II SA/Wa 131/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w części dotyczącej ustalenia wysługi lat postanawia: odmówić C. O. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek C. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj., ustanowienia radcy prawnego. Z treści złożonego wniosku oraz nadesłanych wyjaśnień wynika, iż C. O. jest osobą pozostającą w gospodarstwie domowym z żoną, teściem i trójką dzieci. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest ojcem trojga dzieci, żona nie pracuje zajmując się dziećmi, zarejestrowana jest w KRUS. Wnioskodawca z rodziną mieszka w lokalu będącym własnością teścia. Dodał, że jeden z synów posiada orzeczenie o niepełnosprawności od wczesnego dzieciństwa. Dochody jakie wnioskodawca zarabia są przeznaczane na bieżące utrzymanie. Dochody rodziny wskazane w formularzu PPF to: wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy w wysokości 3 370 zł., emerytura teścia 1 300 zł. oraz wsparcie rządowe w ramach programu "500 plus" na każde z dzieci tj. 1 500 zł. Wnioskodawca wskazał następujące wydatki: spłata pożyczki 250 zł. (rata), gaz i prąd – 200 zł., media 200 zł., dojazd do pracy 250 zł., dojazd dzieci do szkoły 150 zł., obiady dzieci w szkole 100 zł., ubezpieczenie żony w KRUS 120 zł. Wskazał, że żona posiada nieruchomość rolną o pow. 1,4 ha. Wnioskodawca posiada samochód osobowy Citroen Xara poj. 1.6 z 2005 r. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Łączny dochód w rodzinie to około 6 100 zł., przy czym należy pamiętać, że świadczenie rządowe w ramach programu "500 plus" również jest dochodem rodziny, gdyż będąc przeznaczanym na utrzymanie dzieci pozwala inne dochody, wcześniej wykorzystywane na dzieci, przeznaczyć na pozostałe potrzeby rodziny. Stąd przy zliczaniu dochodu rodziny uwzględniono również tę kwotę. Łączne wydatki rodziny wskazane w formularzu to około 1270 zł. Do tego należy dodać około 2000-2500 zł. na żywność dla sześcioosobowej rodziny. Pozwala to uznać, że strona dysponuje wolnymi środkami finansowymi, które może przeznaczyć na opłacenie pełnomocnika, który sporządzi skargę kasacyjną. Strona posiada stały dochód, ma zabezpieczoną potrzebę mieszkaniową. Pamiętać należy, że strona będąc ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie ponosi innych kosztów związanych ze sprawą. Należy również zauważyć, że strona posiada nieruchomość rolną o pow. 1,4 ha. Nie wskazała przy tym by z nieruchomości tej czerpała dochody. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, a na pewno w zakresie całkowitym. Wszak udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. To, że strona korzysta z majątku nieruchomego w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania. Także strona, która dysponuje wolnymi od obciążeń składnikami majątku, takimi jak gospodarstwo rolne, mieszkanie mogące służyć do wynajmu jest w stanie bez pomocy państwa pokryć wydatki związane ze swym udziałem w sprawie (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 571., tak też NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 704/12). Z uwagi na powyższe wskazać należy, że brak jest podstaw do finansowania za stronę z środków budżetowych pełnomocnika z urzędu, skoro strona posiada majątek, który może wykorzystać do pozyskania środków finansowych (dzierżawa, zabezpieczenie pożyczki). Wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich, które nie posiadają źródeł dochodu, a nawet jeżeli takowe posiadają, to wystarczają im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Z tych względów wniosek nie został uznany za zasadny. W związku z powyższym postanowiono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.