Sygnatura
II SA/Wa 1435/20
Wyrok WSA w Warszawie z 12 marca 2021 r., II SA/Wa 1435/20
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 12 marca 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2021 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości wydał w dniu [...] maja 2020 r. decyzję nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] o przeniesieniu z urzędu, z dniem [...] stycznia 2020 r. [...] C. M. do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] na stanowisko [...]. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2020 r. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że zgodnie z art. 218 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, od decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] przysługiwało funkcjonariuszowi prawo wniesienia, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, odwołania do wyższego przełożonego. W decyzji tej Dyrektor Generalny Służby Więziennej wskazał, że stosownie do regulacji art. 218 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej decyzja podlega wykonaniu z dniem [...] stycznia 2020 r. Strona wiosła odwołanie od powyższej decyzji w terminie ustawowym. W odwołaniu [...] C. M. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, czyli wydanie decyzji administracyjnej bez wszczęcia postępowania administracyjnego, a co za tym idzie brak informacji o wszczęciu takowego postępowania (odebranie prawa do składania wniosków, aktywnego udziału w postępowaniu), rażące naruszenie art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. a także nieuzasadniony tryb ekstraordynaryjny podjętej decyzji; 2) rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – nieskuteczne doręczenie decyzji personalnej przed wynikającymi z niej skutkami, polegające na tym, że kopię decyzji wysłano listem poleconym [...] grudnia 2019 r., o czym odwołujący się dowiedział dopiero 7 stycznia 2020 r., odbierając wspomnianą kopię decyzji, czyli 7 dni po skutkach wynikających z tej decyzji administracyjnej; 3) rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 35 § 1 i 2 k.p.a poprzez brak wydania decyzji administracyjnej na pismo skarżącego złożone [...] grudnia 2019 r. zawierające prośbę o przeniesienie do Wyższej Szkoły [...] w W. – do kampusu mundurowego, powstałego na miejscu dotychczasowego Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] (odebranie prawa do składania wniosków, aktywnego udziału w postępowaniu oraz prawa do odwołania od decyzji); 4) rażące naruszenia przepisów prawa pracy w zakresie równego traktowania w warunkach zatrudnienia oraz art. 8 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; 5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1, w zw. z art. 80, w zw. art. 107 § 3 k.p.a poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych składanych przez odwołującego, a także poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie; 6) rażące naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że za przeniesieniem odwołującego przemawiały ważne potrzeby służby. C. M. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz o przeniesienie na własną prośbę, zgodnie z wcześniej przesłanym pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. na stanowisko [...] do Wyższej Szkoły [...] w W. do kampusu mundurowego powstałego w miejscu dotychczasowego Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...]. Organ pismem z dnia [...] lutego 2020 r. zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. C. M. zgłosił uwagi i wnioski co do zgromadzonego materiału w przedmiotowej sprawie. Kolejnymi pismami z dnia [...] kwietnia 2020 r. i z dnia [...] kwietnia 2020 r. nadesłał dodatkowe materiały do sprawy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2020 r. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariusz może być z urzędu przeniesiony do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby. Do przenoszenia funkcjonariusza oraz określenia jego stanowiska służbowego właściwymi są: Dyrektor Generalny Służby Więziennej – na obszarze kraju oraz dyrektor okręgowy – na obszarze swojego działania (vide: art. 69 ust. 2 tej ustawy). Swobodzie organu w powyższym zakresie nie stoi na przeszkodzie zasada wyrażona w art. 65 Konstytucji RP. Podejmując bowiem decyzję o pełnieniu służby w formacji mundurowej, jaką jest Służba Więzienna, strona musiała się godzić również na pewnego rodzaju ograniczenia swoich praw, zgodnie z zasadą podporządkowania służbowego. Dyrektor Generalny Służby Więziennej był w niniejszej sprawie uprawniony, na podstawie art. 69 ust. 2 pkt 1 wymienionej ustawy, do przeniesienia z urzędu funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej i była to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznaczały "ważne potrzeby służby". Ustawa o Służbie Więziennej nie definiuje pojęcia "ważnych potrzeb służby", jednakże przyjmuje się, że ta przesłanka powinna być w indywidualnym przypadku skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. W sprawie istotnym jest, że zarządzeniem nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] września 2019 r. w sprawie przekształcenia Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] w Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...], określenia siedziby, nadania statutu Centralnemu Ośrodkowi Szkolenia Służby Więziennej w [...] oraz zniesienia Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...], zlikwidowano Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...], a następcą prawnym został – przekształcony w Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej - dotychczasowy Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...]. Przeniesienie C. M. do dalszego pełnienia służby na stanowisko [...] w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] stanowiło konsekwencję zniesienia Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...]. Zgodnie z postanowieniami art. 70a ustawy o Służbie Więziennej, przeniesienia albo delegowania funkcjonariusza do pełnienia służby na Uczelni oraz przeniesienia albo delegowania funkcjonariusza pełniącego służbę na Uczelni dokonuje Dyrektor Generalny Służby Więziennej w porozumieniu z Rektorem-Komendantem Wyższej Szkoły [...], co w praktyce wiąże się ze złożeniem indywidualnego wniosku personalnego o przeniesienie z urzędu do dalszego pełnienia służby w Wyższej Szkole [...] przez władze uczelni. Pismami z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz z dnia [...] grudnia 2019 r. Rektor-Komendant Wyższej Szkoły [...] wystąpił do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z wnioskami personalnymi o przeniesienie wskazanych w pismach funkcjonariuszy do pełnienia służby w Wyższej Szkole [...]. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Rektor-Komendant Wyższej Szkoły [...] zawarł informację, iż zakończony został proces doboru kadry do kampusu mundurowego Wyższej Szkoły [...] w [...]. W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Rektor-Komendant wskazał, iż przedstawione wnioski personalne są ostatnimi w sprawie przeniesienia funkcjonariuszy do Wyższej Szkoły [...] w bieżącym (2019) roku. Mając na uwadze pismo strony z dnia [...] grudnia 2019 r., zawierające wniosek o przeniesienie do Wyższej Szkoły [...] w celu dalszego pełnienia służby na stanowisku dydaktycznym w [...], Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia Centralnego Zarządu Służby Więziennej pismem z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] zwrócił się do Rektora - Komendanta Wyższej Szkoły [...] o pilne zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Rektor-Komendant Wyższej Szkoły [...] w [...] poinformował Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, że [...] grudnia 2019 r. zakończył się dobór kadry, a przy piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. zostały przesłane ostatnie wnioski personalne dotyczące przeniesień funkcjonariuszy do Wyższej Szkoły [...]. Po uzyskaniu stanowiska Rektora - Komendanta Wyższej Szkoły [...], Dyrektor Generalny Służby Więziennej pismem z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] poinformował stronę o zakończonym procesie doboru kadry do kampusu mundurowego Wyższej Szkoły [...]. Jednocześnie w przedmiotowym piśmie poinformowano, iż z dniem [...] stycznia 2020 r. zostanie przeniesiony z urzędu do pełnienia służby na równorzędnym stanowisku (tj. [...]) w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...], co umożliwi w przyszłości złożenie wniosku o przeniesienie do innej preferowanej przez wnioskodawcę jednostki organizacyjnej Służby Więziennej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej – w związku z likwidacją Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] i zakończonym procesem doboru kadry do kampusu mundurowego Wyższej Szkoły [...] –zabezpieczył interes prawny C. M. poprzez wskazanie nowego miejsca pełnienia służby. Zdaniem Ministra podjęte działania miały na celu zabezpieczenie zarówno interesu strony jak i jednostki organizacyjnej Służby Więziennej. Ponadto, stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej ma charakter administracyjnoprawny i w odróżnieniu od stosunku pracy, brak w nim cech równości stron. Funkcjonariusz nawiązując stosunek służbowy, godzi się z możliwością władczego działania swego przełożonego. Fakultatywność wskazana w art. 69 ust. 1 oznacza, że przeniesienie do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ I instancji przed wydaniem decyzji o przeniesieniu z urzędu z dniem [...] stycznia 2020 r., do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] na stanowisko [...] zbadał możliwość przeniesienia skarżącego do dalszego pełnienia służby w Wyższej Szkole [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że przeniesienie strony do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] na stanowisku [...] jest podyktowane koniecznością zabezpieczenia prawidłowego realizowania statutowych zadań Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...]. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji podjęta w przedmiotowej sprawie czyni zadość zasadzie dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 w zw. z art 77 § 1, 78 § 1, art. 80, i art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał również, że mimo iż C. M. nie został formalnie zawiadomiony przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o wszczęciu postępowania w sprawie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej to w ocenie organu odwoławczego, takie uchybienie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Odwołujący nie został bowiem pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Minister wskazał, że wydane zostało zarządzenie nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] września 2019 r. w sprawie