust. 1 ustawy), co pozwala uznać takie informacje za podlegające reżimowi przewidzianemu dla ochrony informacji niejawnych, bez względu na to, czy takiej informacji nadano klauzulę tajności i sformalizowano je w formie konkretnego dokumentu. Udostępnienie tych informacji byłoby zagrożeniem realnym, stanowiącym możliwość wyrządzenia, określonej w ustawie o ochronie informacji niejawnych, szkody. Powyższe dane pozwalają bowiem na sformułowanie wniosków dotyczących nie tylko kierunków zainteresowań ABW, lecz przede wszystkim realnych możliwości tej służby. W ocenie organu cykliczne ujawnienie nawet "zbiorczych danych" dotyczących działań podejmowanych na podstawie ustawy antyterrorystycznej, może świadczyć o nasileniu bądź osłabieniu działań ABW w tej materii. Bez wątpienia stanowi to cenną informację dla ugrupowań mogących prowadzić działalność terrorystyczną w naszym kraju. Może być bowiem sygnałem dla nich, że wykonując swoje zadania na terenie naszego kraju, należy działać bądź ostrożnie lub też bardziej swobodnie. Organ podniósł, iż w obecnej sytuacji geopolitycznej każde działanie mogące osłabić efektywność polskich służb specjalnych, trzeba oceniać negatywnie. Szczególnie teraz, z uwagi na bezpieczeństwo państwa i jego obywateli, służby specjalne, w tym ABW, winna mieć zagwarantowaną możliwość niejawnego działania, bez konieczności udostępniania informacji w tym zakresie. Informacja o ilości podejmowanych czynności ma natomiast niebagatelne znaczenie dla osób, które potencjalnie zainteresowane są działalnością przestępczą, w zakresie objętym działaniem organu. Osoby takie, mając wiedzę w tym zakresie, muszą się bowiem liczyć z ryzykiem tego, że organy ścigania skorzystają z posiadanych środków, a więc w efekcie mogą próbować zabezpieczyć się przed oddziaływaniem takich środków posiadanych przez organy państwa. To zaś w konsekwencji może utrudnić organowi wykonywanie jego ustawowych działań, a więc może narazić państwo polskie na uszczerbek. Reasumując organ stwierdził, iż brak wiedzy co do informacji objętej mniejszym wnioskiem, w szczególności wobec osób łamiących prawo, ma również charakter prewencyjny, utrudniający działania przestępcze, w szczególności o charakterze terrorystycznym. W sytuacji więc, gdy ujawnienie żądanej informacji utrudniłoby ABW wykonywanie jej zadań ustawowych, a więc godziłoby w interes państwa polskiego i pośrednio w prawo wszystkich obywateli do życia w bezpiecznym kraju, uprawnienie jednostki do dostępu do informacji publicznej winno podlegać ograniczeniu.. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. zarzucił, że decyzja ta jest niezgodna z prawem tj. z ustawą o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 Konstytucji RP, a także z orzecznictwem sądów, w szczególności z wyrokiem WSA w Warszawie o sygnaturze II SA/Wa 2718/11. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż obywatele mają prawo wiedzieć jak działają organy państwa. Zarzucił, że argumentacja ABW jest niewłaściwa. Samo udostępnienie danych statystycznych nie wpłynie bowiem na działania terrorystów ani na wzrost zagrożenia terrorystycznego. Społeczeństwo ma natomiast prawo wiedzieć w jaki sposób służby specjalne korzystają ze swoich uprawnień w celu zapewnienie bezpieczeństwa Polakom. Dla przykładu w przypadku małej liczby przypadków wykorzystania uprawnień społeczeństwo ma prawo wiedzieć dlaczego ABW nie korzysta ze swoich uprawnień. Natomiast w przypadku bardzo dużej liczby istnieje ryzyko, że ABW nie realizuje innych swoich prerogatyw, co może skutkować zaniedbaniem innych ryzyk np. terroryzmu polskiej skrajnej prawicy. Skarżący podniósł też, że ABW błędnie opiera swoją argumentację na orzecznictwie sądów. W decyzji nr [...] organ oparł się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2620/14. Jednak wspomniany wyrok nie dotyczył danych statystycznych, więc nie ma zastosowania do jego wniosku. Natomiast w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 ogólnie powołał się na orzeczenie sądów odnośnie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co uniemożliwia skarżącemu zapoznanie się z nimi i ewentualną polemikę. Zarzucił, że ABW w swoich decyzjach powołał się na art. 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych jednak nie wskazał wprost, czy i kiedy danym statystycznym, o które wnioskuje skarżący została nadana formalna klauzula tajności. Szef ABW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do argumentu skarżącego, że społeczeństwo ma prawo wiedzieć w jaki sposób służby specjalne korzystają ze swoich uprawnień w celu zapewnienia bezpieczeństwa Polakom, organ zaznaczył, że ustawodawca przewidział w polskim systemie prawnym stosowne mechanizmy kontrolne nad służbami specjalnymi. Powyższe przewidują oprócz wewnętrznych kontroli, także kontrolę społeczną polegającą na przedstawianiu informacji i wyjaśnień na żądanie Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych, z zachowaniem wymogów określonych przepisami ustawy o ochronie informacji niejawnych. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, iż organ nie wskazał, czy i kiedy wnioskowanym danym statycznym została nadana klauzula tajności, organ podniósł, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych do uznania określonej informacji za informację niejawną w rozumieniu art. 5 ust. 1ustawy o dostępie do informacji publicznych, i w konsekwencji do ograniczenia jej udostępnienia, wystarczy ustalenie, że spełniona jest przesłanka materialna z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Niejawny charakter informacji wynika zatem z jej cech materialnych, a nie tego czy została poddana procedurze określonej w art. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych (patrz: wyrok NSA z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1393/12; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1679/14; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2620/14; Agnieszka Piskorz-Ryń, Joanna Wyporska-Frankiewicz "Dostęp do informacji publicznej a ochrona informacji niejawnych. Zagadnienia wybrane", ZNSA 2016/4/s. 37 i literatura tam przywołana, por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt I OSK 210/15, por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2620/14). Tym samym przyjęcie, że dana informacja jest informacją niejawną w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznych, niezależnie od tego czy informacji nadano klauzulę tajności, prowadzi do ograniczenia jej udostępnienia w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. B. nie zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest bowiem podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez A. B. informacje dotyczące skali korzystania przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego z uprawnień wynikających z art. 9 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych mają charakter informacji publicznej. Odnoszą się bowiem do władzy publicznej jaką wykonuje Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Jest to informacja statystyczna o działalności (aktywności) tego organu w zakresie realizacji zadania publicznego mającego na celu rozpoznawanie, zapobieganie lub zwalczanie przestępstw o charakterze terrorystycznym. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej ochroną jako informacji niejawnej. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Pojęcie informacji niejawnych należy wywodzić z brzmienia art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1167). Zgodnie z tym przepisem , informacje niejawne to informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania. Ochrona informacji niejawnych zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych przybiera dwie postaci. Po pierwsze, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, informacje takie mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych. Wymóg ten odnosi się do informacji niejawnych w ogóle, a nie tylko tych, którym nadano klauzulę tajności (za czym przemawia dodatkowo art. 7 ustawy o ochronie informacji niejawnych). Dla takiej ochrony wystarczy zatem element materialny, tzn. że stanowią one informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczpospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania (art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych). Informacja niejawna chroniona jest zatem bez względu na to, czy osoba uprawniona uznała za stosowne oznaczyć ją odpowiednią klauzulą. Jest ona bowiem niejawna z uwagi na zagrożenia wynikające z jej treści, lub sposobu jej uzyskania, a nie w następstwie klasyfikacji i klauzulowania. Dlatego osoba, która zaniecha klasyfikacji lub dokona jej nieprawidłowo poniesie z tego tytułu odpowiedzialność (T. Szewc, "Ochrona informacji niejawnych. Komentarz", Warszawa 2007 r., s.115-117). Jednocześnie art. 8 ustawy o ochronie informacji niejawnych przewiduje drugą postać ochrony, o szerszym zakresie, w stosunku do informacji niejawnych, którym nadano klauzulę tajności. Mogą być one bowiem udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności; muszą być przetwarzane w warunkach uniemożliwiających ich nieuprawnione ujawnienie, zgodnie z przepisami określającymi wymagania dotyczące kancelarii tajnych, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych, obiegu materiałów i środków bezpieczeństwa fizycznego, odpowiednich do nadanej klauzuli tajności; a także muszą być chronione odpowiednio do nadanej klauzuli tajności z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w ustawie i przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie. W niniejszej sprawie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odmawiając udostępnienia żądanych informacji powołał się na ich ochronę jako informacji niejawnych w znaczeniu materialnym. Jak to zostało już wskazane wyżej, przepis art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych definiuje pojęcie informacji niejawnej jako informacji których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu jej wyrażenia. Powyższa definicja informacji niejawnej została sprecyzowana przez ustawodawcę w sposób dość szeroki. Niezwykle istotnym problemem staje się w tej sytuacji wytyczenie maksymalnie precyzyjnej granicy między informacjami publicznymi, które mogą być ujawnione i tymi, które ze względów ważniejszych niż prawo do informacji, powinny być chronione. Dlatego, przy stosowaniu przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych konieczne jest stosowanie wykładni celowościowej i ustalenie jaka była intencja ustawodawcy przy tworzeniu określonych przepisów oraz czy ujawnienie żądanych we wniosku informacji zagraża interesom państwa, porządkowi prawnemu, bezpieczeństwu publicznemu i funkcjonariuszy, czy też bezpieczeństwu prowadzonych przez nich operacji. Z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego oraz społeczeństwa obywatelskiego niezwykle istotnym jest, aby działalność służb specjalnych, w tym Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, podlegała społecznej kontroli ale w obszarach, które nie ograniczają możliwości ich skutecznego działania. Trzeba bowiem mieć jednocześnie świadomość specyfiki zadań wykonywanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, do których należy m. in. rozpoznawanie, zapobieganie i zwalczanie zagrożeń godzących w bezpieczeństwo wewnętrzne państwa oraz jego porządek konstytucyjny, a także rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw szpiegostwa, terroryzmu, bezprawnego ujawnienia lub wykorzystania informacji niejawnych i innych przestępstw godzących w bezpieczeństwo państwa. Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy, Sąd podzielił stanowisko organu, że wnioskowane przez A. B. informacje dotyczące częstotliwości wykorzystywania przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego uprawnień, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o działaniach antyterrorystycznych, stanowią informacje niejawne w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. W świetle art. 9 ust. 1 ww. ustawy Szef ABW, w celu rozpoznawania, zapobiegania lub zwalczania przestępstw o charakterze terrorystycznym może zarządzić wobec osoby niebędącej obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, w stosunku do której istnieje obawa co do możliwości prowadzenia przez nią działalności terrorystycznej, na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, niejawne prowadzenie czynności polegających na: 1) uzyskiwaniu i utrwalaniu treści rozmów prowadzonych przy użyciu środków technicznych, w tym za pomocą sieci telekomunikacyjnych; 2) uzyskiwaniu i utrwalaniu obrazu lub dźwięku osób z pomieszczeń, środków transportu lub miejsc innych niż miejsca publiczne; 3) uzyskiwaniu i utrwalaniu treści korespondencji, w tym korespondencji prowadzonej za pomocą środków komunikacji elektronicznej; 4) uzyskiwaniu i utrwalaniu danych zawartych na informatycznych nośnikach danych, telekomunikacyjnych urządzeniach końcowych, systemach informatycznych i teleinformatycznych; 5) uzyskiwaniu dostępu i kontroli zawartości przesyłek. Zdaniem Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazał, że istnieje realne zagrożenie w upublicznieniu informacji o ilości przypadków skorzystania bądź nieskorzystania przez Szefa ABW z uprawnień przewidzianych w art. 9 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o działaniach antyterrorystycznych, dlatego też informacja ta, sama w sobie, winna pozostać niejawna. Zgodzić się należy z organem, że w tym przypadku ujawnienie nawet "zbiorczych danych" dotyczących działań podejmowanych na podstawie ustawy antyterrorystycznej, może świadczyć o nasileniu bądź osłabieniu działań ABW w tej materii, a tym samym stanowić cenną informację dla ugrupowań mogących prowadzić działalność terrorystyczną w naszym kraju. Może być sygnałem dla nich, że wykonując swoje zadania na terenie naszego kraju, należy działać bądź ostrożnie lub też bardziej swobodnie. Informacja o ilości podejmowanych czynności na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy antyterrorystycznej może mieć też niebagatelne znaczenie dla obywateli państw obcych, potencjalnie zainteresowanych działalnością terrorystyczną w naszym kraju. Osoby takie, mając wiedzę w tym zakresie, mogą bowiem rozpoznać potencjalne ryzyko, że ABW skorzysta w stosunku do nich z posiadanych środków, a więc w efekcie mogą próbować zabezpieczyć się przed oddziaływaniem takich środków. To zaś w konsekwencji może utrudnić ABW wykonywanie jej ustawowych działań w zakresie rozpoznawania, zapobiegania lub zwalczania przestępstw o charakterze terrorystycznym. W sytuacji więc, gdy ujawnienie żądanej informacji utrudniłoby ABW wykonywanie jej zadań ustawowych, a więc godziłoby w interes państwa polskiego i pośrednio w prawo wszystkich obywateli do życia w bezpiecznym kraju, uprawnienie jednostki do dostępu do informacji publicznej winno podlegać ograniczeniu, co pozwala uznać takie informacje za podlegające reżimowi przewidzianemu dla ochrony informacji niejawnych, bez względu na to czy informacjom tym nadano klauzulę tajności. Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znany jest oczywiście, przywoływany przez skarżącego kilkakrotnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2718/11, a także powołany w jego uzasadnieniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1149/10, w których sądy administracyjne stanęły na stanowisku, że dane statystyczne dotyczące stosowania przez CBA kontroli operacyjnej na podstawie art. 17 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, nie stanowią informacji niejawnych. W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku skarżącego były jednak inne dane statystyczne dotyczące korzystania przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego z uprawnień wynikających z art. 9 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych, które mogą być wykorzystywane przez Szefa ABW w sytuacji istnienia obawy co do możliwości prowadzenia przez osobę nie będąca obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej działalności terrorystycznej. W ocenie Sądu Szef ABW wykazał, że ujawnienie tych konkretnych informacji statystycznych byłoby niekorzystne z punktu widzenia interesów bezpieczeństwa państwa w kontekście obecnych zagrożeń terrorystycznych. Nieuzasadnione są tym samym podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 61 Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 stycznia 2017
- Symbol z opisem
- 6480
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
- Sędziowie
- Andrzej Kołodziej Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Dąbrowska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
art. 1 ust. 1 · Dz.U. 2016 poz. 1764
- Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych
art. 9 ust. 1 · Dz.U. 2016 poz. 904
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny