II SA/Wa 1424/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na postanowienie Polskiej Fundacji Narodowej z siedzibą w W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Polskiej Fundacji Narodowej z siedzibą w W. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2020 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] zwróciło się do Polskiej Fundacji Narodowej na podstawie ustawie o udostępnienie informacji o udzielenie informacji: "1. jakie teksty są publikowane w ramach kampanii "Safe and innovative Poland" – prosimy o informacje w zakresie daty publikacji, mediów (czasopism, stron internetowych, etc.), na których artykuły są publikowane, a także tytułu i autorstwa artykułów; 2. wnosimy o podanie kosztów publikacji każdego z artykułów, a także wszelkich faktur i rachunków za każdą publikację." Polska Fundacja Narodowa z siedzibą w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiesiła postępowanie z wymienionego wyżej wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie "sprawy na decyzję [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. odmawiającą dostępu do informacji publicznej (sygn. akt przed Sądem pierwszej instancji II SA/Wa 2069/17)". W uzasadnieniu PFN wskazała m.in., że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej tzn. nie jest podmiotem podpadającym pod ustawę, a tym samym nie jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy. PFN wskazała, że w dniu [...] października 2017 r. wydała decyzję odmawiającą dostępu do informacji publicznej wskazując m.in. na brak podpadania pod kryteria podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Podała, że wnioskodawca w/w sprawie nie zgodził się ze stanowiskiem PFN i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została rozpoznana i wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2069/17 Sąd ten co prawda uchylił decyzję z dnia [...] października 2017 r., niemniej w ocenie PFN Sąd nie przesądził, że PFN jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy, ale przede wszystkim wytknął pewne niedomogi w uzasadnieniu decyzji. Fundacja podniosła, że powyższy wyrok nie jest prawomocny, a PFN złożyła od tego wyroku skargę kasacyjną, w której konsekwentnie wskazuje, że PFN nie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy. PFN wskazała, że do chwili obecnej postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym z powyższej skargi nie zostało zakończone a wiec nie zostało prawomocnie przesądzone zagadnienie, czy PFN spełnia przesłanki z art. 4 ust 1 ustawy i czy obowiązana jest udostępniać informacje na podstawie ustawy. PFN wskazała, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Fundacja stwierdziła, że taka sytuacja, mając na względzie wyżej wskazane okoliczności oraz kontekst normatywny, zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem obecnie nie zostało przesądzone podpadanie przez PFN pod obowiązek udzielania informacji publicznej na podstawie ustawy - tj. posiadania przez PFN statusu podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy, co PFN kwestionuje i wobec tego zasadne jest zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy na decyzję PFN nr [...] z dnia [...] października 2017 r. odmawiającą dostępu do informacji publicznej (sygn. akt II SA/Wa 2069/17). Fundacja wskazała, że wymieniona wyżej sprawa - jej istota - opiera się na merytorycznym zbadaniu statusu PFN na gruncie ustawy, zatem zdaniem Fundacji w pełni zasadne jest zawieszenie niniejszego postępowania do czasu jej prawomocnego zakończenia. Postanowienie Polskiej Fundacji Narodowej z siedzibą w Warszawie nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. stało się przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie: - art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że w toku rozpatrywania wniosku o udostępnienie informacji publicznej możliwe jest zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca odmiennie postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, nie przewiduje instytucji zawieszenia postępowania, - art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy , od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przepis ten może być stosowany w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, podczas gdy ustawa o dostępie do informacji publicznej w sposób odmienny reguluje to postępowanie i nie przewiduje instytucji zawieszenia postępowania, - art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że rozpatrzenie złożonego przez Stowarzyszenie wniosku zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II SA/Wa 2069/17). W uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Wskazał, że stosowanie instytucji zawieszenia postępowania stoi w sprzeczności z istotą postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, które jest uproszczone, odformalizowane i z założenia, szybkie. Skarżący podniósł, że rozpatrzenie złożonego przez Stowarzyszenie wniosku w żadnej mierze nie jest związane ze sprawą sądową, rozpatrywaną przez NSA, a zarejestrowaną przed sądem pierwszej instancji pod sygnaturą II SA/Wa 2069/17. Gdyby przyjąć, że sprawa sądowa dotycząca określonego adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stanowi podstawę nierealizowania innych wniosków, to nastąpiłby paraliż konstytucyjnego prawa do informacji. Okazałoby się bowiem, że łatwą drogą do nierealizowania wniosków jest jak najdłuższe prowadzenie jednego postępowania sądowego i przewlekanie tego postępowania. Skarżący wskazał, że sprawa o sygn. II SA/Wa 2069/17 dotyczy innego wnioskodawcy niż Stowarzyszenie, innej treści wniosku, więc innej sprawy, od której w żaden sposób nie zależy rozpatrzenie wniosku Stowarzyszenia. Skarżący wskazał też, że między Fundacją a Stowarzyszeniem toczyła się analogiczna sprawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 maja 2020 r. (sygn. akt I OSK 1298/19) oddalił skargę kasacyjną Fundacji, złożoną w podobnej sprawie. Polska Fundacja Narodowa z siedzibą w W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Fundacja wskazała, że skarga jest nieuzasadniona, tym bardziej wobec podjęcia zawieszonego postępowania i zdaniem PFN de facto utraty bytu prawnego przez postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. (co zdaniem Fundacji uzasadnia odrzucenie skargi). PFN przedłożyła postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. o podjęciu postępowania zawieszonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne. W sprawie tej nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania, jak również nie było podstaw do odrzucenia skargi. Wydanie przez PFN postanowienia o podjęciu zawieszonego wcześniej postępowania w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstaw do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Postępowanie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, a przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej k.p.a., stosownie do art. 16 i 17 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 695), zwanej dalej u.d.i.p., znajdują zastosowanie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji, stosuje się przepisy k.p.a., z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. powyższy przepis ma odpowiednie zastosowanie do rozstrzygnięć o odmowie udostępnienia informacji podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej. W sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej nie ma podstaw do stosowania instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tym bardziej, że istotą tego postępowania jest udostępnienie bez zbędnej zwłoki informacji publicznej, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie zaś art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na gruncie u.d.i.p. do czasu, gdy organ nie zamierza wydać decyzji przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdują zastosowania. W sprawie tej nie można było przy tym mówić o jakiejkolwiek zależności w rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] maja 2020 r. od wyniku sprawy sądowej dotyczącej rozpatrzenia przez Fundację wniosku innego wnioskodawcy. Nadto, należy wyraźnie wskazać, odnosząc się do argumentacji przywołanej przez Fundację w zaskarżonym postanowieniu, że w przypadku, gdy podmiot, do którego zwrócono się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, twierdzi, że nie jest podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p., to wówczas zawiadamia o tym wnioskodawcę pismem. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w przywołanym w skardze wyroku z dnia 25 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1298/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że wnioskodawca ma w takiej sytuacji możliwość dochodzenia swego konstytucyjnego prawa do informacji poprzez złożenie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność podmiotu, do którego zwrócił się z wnioskiem, w przedmiocie jego rozpatrzenia. Nie jest natomiast dopuszczalne zawieszenie postępowania w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tego rodzaju działanie narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów konieczne stało się wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.