przekształcenia Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] w Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...] określenia siedziby, nadania statutu Centralnemu Ośrodkowi Szkolenia Służby Więziennej w [...] oraz zniesienia Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...], z którym strona powinna się zapoznać. Odwołujący się otrzymał także kopię pisma Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Centralnego Zarządu Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], którego odmówił przyjęcia. Nie można zatem uznać, że odwołujący się nie był informowany w przedmiotowej materii. C. M. podniósł zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji personalnej przed wynikającymi z niej skutkami. Stwierdził, że kopię decyzji wysłano listem poleconym [...] grudnia 2019 r., o czym dowiedział się dopiero 7 stycznia 2020 r., odbierając wspomnianą kopię decyzji, czyli 7 dni po skutkach wynikających z tej decyzji administracyjnej. Zdaniem Ministra decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona stronie, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie jej odbioru. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. organ I instancji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Dyrektor Generalny Służby Więziennej w zaskarżonej decyzji – po ustaleniu stanu faktycznego oraz dokonaniu oceny faktów – wskazał, iż przeniesienie ww. podyktowane jest koniecznością zabezpieczenia prawidłowego realizowania statutowych zadań Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...]. C. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości dnia [...] maja 2020 r. nr [...] oraz zażądał jej uchylenia w całości. Skarżący zarzucił ww. decyzji naruszenie przepisu prawa materialnego: - art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że za przeniesieniem skarżącego do COSSW w [...], przemawiały ważne potrzeby służby, - art. 11 Kodeksu pracy poprzez jego niezastosowanie i nieuzasadnienie przeniesienie skarżącego do pełnienia obowiązków w COSSW w [...] co narusza godność i dobra osobiste pracownika przez delegowanie do miejsca odległego od stałego miejsca zamieszkania. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego: - art. 225 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w sprawie istnieje uzasadnione podejrzenie, że skarżący został przeniesiony do COSSW w [...] jedynie dlatego, że zgłaszał nieprawidłowości występujące w jednostce w [...] i prowadził aktywną działalność związkową, - art.7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie skutkujące brakiem wzięcia pod uwagę przez organ słusznego interesu skarżącego, a) skarżący nie został poinformowany o wszczęciu postępowania w przedmiocie przeniesienia, ani też o możliwości wzięcia udziału w postępowaniu, czy zakończeniu procedury, b) stronie doręczono jedynie kopię decyzji personalnej z [...] grudnia 2019 r. dopiero po 7 dniach od dnia, w którym wywołała skutki prawne; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie oraz niepodjęcie przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez: a) brak podania jakimi kryteriami kierował się organ podczas naboru kadry z COSSW w [...] do WS[...] w [...]; b) brak wzięcia pod uwagę stanowiska sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości P. J. wyrażonego w odpowiedzi na zapytanie nr [...] zgłoszone przez posła J. M. w sprawie przekształcenia COSSW w [...], gdzie zapewniał on, iż "kadrę [...] siedziby WS[...] w [...] będą stanowić w większości obecni pracownicy i funkcjonariusze COSSW w [...], którzy otrzymają możliwość rozwoju i awansu zawodowego"; c) brak wyczerpującego wyjaśnienia jakie konkretnie ważne potrzeby służby uzasadniały przeniesienie skarżącego do COSSW w [...] oraz - co się z tym wiąże - spowodowały nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przeniesienie go do [...] siedziby WS[...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej także: "P.p.s.a."). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga C. M. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2020 r., jak i decyzja personalna wydana w dniu [...] grudnia 2019 r. przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nie naruszają przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję dotyczącą przeniesienia skarżącego z urzędu z dniem [...] stycznia 2020 r. do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] na stanowisku [...], nie dopuścił się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Ponadto, w ocenie Sądu, wydając sporną decyzję administracyjną, organ nie dopuścił się naruszenia norm prawa materialnego., w tym przede wszystkim nie dopuścił się obrazy przepisów art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 218 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Sąd stwierdził, że – wbrew zarzutom strony skarżącej - organy obu instancji, prawidłowo interpretując regulacje prawne wyrażone w powołanych wyżej przepisach ustawy o Służbie Więziennej, zasadnie przyjęły w niniejszej sprawie, że skarżący funkcjonariusz może być z urzędu przeniesiony do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej z uwagi na ważne potrzeby służby. Jako że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił między innymi przepis art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, Sąd uznał za celowe odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia tego przepisu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, stwierdzić należy, iż zgodnie z treścią tego przepisu, funkcjonariusz może być z urzędu przeniesiony do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby. Funkcjonariusz może być przeniesiony również na własną prośbę, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie względy służbowe. Analiza w/w przepisu prowadzi do wniosku, że decyzja w sprawie przeniesienia z urzędu funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej jest podejmowana przez właściwego przełożonego w ramach uznania administracyjnego. W tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania, czy podjęcie rozstrzygnięcia zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu przedmiotowej decyzji nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Kontrola zarzutu błędnego zastosowania art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, w sytuacji gdy przepis ten konstruuje upoważnienie do wydania decyzji uznaniowej, wymaga wyjaśnienia pojęcia "uznanie administracyjne" oraz odniesienia się do istoty sądowej kontroli decyzji uznaniowych. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu z urzędu funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie jest niezmiernie trudne, albowiem opiera się na elementach ocennych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizując określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów (w tym przypadku organów Służby Więziennej) i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega więc, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Ponadto z treści art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej wynika, iż ramy powyższego uznania administracyjnego wyznaczają "ważne potrzeby służby", którą to przesłanką przeniesienie funkcjonariusza musi być uzasadnione. Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważne potrzeby służby". W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "ważne potrzeby służby" jest w pełni uzasadnione. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Służby Więziennej na odpowiednią ocenę stanu faktycznego i zdecydowanie o celowości przeniesienia z urzędu funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej. Hierarchiczna struktura podporządkowania, występująca także w Służbie Więziennej, wymaga od funkcjonariuszy pełniących służbę podporządkowania się decyzjom przełożonych. Dla stosunków służbowych stanowiących podstawę pełnienia służby w tzw. formacjach mundurowych charakterystyczną cechą jest bowiem podległość służbowa, której znaczny zakres sprawia, że nie ma w nich równorzędnych podmiotów – to przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego związaną z jego dyspozycyjnością. Uwzględniając przedstawioną regulację prawną, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie kwestionowana przez C. M. decyzja w przedmiocie przeniesienia go z urzędu z dniem [...] stycznia 2020 r. do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] na stanowisku [...], została podjęta przez właściwego przełożonego, którym był Dyrektor Generalny Służby Więziennej (art. 69 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej). Rozważając, czy organ, wydając ww. decyzję, nie przekroczył granic uznania administracyjnego, uznać należy, iż w należyty sposób wyważył on interes społeczny i słuszny interes strony. Wskazał bowiem, iż przed podjęciem decyzji o przeniesieniu ww. funkcjonariusza na stanowisko [...] w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] przeanalizował potrzeby kadrowe zarówno tej jednostki organizacyjnej, jak i Wyższej Szkoły [...]. Konieczność dokonania takiej analizy związana była i stanowiła konsekwencję zniesienia Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...], co nastąpiło zarządzeniem nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] września 2019 r. w sprawie przekształcenia Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] w Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...], określenia siedziby, nadania statutu Centralnemu Ośrodkowi Szkolenia Służby Więziennej w [...] oraz zniesienia Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...]. Organ wyjaśnił, iż nie wszyscy funkcjonariusze znoszonego Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] ([...] osób) zostali przeniesieni z urzędu do pełnienia służby w Wyższej Szkole [...]. W stosunku do tych funkcjonariuszy podjęto decyzje o przeniesieniu z urzędu do innych jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, w tym głównie do Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...], która to jednostka organizacyjna jest następcą prawnym zniesionego Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...]. W toku postępowania organ uzyskał też informacje o zakończonym procesie naboru do korpusu mundurowego (wraz z listą imienną oraz wnioskami personalnymi) Wyższej Szkoły [...]. W tym zakresie organ zwrócił się pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. do Rektora – Komendanta Wyższej Szkoły [...] z prośbą o pilne zajęcie stanowiska w kwestii zgłoszonego przez skarżącego wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. o przeniesienie do tej uczelni. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Rektor – Komendant tej szkoły wyższej poinformował Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o zakończonym procesie naboru kadry dydaktycznej. W opisanej sytuacji Dyrektor Generalny Służby Więziennej uznał za zgodne z interesem służby przeniesienie skarżącego z urzędu do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] na stanowisko [...], które to stanowisko jest stanowiskiem równorzędnym ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym przez skarżącego. Działanie organu – jak wyjaśniono – było podyktowane koniecznością zabezpieczenia prawidłowego realizowania statutowych zadań Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...]. W ocenie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie powyższa argumentacja, znajdująca odzwierciedlenie w aktach sprawy, prowadzi do uznania, iż organy Służby Więziennej, wydając kwestionowane w sprawie decyzje, kierowały się dobrem służby i przez ten pryzmat oceniały interes skarżącego, przenosząc go do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] na stanowisku [...]. W tej sprawie interes funkcjonariusza nie mógł zyskać przewagi nad interesem społecznym, tzn. ważnymi potrzebami Służby Więziennej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 marca 1998 r. sygn. akt K 24/97 podkreślił, że sprawowanie służby publicznej musi być ujmowane nie tylko w kategoriach przywilejów, lecz raczej w kategoriach posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne. Organy, powołując się na konieczność zabezpieczenia interesu społecznego, słusznie odwołały się zatem przede wszystkim do względów natury organizacyjnej. Kwestionowanie przez skarżącego stanowiska organu podjętego w ramach jego dyskrecjonalnej władzy kształtowania sytuacji kadrowej na zasadzie słuszności i celowości oraz wskazywanie na nieprzeprowadzanie przez niego wszechstronnej analizy potrzeb służby, na co wskazywać mają złożone przez stronę w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego dokumenty, ma charakter wyłącznie polemiczny i nie mogło odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Jak już wskazano, sądy administracyjne badają bowiem jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a więc czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów, natomiast nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Sąd wyjaśnia ponadto, iż nie może również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 111 Kodeksu pracy poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, iż pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracowników. Nie ma on jednak zastosowania w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, albowiem funkcjonariusze Służby Więziennej nie mają statusu pracowników w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, a zatem w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Służbie Więziennej nie stosuje się do nich wprost regulacji Kodeksu pracy. Sąd też nie znajduje podstaw prawnych do oparcia rozstrzygnięcia na dowodzie w postaci zapytania posła J. M. nr [...] do Ministra Sprawiedliwości w sprawie przekształcenia COSSW w [...]. Zarówno to zapytanie, jak i stanowisko przedstawiciela Ministra Sprawiedliwości nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy, nie są to bowiem akty administracji publicznej. Podobnie, nie ma podstaw prawnych do rozważania w niniejszej sprawie problemu braku przydziału skarżącemu w miejscowości [...] lokalu mieszkalnego. Kwestia ta nie mieści się bowiem wśród ustawowych przesłanek przeniesienia funkcjonariusza Służby Więziennej do pełnienia Służby w innej jednostce organizacyjnej. Brak jest również podstaw prawnych do uwzględnienia w rozpatrywanej sprawie orzeczeń Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2019 w sprawie sygn. akt [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie [...]. Sąd administracyjny kontrolujący zaskarżoną decyzję obowiązany bowiem jest dokonać tej kontroli w świetle art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, biorąc pod uwagę reguły kontrolowania decyzji administracyjnych opartych na uznaniu administracyjnym, jak wyjaśniono powyżej, a także na gruncie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa procesowego. Wobec powyższego należy uznać, że zarówno Dyrektor Generalny Służby Więziennej, wydając sporną decyzję personalną z dnia [...] grudnia 2019 r., jak i organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję z dnia 27 maja 2020 r. - nie uchybili normom zawartym w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., albowiem podjęli wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto, poprzez pełne – w ocenie Sądu – uzasadnienie faktyczne i prawne obu decyzji, organy administracji publicznej nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Jednocześnie uznać należy, że organy nie dopuściły się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisów art. 69 ust. 1 i ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, wszechstronnie wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśniły w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego – w świetle powołanych wyżej przepisów – interes indywidualny skarżącego nie jest na tyle znaczący, aby dać podstawę do ograniczenia wskazanych przez te organy ważnych potrzeb służby. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 31 lipca 2020
- Symbol z opisem
- 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
- Skarżony organ
- Minister Sprawiedliwości
- Sędziowie
- Agnieszka Góra-Błaszczykowska Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/ Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2019 poz. 2325
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny