Sygnatura
II SA/Wa 1256/20
Wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2021 r., II SA/Wa 1256/20 – żołnierze zawodowi
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 19 stycznia 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych (Dowódca Generalny) decyzją nr [...] z [...] maja 2020 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256; dalej "Kpa.") w zw. z art. 60e ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 330 ze zm.; dalej "ustawa pragmatyczna"), po rozpoznaniu odwołania [...] T. D. (dalej: żołnierz, skarżący) od decyzji Dowódcy [...] Pułku [...] w [...] (organ I instancji) nr [...] z [...] stycznia 2020 r. w sprawie utraty przez ww. żołnierza prawa do uposażenia za okres od [...] maja 2019 r. do [...] października 2019 r., w kwocie 19.915,95 złotych, - uchylił decyzję nr [...] z [...] stycznia 2020 r. w części dotyczącej kwoty utraconego przez [...] T. D. prawa do uposażenia, - stwierdził utratę prawa do uposażenia przez ww. żołnierza za okres od [...] maja 2019 r. do [...] października 2019 r., w wysokości 19.531,00 złotych; - w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w oparciu o następujące ustalenia. Żołnierz pełni zawodową służbę wojskową w [...] Pułku [...] od [...] kwietnia 2005 r. Obecnie żołnierz pełni służbę kontraktową na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Pułku [...] w [...] z [...] lipca 2018 r. na stanowisku dowódca drużyny. Aktualny kontrakt zawarto na okres od [...] sierpnia 2018 r. do [...] kwietnia 2020 r. Od [...] maja 2018 r. do [...] października 2019 r. żołnierz przebywał na licznych, przedłużających się zwolnieniach lekarskich. Skutkiem czego kierowany był na Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...] (Rejonowa Komisja), celem orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w związku z niewykonywaniem zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące. Żołnierz po raz pierwszy stawił się przed Rejonową Komisją w dniu [...] maja 2019 r. Komisja po przeprowadzeniu niezbędnych badań, w swoim orzeczeniu z [...] maja 2019 r. stwierdziła, iż [...]. T. D. jest zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W następstwie kolejnych, przedłużających się zwolnień lekarskich żołnierz ponownie został skierowany, na wniosek organu I instancji, do Rejonowej Komisji, celem ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w związku z niewykonywaniem zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące. W związku z podejrzeniem o nieprawidłowościach, dotyczących orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wystawiania zaświadczeń lekarskich, organ I instancji wystąpił jednocześnie do Rejonowej Komisji o weryfikację prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. Ponadto, niezależnie od skierowania żołnierza na Rejonową Komisję, organ I instancji wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z pismem z [...] października 2019 r. o kontrolę w zakresie orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby. Rejonowa Komisja w dniu [...] października 2019 r. wydała orzeczenia w niniejszej sprawie nr [...] (wpływ do organu I instancji pod nr wchodz. [...] i [...]), zgodnie z którym stwierdzono brak przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Natomiast w kolejnym orzeczeniu nr [...] (nr wchodz. [...]) po kontroli zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, orzekła o nieprawidłowości wystawiania zaświadczeń i ustaliła datę ustania niezdolności do służby na dzień [...] maja 2019 r. Niezależnie od kontroli przeprowadzonej przez Rejonową Komisję, kontrolę w zakresie orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, na wniosek organu I instancji przeprowadził Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W piśmie z [...] listopada 2019 r. lekarz orzecznik w wyniku kontroli przeprowadzonej w oparciu o dokumentację medyczną nie stwierdził nieprawidłowości w ww. zakresie. W związku z powyższym organ I instancji pismem z [...] listopada 2019 r. zwrócił się do Rejonowej Komisji o wyjaśnienie rozbieżności wynikających z orzeczenia dotyczącego prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby – z powodu choroby, a kontrolą przeprowadzoną przez