II SA/Wa 126/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi A. N. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę.

A. N. (zwany dalej: "Skarżącym") został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] (zwanej dalej: "Komisją Rejonową") celem uznania za inwalidę lub uznania za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Komisja Rejonowa dokonała badania lekarskiego Skarżącego i wydała w dniu [...] maja 2019 r. orzeczenie o numerze [...]. W części A organ orzeczniczy rozpoznał u Skarżącego choroby (ułomności) wymienione w pkt 11 oraz stwierdził, że jest on zdolny do służby w Policji z ograniczeniem (kategoria B). W części C I. "Rozpoznanie" stwierdził, że badany jest zdolny do pracy (pkt 1), nie wymaga opieki innej osoby (pkt 2), zaś w części C III. "Orzeczenie" wskazał, że "zalicza się badanego do żadnej grupy inwalidzkiej" (pkt 3), inwalidztwo nie istnieje (pkt 6). W odwołaniu od tego orzeczenia Skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie uznanie za inwalidę. Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] października 2019 r. Centralna Komisja Lekarska w [...] podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (zwana dalej: "Centralną Komisją") utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Rejonowej, podzielając w całości ustalenia i ocenę organu I instancji. Skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na orzeczenie Centralnej Komisji z dnia [...] października 2019 r., wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem rzetelnego ustalenia stanu jego zdrowia i związku tego stanu ze służbą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, zaś Skarżącemu przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowej wydanej przez Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że z przepisów ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 398) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale również o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów (niezdolnych do samodzielnej egzystencji) oraz o tym, czy stan zdrowia (inwalidztwo) funkcjonariusza (byłego funkcjonariusza) ma związek ze służbą, a także o zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Decyzja (orzeczenie) komisji lekarskiej obejmuje zatem dwa rozstrzygnięcia: pierwsze, dotyczy zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, drugie: ustalenia związku stanu zdrowia (schorzenia) ze służbą, stopnia inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. W związku z tym, orzeczenia komisji lekarskich można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do "służby". Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. Na kanwie tychże, w praktyce Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy, czy też kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 maja 2015 r. o sygn. akt I OSK 2978/13; z dnia 9 listopada 2009 r. o sygn. akt I OSK 354/09). Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowiąc jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r. o sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r. o sygn. akt II OSK 667/08; z dnia 22 lipca 2010 r. o sygn. akt I OSK 220/10; uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. o sygn. akt OPS 8/97). Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że od orzeczeń komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza już zwolnionego ze służby i ustalenia stopnia inwalidztwa, a także związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz ustalenia zdolności do "pracy" funkcjonariusza, w celu określenia grupy inwalidzkiej skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu i jak to wyżej już wskazano, są one poddawane kontroli przez sądy powszechne, w konsekwencji czego nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości. Z tego co już powiedziano wynika, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji z dnia [...] października 2019 r. należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści tego orzeczenia dodatkowe wskazanie "zdolny do służby w Policji z ograniczeniem". W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie wydane zostało na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w [...] w celu ustalenia inwalidztwa, jak również związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie to nie dotyczy natomiast ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata ani funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący nie został poddana badaniu jako kandydat do służby, nie został poddany badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący służby nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem, zwolnionym ze służby w dniu [...] lutego 2019 r. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., w sentencji postanowienia.