II SA/Wa 1411/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać M. O. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

M. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W dalszej kolejności, w dniu 10 października 2017 r. skarżący złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. O. podniósł, że wobec niego orzeczono całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji. Nie ma prawa do renty, ponieważ niezdolność do pracy została orzeczona później niż 18 miesięcy od ostatniego zatrudnienia. Wskazał, że utrzymuje się wraz z żoną z jednej emerytury. Brak mu pieniędzy na leki i innej opłaty. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Posiada dom o powierzchni 52 m2 oraz działkę o powierzchni 942 m2, na której jest dom. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi 1568 zł z tytułu emerytury żony skarżącego. Jako stałe zobowiązania skarżący wymienił koszty leków 1695 przez 8 miesięcy, media 200 zł na rok, światło 500 zł na rok oraz woda 400 zł na rok. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie M. O. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że sytuacja materialna i zdrowotna M. O. jest trudna. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, całkowicie niezdolny do pracy i wymaga stałej opieki. Na dochód w gospodarstwie domowym skarżącego składa się emerytura żony skarżącego w kwocie 1568 zł, oraz jak wynika z akt sprawy, zasiłek pielęgnacyjny z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przyznany skarżącemu na czas nieokreślony w kwocie 153 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący ponosi stałe wydatki w postaci opłat za media, wodę, prąd oraz leki. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie M. O. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.