ZUS. W odpowiedzi na ww. pismo Rejonowa Komisja stwierdziła brak jakichkolwiek podstaw do zmiany wydanego orzeczenia. Organ I instancji decyzją nr [...] z [...] stycznia 2020 r., na podstawie art. 104 Kpa. oraz art. 104, art. 60e ust. 1, 2 i 5 w zw. z art. 5 ust. 1, 3 i 4 ustawy pragmatycznej, orzekł o utracie przez ww. żołnierza prawa do uposażenia za okres od [...] maja 2019 r. do [...] października 2019 r., w kwocie 19.915,95 złotych. W uzasadnieniu decyzji przywołał przepisy ustawy pragmatycznej regulujące zasady orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 60c pkt. 3, wskazując, że mogą one podlegać kontroli. Wskazał, że kontrolę zgodnie z treścią art. 60e ust. 2 ustawy pragmatycznej przeprowadzają: 1) Wojskowe komisje lekarskie – w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystywania zwolnień, 2) Dowódcy jednostki wojskowej – w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez żołnierza zawodowego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia żołnierza zawodowego, o którym mowa art. 60c pkt 3. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 60e pkt 5, jeżeli w wyniku kontroli wojskowa komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, żołnierz zawodowy traci prawo do uposażenia za okres od tej daty do końca zwolnienia. Organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie Rejonowa Komisja ustaliła datę ustania niezdolności na dzień [...] maja 2019 r., natomiast zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA obejmowały okres do [...] października 2019 r. Skutkuje to, w ocenie organu I instancji, utratą prawa do uposażenia, od dnia ustalenia przez Komisję ustania niezdolności do końca zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność. Żołnierz wniósł z zachowaniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa., odwołanie od ww. decyzji do Dowódcy Generalnego. Następnie w dniu 14 lutego 2020 r. wniósł kolejne odwołanie, jako "uzupełnienie do odwołania od Decyzji Nr [...] Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia [...] stycznia 2020 r." Przeprowadził rozważania co do sposobu rozstrzygania przez organy wojskowe kwestii związanych z utratą przez żołnierzy zawodowych prawa do uposażenia, stwierdzając, że w takich przypadkach organ wojskowy zobowiązany jest do załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Nadto przeprowadził analizę rozwiązań systemowych w zakresie "weryfikacji wystawiania zwolnień lekarskich", dokonując przy tym porównania dwóch różnych systemów kontroli, a mianowicie rozwiązań przyjętych w oparciu o ustawę Kodeks pracy oraz rozwiązań przyjętych dla żołnierzy zawodowych, uznając przy tym rozwiązania dla żołnierzy za niekorzystne. Żołnierz opisał również przebieg prowadzonego wobec niego postępowania, w szczególności podejmowane wobec niego działania związane ze stawiennictwem do Rejonowej Komisji, zarzucając organowi I instancji "błędną ocenę materiału dowodowego" i niewyjaśnienia przyczyn odmowy uznania mocy dowodowej dokumentacji pozyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. Ponadto zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 84 Kpa. poprzez błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, co jego zdaniem znalazło swoje odzwierciedlenie w błędnie sformułowanym uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W ocenie żołnierza procedowanie organu I instancji "doprowadziło do błędnego odczytania norm prawa materialnego (art. 60e ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), która to norma nie powinna być w danej sprawie zastosowana". Zdaniem żołnierza organ I instancji rozstrzygając w przedmiocie utraty uposażenia naruszył art. 7 w zw. z art. 10 Kpa., gdyż nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy oraz uniemożliwił stronie wypowiedzenie się co do przeprowadzonych środków dowodowych. Wobec powyższego żołnierz wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego jej rozpatrzenia, ewentualnie o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w ramach którego domaga się "przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości wystawienia zwolnień lekarskich za okres od [...] maja do [...] października 2019 r." Dowódca Generalny w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na wstępie, odnosząc się do zastosowanej przez organ I instancji podstawy prawnej uprawniającej do rozstrzygania w przedmiocie utraty przez żołnierza zawodowego prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego w drodze decyzji administracyjnej, że błędnie powołano się na dyspozycję art. 104 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zauważył, że treść tego przepisu określa organy wojskowe właściwe wyłącznie w sprawach wynikających z rozdziału piątego ustawy (uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy i zawodowych), natomiast przywołany w podstawie prawnej "art. 60e ust. 1, 2 i 5" ustawy pragmatycznej, na którym oparto materialną podstawę działania, umiejscowiony został w rozdziale czwartym "podstawowe uprawnienia i obowiązki służbowe żołnierzy zawodowych". Stwierdził w konsekwencji, że art. 104 ustawy pragmatycznej nie może stanowić materialnej podstawy do podejmowania rozstrzygnięć o utracie przez żołnierza zawodowego prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego. Zaznaczył jednocześnie, że zgodnie z ugruntowanym w doktrynie jak i orzecznictwie poglądem powołanie w decyzji błędnej podstawy prawnej, w sytuacji istnienia właściwego przepisu prawa, odpowiadającemu ustaleniom faktycznym i jej konstrukcji, nie stanowi rażącego naruszenie prawa ani nawet zwykłego, które prowadziłoby do automatycznego uchylenia decyzji. Z kolei prawo do rozstrzygania w takich sprawach w drodze decyzji administracyjnej niewątpliwie można by wywieść z art. 60e ust. 13 ustawy pragmatycznej, po myśli którego, "dowódca jednostki wojskowej stwierdza, w drodze decyzji, utratę prawa do uposażenia w przypadkach, o których mowa w art. 60e ust. 3 lub 4" oraz w przypadku zawiadomienia przez wojskową komisję lekarską o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego. Dodał, że przywołany przepis prawa nie uwzględnia jednak sytuacji, o której mowa w art. 60e ust. 5 tej ustawy, a mianowicie, gdy w wyniku kontroli wojskowa komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim. Podzielił jednak pogląd organu I instancji, uznając tym samym konieczność rozstrzygania o utracie prawa do uposażenia wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską daty ustania niezdolności do służby wcześniejszej niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim w drodze decyzji, co zagwarantuje żołnierzom zawodowym konstytucyjne prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji określone w art. 78 Konstytucji RP. W ocenie Dowódcy Generalnego poza sporem pozostaje ustalony oraz udokumentowany fakt, że żołnierz w okresie od 8 maja 2018 r. do 9 października 2019 r. przebywał nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich, bezspornym pozostaje również to, że Rejonowa Komisja w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] października 2019 r. kontroli, orzeczeniem nr [...] orzekła o nieprawidłowości wystawienia zaświadczeń i ustaliła datę ustania niezdolności ww. podoficera do służby na dzień [...] maja 2019 r., tj. datę wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim ([...] października 2019 r.). Dowódca Generalny, odnosząc się do zarzutów żołnierza, jakoby organ I instancji dokonał "błędnej oceny materiału dowodowego i nie wyjaśnił przyczyn odmowy uznania mocy dowodowej dokumentacji pozyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]", czym naruszył przepisy art. 80, art. 107 § 3, art. 84 Kpa., wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest organem właściwym do prowadzenia kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby wobec żołnierzy zawodowych. Wskazał, że jedynym organem właściwym w takich sprawach jest wyłącznie wojskowa komisja lekarska. Dokonana w związku z tym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] kontrola w zakresie "zasadności" zwolnień lekarskich była nieuprawniona. Zauważył, że zgodnie z art. 60e ust. 17 ustawy pragmatycznej, co prawda dowódca jednostki wojskowej jest zobowiązany do wystąpienia do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wyjaśnienie sprawy, jednakże winno to mieć miejsce wyłącznie w przypadku "podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie zostało wydane niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich", a nie jak miało to miejsce w tym postępowaniu, że organ I instancji w dniu [...] października 2019 r. zażądał od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzenia "analizy i weryfikacji zasadności wystawionych zwolnień lekarskich" wystawionych wobec ww. żołnierza. W opinii Dowódcy Generalnego takie działanie wydaje się nie tylko niezrozumiałe, ale wręcz jest niecelowe. W świetle powyższego jako niezasadne uznał Dowódca Generalny żądanie żołnierza, w przedmiocie "przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości wystawienia zwolnień lekarskich za okres od [...] maja do [...] października 2019 r." Dowódca Generalny stanął na stanowisku, iż wobec jasno określonych (ustawą pragmatyczną) wyłącznych kompetencji wojskowych komisji lekarskich do oceny prawidłowości zaświadczeń lekarskich wystawionych dla żołnierzy zawodowych, a w szczególności wobec stwierdzonego faktu przeprowadzenia wobec ww. żołnierza takiej kontroli przez Rejonową Komisję w dniu [...] października 2019 r., za niecelowe i nieuzasadnione uznać należy skorzystanie z wynikającego z art. 136 Kpa. uprawnienia do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a co za tym idzie – powołania biegłego. Podkreślił, że ustalony stan faktyczny sprawy, co do terminu ustania niezdolności ww. do służby wcześniejszej niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim nie budzi zastrzeżeń. Kontroli w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby dokonał bowiem właściwy organ - Rejonowa Komisja, zaś orzeczenie w tej sprawie wydano w przypisanej do tego formie. Zdaniem Dowódcy Generalnego kolejne próby wyjaśnienia nurtujących żołnierza kwestii nie są kluczowe, czy niezbędne dla ustalenia, czy zdolność do służby uzyskał on wcześniej aniżeli data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim. W świetle powyższego Dowódca Generalny w pełni podzielił wyrażone przez organ I instancji stanowisko, że żołnierz wobec orzeczenia Rejonowej Komisji w przedmiocie terminu ustania niezdolności do służby na dzień [...] maja 2019 r., a także wobec przebywania ww. na zwolnieniach lekarskich do dnia 9 października 2019 r., na mocy art. 60e ust. 5 ustawy pragmatycznej, zasadnie został pozbawiony prawa do uposażenia za cały ten okres, tj. w wymiarze 5-ciu uposażeń i 2/30. Reasumując Dowódca Generalny stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, słusznie przy tym nie uwzględniając udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] odpowiedzi i pozbawił ww. żołnierza prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia, tj. od [...] maja 2019 r. do [...] października 2019 r. Jednocześnie Dowódca Generalny zaznaczył, że określona w decyzji organu I instancji wysokość potrąconego uposażenia (19.915,95 złotych), została naliczona w sposób nieprawidłowy. Z uwagi jednak na brak wyliczeń organu I instancji, nie sposób stwierdzić przyczyn takiego, a nie innego ustalenia kwoty potrąconego uposażenia, która zgodnie z wyliczeniami organu odwoławczego wynosi 19.531,00 złotych. Dowódca Generalny wyjaśnił, że wysokość kwoty potrąconego uposażenia wynika z faktu, że zgodnie z występującą w sprawie dokumentacją dowodową żołnierz od dnia ustania niezdolności do służby przebywał łącznie 5 miesięcy i 2 dni na zwolnieniu lekarskim. W okresie zwolnienia lekarskiego pobierał uposażenie zasadnicze w wysokości 4.190,00 złotych oraz otrzymywał dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 628,50 złotych (15% uposażenia zasadniczego). Łącznie ww. żołnierzowi w okresie zwolnienia lekarskiego przysługiwało prawo do uposażenia zasadniczego w kwocie 4.818,50 złotych, która z tytułu przebywania na zwolnieniu lekarskim pomniejszona została o 20%, zatem kwota należnego miesięcznego uposażenia winna wynosić 3.854,80 złotych. W związku z tym ww. żołnierzowi należało potrącić uposażenie w wysokości 5-ciu uposażeń i 2/30, co stanowi łączną kwotę 19.531,00 złotych (3.854,80 x 5 + 2/30=19.274,00+257,00= 19.531,00 złotych). Nadto Dowódca Generalny wyjaśnił, że organ I instancji zapewnił żołnierzowi prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie utraty przez ww. uposażenia otrzymał on w dniu [...] grudnia 2019 r., zaś o zakończeniu postępowania zawiadomiono go w dniu [...] stycznia 2020 r. W zawiadomieniach pouczono o przysługujących prawach, z czego żołnierz w dniu [...] stycznia 2020 r. skorzystał (notatka na okoliczność "zapoznania się z końcowymi aktami sprawy"). Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Dowódcy Generalnego w przedmiocie uchylenia w części decyzji dotyczącej kwoty i utrzymania w mocy w pozostałym zakresie decyzji organu I instancji o utracie prawa do uposażenia skarżącego za okres od [...] maja 2019 r. do [...] października 2019 r. w kwocie – skorygowanej przez organ II instancji – 19,531,00 złotych. Zaskarżył również decyzję organu I instancji w całości. Decyzji Dowódcy Generalnego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 60e ustawy pragmatycznej, w zakresie przyjęcia braku możliwości weryfikacji orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, a także braku obowiązku wystąpienia do jednostki organizacyjnej ZUS. Uznał, że przyjęta przez organ II instancji wykładnia przepisów prawa materialnego doprowadziła do przeprowadzenia błędnego postępowania administracyjnego, tj. naruszenia art. 7 i art. 77 oraz art. 136 Kpa., w następstwie powodując utratę przez skarżącego uposażenia za okres pięciu miesięcy. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 oraz art. 84 Kpa., poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak zebrania w sprawie wszystkich istotnych środków dowodowych jak i niewłaściwą ocenę tych istniejących. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji administracyjnych obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto zwrócił się o wstrzymanie przez organ II instancji wykonania zaskarżonej decyzji, a w przypadku nieuwzględniania tego wniosku przez organ, o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji przez Sąd. Skarżący stanął na stanowisku, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, czy też opinia lekarza orzecznika ZUS, nie można traktować wprost jako opinie biegłych, gdyż wskazane dokumenty zostały sporządzone przed wszczęciem postępowania. Jednak w tym zakresie można stosować odpowiednio poglądy wypracowane na tle rozpatrywania środka dowodowego jakim jest opinia biegłego. Nie ulega wątpliwości, że ustalenie okoliczności wskazujących na nieprawidłowości w zakresie wystawienia zwolnienia lekarskiego wymaga wiadomości specjalnych. Wskazał, że zgodnie z podstawowymi zasadami prawidłowej procedury, jeżeli w sprawie zostały przedstawione dwie rozbieżne opinie biegłych, to obowiązkiem organu jest wyjaśnienie przyczyny tych różnic i rozważenie, która z opinii jest bardziej miarodajna. Także w przypadku, gdy przedstawiona opinia zawiera braki, obowiązkiem organu jest wystąpienie o jej uzasadnienie. Jak wskazał skarżący, postępowania administracyjne charakteryzuje się zbieraniem środków dowodowych i wydawaniem na ich podstawie rozstrzygnięcia. Oparcie się wyłącznie na orzeczeniu wojskowej komisji lekarskiej wypaczałoby istotę postępowania administracyjnego czyniąc je fikcyjnym. Uznał, że przyjęty sposób rozstrzygnięcia pozbawia także skarżącego możliwości obrony swych praw, z uwagi na to, że nie przysługują mu żadne środki odwoławcze względem orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Z drugiej strony sposób załatwienia sprawy przez organ II instancji uniemożliwia dokonanie weryfikacji wydanego w sprawie orzeczenia przez wojskową komisję lekarską. Faktycznie powoduje to, że sprawa w przedmiocie utraty uposażenia przez żołnierza załatwiania jest przez jedną instancję. W ocenie skarżącego w przypadku podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie zostało wydane niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, dowódca jednostki wojskowej musi wystąpić o wyjaśnienie sprawy do jednostki organizacyjnej ZUS. Wskazuje na to imperatywna forma czasownika użytego w art. 60e ust. 17 ustawy pragmatycznej – "występuje". Niecelowy byłby w tym przypadku obowiązek wystąpienia do jednostki organizacyjnej ZUS, gdyby nie istniała również konieczność uwzględnienia sposobu wyjaśnienia sprawy przez ZUS w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego w zawisłej sprawie organ I instancji powinien zwrócić się do orzecznika ZUS celem uzupełnienia swojej opinii, ewentualnie powołać biegłego z zakresu nauk medycznych na okoliczność zasadności wystawienia zwolnień lekarskich wobec skarżącego. Dowódca Generalny, w opinii skarżącego, całkowicie przeformułował sposób załatwienia sprawy podważając konieczność zwracania się do orzecznika ZUS. W odpowiedzi na skargę Dowódca Generalny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Przypomniał między innymi, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest organem właściwym do prowadzenia kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby wobec żołnierzy zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Dowódcy Generalnego nr [...] z [...] maja 2020 r. odpowiada prawu. Instytucja kontroli zwolnień lekarskich przez wojskowe komisje lekarskie weszła w życie [...] czerwca 2014 r. na mocy art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o Biurze Ochrony Rządu, ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 502). Stosownie do treści art. 60e ust. 1 ustawy pragmatycznej prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 60c pkt 3, może podlegać kontroli. Zgodnie z art. 60e ust. 2 pkt 1 ww. ustawy w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego kontrolę przeprowadzają wojskowe komisje lekarskie. Natomiast w myśl art. 60e ust. 5 ustawy pragmatycznej, jeżeli w wyniku kontroli wojskowa komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, żołnierz zawodowy traci prawo do uposażenia za okres od tej daty do końca zwolnienia. Według art. 60e ust. 13 ustawy pragmatycznej na podstawie ustaleń zawartych w protokole dowódca jednostki wojskowej stwierdza, w drodze decyzji, utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4. Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku zawiadomienia przez wojskową komisję lekarską w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję kontroli o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego. Jak wskazuje art. 60e ust. 14 ustawy pragmatycznej od decyzji, o której mowa w ust. 13, żołnierzowi zawodowemu przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. W świetle powyższych regulacji ustawodawca przewidział odwołanie wyłącznie od decyzji dowódcy wydanej w przedmiocie utraty prawa do uposażenia w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego, a tym samym orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby stanowi jedynie zagadnienie wstępne dla dalszego postępowania przed właściwym organem decydującym o przyznaniu bądź odmowie przyznania uposażenia za okres wskazany w zaświadczeniu. W niniejszej sprawie dowódca jednostki wojskowej, mając na uwadze postanowienia art. 5 ust. 4 pkt 5 ustawy pragmatycznej skierował skarżącego do Rejonowej Komisji w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o jego czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. Rejonowa Komisja orzeczeniem nr [...] z [...] października 2019 r. orzekła o nieprawidłowości wystawienia zaświadczeń i ustaliła datę ustania niezdolności skarżącego do służby na dzień [...] maja 2019 r., tj. na datę wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim. W konsekwencji zarówno organ I instancji, jak i Dowódca Generalny, wobec wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia w przedmiocie terminu ustania niezdolności do służby na dzień [...] maja 2019 r. oraz przybywania żołnierza na zwolnieniach lekarskich do dnia [...] października 2019 r., stosownie do przepisu art. 60e ust. 5 ustawy pragmatycznej, zasadnie pozbawili skarżącego prawa do uposażenia za cały ten okres. Natomiast odnośnie do kwoty potrąconego skarżącemu z powyższego tytułu uposażenia, Dowódca Generalny wypowiedział się szczegółowo w uzasadnieniu podjętej decyzji, przedstawiając na tę okoliczność precyzyjne wyliczenia, stwierdzając przy tym, że określona przez organ I instancji wysokość potrąconego uposażenia (19.915,95 złotych), została naliczona w sposób nieprawidłowy. Jak stwierdził, z uwagi jednak na brak wyliczeń organu I instancji, nie sposób stwierdzić przyczyn takiego a nie innego ustalenia kwoty potrąconego uposażenia, która winna wynosić 19.531,00 złotych. Z tego powodu Dowódca Generalny uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kwoty utraconego przez skarżącego prawa do uposażenia i stwierdził utratę prawa do uposażenia za okres od dnia [...] maja 2019 r. do dnia [...] października 2019 r. w wysokości 19.531,00 złotych. Odnosząc się do zarzutu skarżącego polegającego na braku możliwości weryfikacji orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, podkreślić należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest organem właściwym do prowadzenia kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby wobec żołnierzy zawodowych. Jedynym organem właściwym w takich sprawach, o czym była już mowa, jest wyłącznie wojskowa komisja lekarska. Wprawdzie, zgodnie z art. 60e ust.17 ustawy pragmatycznej, dowódca jednostki wojskowej jest zobowiązany do wystąpienia do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wyjaśnienie sprawy, jednakże może to mieć miejsce wyłącznie w przypadku "podejrzenia, że zaświadczenie lekarskie zostało wydane niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich", tymczasem w postępowaniu objętym skargą do Sądu organ I instancji zażądał od Zakładu Ubezpieczeń przeprowadzenia "analizy i weryfikacji zasadności wystawionych zwolnień lekarskich". Podzielić należy w tym miejscu stanowisko Dowódcy Generalnego, że takie działanie organu I instancji okazało się być niecelowe, skoro organem właściwym do orzekania w powyższym zakresie jest wyłącznie wojskowa komisja lekarska. Podkreślenia wymaga, że wobec jasno określonych ustawą pragmatyczną wyłącznych kompetencji wojskowych komisji lekarskich do oceny prawidłowości zaświadczeń lekarskich wystawionych dla żołnierzy zawodowych, a w szczególności wobec stwierdzonego faktu przeprowadzenia wobec skarżącego takiej kontroli przez Rejonową Komisję w dniu [...] października 2019 r., prawidłowo uznano za niecelowe i nieuzasadnione skorzystanie z wynikającego z art.136 Kpa. Uprawnienia do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a co za tym idzie – powołania biegłego. Ustalony stan faktyczny sprawy, co do terminu ustania niezdolności skarżącego do służby wcześniejszej niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim nie budzi zastrzeżeń. Kontroli w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności skarżącego do służby z powodu choroby dokonał bowiem właściwy organ – Rejonowa Komisja, zaś orzeczenie w tym zakresie wydano w przepisanej do tego formie. Uznać należy w konsekwencji, że kolejne próby wyjaśnienia nurtujących skarżącego kwestii nie mogły zostać uznane za kluczowe i niezbędne dla ustalenia, czy zdolność do służby uzyskał on wcześniej aniżeli data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim. Odnośnie do postawionych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów postępowania uznać należy, wobec przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania w przedmiocie utraty przez skarżącego uposażenia i zastosowania odpowiednich do ustalonego stanu tej sprawy przepisów ustawy pragmatycznej, że nie posiadają one uzasadnionych podstaw. Skarżącemu zagwarantowano prawo czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, pouczając go o przysługujących mu uprawnieniach jako strony. Jak wynika z notatki skarżącego z [...] stycznia 2020 r. , zapoznał się "z końcowym aktami sprawy". W konsekwencji skarga, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), podlegała oddaleniu.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 lipca 2020
- Symbol z opisem
- 6191 Żołnierze zawodowi
- Skarżony organ
- Minister Obrony Narodowej
- Sędziowie
- Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/ Łukasz Krzycki
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SA/Wr 361/20 · 15 stycznia 2021
Wyrok WSA we Wrocławiu z 15 stycznia 2021 r., IV SA/Wr 361/20 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: III OSK 2662/21 · 12 stycznia 2021
Wyrok NSA z 12 stycznia 2021 r., III OSK 2662/21 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: II SA/Wa 2003/20 · 12 stycznia 2021
Wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2021 r., II SA/Wa 2003/20 – żołnierze zawodowi
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny