II SA/Wa 1450/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi S. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącego S. K. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postępowanie w sprawie zainicjował S. K. ubiegając się o udzielenie pomocy mieszkaniowej. We wniosku strona podniosła m.in. że znajduje się pod opieką Kliniki Psychiatryczno-Psychologicznej gdzie leczy się farmakologicznie i odbywa psychoterapię. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z [...] maja 2025r. odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że strona zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w [...], którego najemcą jest S. U.. Lokal ten posiada powierzchnię mieszkalną 17,92 m . Dalej wyjaśniono, iż skoro w lokalu zamieszkują 2 osoby, a metraż uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej dla dwuosobowego gospodarstwa domowego nie może przekroczyć 14,00 m powierzchni mieszkalnej, to doszło do przekroczenia kryterium metrażowego. Wskazano też, iż zdaniem organu wnioskodawca nie znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej lub społecznej. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu wywiódł S. K. zarzucając organowi m.in. pominięcie i niezastosowanie przepisu uprawniającego do odstąpienia od stosowania kryterium metrażowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, dalej jako "p.u.s.a.").sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 , dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie należało podkreślić, że uchwała objęta przedmiotową skargą, należy do kognicji Sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się więc jako dopuszczalna a także jako merytorycznie uzasadniona. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że jej istota, sprowadzała się do oceny tego, czy organ ustalił i następnie ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w ust.4 par.7 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]. Powyższy przepis określa odstępstwa od warunków opisanych w par.7 ust.1 w/w uchwały (tj. od kryterium dochodowego i metrażowego). Nie budzi wątpliwości Sądu administracyjnego, iż przy rozpoznawaniu spraw, w trakcie którego organ odnosi się do kryteriów opisanych w ust.1 § 7 omawianej regulacji, jego bezwzględnym obowiązkiem jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych przepisami zarówno owego ust.1 jak i ust.4 uchwały nr [...] Rady [...]. z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższej normy prawnej. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych (uczynionych na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie), jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego, oraz sposób dochodzenia do owych wniosków. Tylko bowiem znając motywy jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy, strona postępowania, a następnie Sąd administracyjny rozpoznający ewentualną skargę, będą w stanie dokonać oceny poprawności samej uchwały. Tak więc tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach § 7 ust.1 i 4 omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ nie podołał ciążącym na nim obowiązkom. Pomimo tego, iż już we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie strona uwypukliła problematykę związaną ze złym stanem zdrowia, organ zignorował ową kwestię. Przytoczył wyłącznie w uzasadnieniu swoja konkluzję, że wnioskodawca nie znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej lub społecznej. Nie wyjaśnił jednakże tego, z czego wywiódł powyższy wniosek. W szczególności nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie, a więc nie posiadał podstaw faktycznych dla oceny istnienia wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej strony. Nie odniósł się przy tym ani do argumentów wnioskodawcy zasygnalizowanych we wniosku a dotyczących złego stanu zdrowia, ani do kwestii istnienia związku pomiędzy faktem braku stabilizacji mieszkalnej a zdiagnozowaną chorobą strony i wpływem warunków mieszkaniowych na jej stan zdrowia. Omawiając powyższą problematykę nie sposób abstrahować od tego, że twórca § 7 ust.4 powyższego aktu prawnego nie zawęził granic dowodzenia istnienia owej wyjątkowo trudnej sytuacji mieszkaniowej, do materii zaświadczeń czy orzeczeń lekarskich. Wręcz przeciwnie, sposób sformułowania omawianej regulacji świadczy o tym, że intencją prawodawcy było umożliwienie jak najszerszego badania istnienia owych kwalifikowanych warunków mieszkaniowych. Twórca powyższej normy nawiązał przecież wprost do problematyki zgodności z ujętymi w art. 5 Kodeksu cywilnego zasadami współżycia społecznego. Zgodnie zaś z ugruntowanym od lat orzecznictwem Sądu Najwyższego wypracowanym na kanwie przywołanej regulacji K.c. zasady współżycia społecznego dotyczą przede wszystkim materii nieskodyfikowanej a wymagającej odczytywania przez pryzmat konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej. Powyższe uchybienie organu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy ma zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie. Brak zbadania przez organ omawianej problematyki sprawia, że skarżone rozstrzygnięcie jawi się jako przedwczesne. Gdyby bowiem (po wyczerpującym ustaleniu i zbadaniu stanu faktycznego) okazało się, iż wnioskodawca, w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej – co nie dawałoby się pogodzić z zasadami współżycia społecznego – istniałaby możliwość pozytywnego dla skarżącego rozpoznania sprawy przez organ. Powyższe w ocenie tut. Sądu świadczy więc niezbicie o tym, iż organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że w odniesieniu do wnioskodawcy, winny znaleźć zastosowanie wymogi opisane w par.7 ust.1 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisu par.7 ust.1 i 4 oraz par.32 uchwały Nr [...] Rady[...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 p.p.s.a.. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Na marginesie wyjaśnić należało stronie, że wniosek o zabezpieczenie złożony do akt przez skarżącego nie mógł być procedowany przez tut. Sąd gdyż wykraczał poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy, który ogniskował się wyłącznie na materii prawa do otrzymania pomocy mieszkaniowej. Wbrew także twierdzeniom skargi uchwała [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] - będąc aktem prawa miejscowego - mogła i faktycznie wprowadziła dodatkowy wymóg od którego uzależniono pomoc mieszkaniową, w postaci ziszczenia się przesłanki dot. kryterium metrażowego. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, przez pryzmat przesłanek z przepisu par.7 ust.4 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], oraz do poprawnego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.