Sygnatura
II SA/Wa 1238/25
Wyrok WSA w Warszawie z 25 lutego 2026 r., II SA/Wa 1238/25
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 25 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prokuratora Generalnego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2025 r. Prokurator Generalny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dalej k.p.a., oraz art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p., po rozpoznaniu odwołania R. K., złożonego w dniu [...] maja 2025 r. od decyzji Prokuratora Krajowego z dnia [...] kwietnia 2025 r., sygn. [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie przedstawienia kopii postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2025 r., złożonym w Prokuraturze Krajowej pocztą w dniu [...] kwietnia 2025 r., R. K. zwrócił się do Prokuratury Krajowej o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), kopii dokumentu w postaci postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego z dnia [...] marca 2025 r. w sprawie o sygn. [...] prowadzonego w [...] Wydziale [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r., sygn. [...], Prokurator Krajowy odmówił udzielenia powyższej informacji. Kierując się treścią art. 1 ust. 2 u.d.i.p. organ odmówił udostępnienia żądanej informacji uznając, iż przepisy wymienionej ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą naruszać przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacje dotyczące postępowań karnych będących w toku jak i zakończonych, wykraczające zakresem poza komunikaty prokuratora udzielane mediom, czy na stronie internetowej jednostek organizacyjnych prokuratury, stanowią tajemnicę śledztwa i udostępniane są w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego, które stanowią lex specialis wobec przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej a tym samym wyłączają jej zastosowanie. . Kwestię udostępniania materiałów pozostającego w toku, jak i zakończonego postępowania przygotowawczego, regulują przepisy art. 156 § 5,5a i 5b k.p.k. Określają one zasady, tryb i formę udostępniania dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania przygotowawczego jego stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym, a także - za zgodą prokuratora - innym osobom. Decyzję doręczono wnioskodawcy pocztą w dniu [...] kwietnia 2025 r. R. K. w ustawowym terminie, dnia [...] maja 2025 r. złożył odwołanie od decyzji Prokuratora Krajowego, wskazując, że narusza ona art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 156 § 5 k.p.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie, wadliwe przyjęcie, bezprawne ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o udostępnieniu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że jednostki organizacyjne prokuratury regularnie wyrażają wadliwy pogląd, iż art. 156 k.p.k. wyłącza możliwość stosowania przepisów u.d.i.p. W konsekwencji takich decyzji sądy administracyjne zobowiązują prokuratury do przekazania żądanych dokumentów z akt postępowań przygotowawczych w formie zanonimizowanej. Takie postępowanie może świadczyć o celowym ograniczeniu prawa do informacji publicznej. Żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 61 Konstytucji RP, bowiem dotyczy działalności organu władzy publicznej, w konsekwencji czego prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Nie ma zatem do takich dokumentów zastosowania ograniczenie wynikające z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Na poparcie swego stanowiska skarżący przywołał orzeczenia sądów administracyjnych W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano między innymi, że: Akta postępowania przygotowawczego to zbiór dokumentów o różnym charakterze. Znajdują się w nich dokumenty urzędowe (w tym orzeczenia wydane w toku postępowania), jak i dokumenty nie odpowiadające definicji dokumentu urzędowego (np. opinie biegłych, prywatne pisma, notatki). Nie ma również wątpliwości, że dokumenty urzędowe należą do kategorii informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i zasada ta dotyczy także postanowienia prokuratora w przedmiocie umorzenia postępowania przygotowawczego. Poza sporem pozostaje zatem charakter wnioskowanych danych jako informacji publicznej, a rozstrzygnięcia wymaga jedynie kwestia dostępu do tej informacji. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że u.d.i.p nie stanowi podstawy udostępnienia danych zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego i utrwalonych w aktach tego postępowania, gdyż zagadnienie to w sposób kompletny reguluje art. 156 § 5 k.p.k. w przypadku toczącego się postępowania przygotowawczego oraz art. 156 § 5b k.p.k. - w przypadku zakończonego postępowania przygotowawczego. Wskazane przepisy, w sposób odmienny niż ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulują zasady i tryb udostępniania informacji zawartych w aktach sprawy, w tym dokumentów pozwalających na ich zaklasyfikowanie jako dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 6 ust. 2 tej ustawy. Regulacje te są nadto gwarantem efektywnej realizacji celów postępowania przygotowawczego, jak również ochrony interesów uczestników tego postępowania. Określenie w art. 156 k.p.k. zasad i trybu udostępniania akt w sposób kompletny stoi na przeszkodzie pozyskiwaniu informacji zawartych w tych aktach w inny sposób, a w szczególności poprzez wystąpienie o udostępnienie informacji publicznej oparte na regulacjach u.d.i.p. Skarżący przedstawiał odmienne stanowisko argumentując, iż nie żąda dostępu do akt sprawy jako całości, a jedynie do decyzji prokuratora kończącej postępowanie tj. postanowienia o umorzeniu śledztwa. W sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze zostało zakończone a postanowienie o jego umorzeniu jest prawomocne, to dostęp do niego zapewnia u.d.i.p. a nie k.p.k. Podzielenie takiego stanowiska prowadziłoby do zaakceptowania tezy, zgodnie z którą wniosek złożony w trybie u.d.i.p. o dostęp do całych akt czy też kopii dokumentów w nich zebranych w postępowaniu przygotowawczym zakończonym, podlegałby rozpoznaniu na podstawie art. 156 k.p.k. podczas gdy wskazując konkretne fragmenty akt (np. jeden dokument, dwa, trzy) zastosowanie miałaby u.d.i.p. Czymże innym są bowiem akta postępowania przygotowawczego niż zbiorem dokumentów będących nośnikami informacji o różnym charakterze, w tym informacji publicznej. Podkreślono, że skarżący na poparcie swego stanowiska wskazał orzeczenia sądów administracyjnych zaliczających dane zgromadzone w aktach postępowań przygotowawczych do kategorii informacji publicznej (kwestia ta pozostaje poza sporem w zakresie dokumentów urzędowych) jak również wskazujące na u.d.i.p. jako właściwy tryb udostępnienia dokumentów z akt zakończonego postępowania przygotowawczego (załączony do odwołania wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. II SAB/Wa 139/24). Tymczasem, zdaniem organu, nie można tracić z pola widzenia gwarancyjnego charakteru regulacji zawartych w art. 156 k.p.k. Na podzielenie zasługuje stanowisko dotyczące tej kwestii, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż stosowanie u.d.i.p. do informacji zawartych w dokumentach tworzących akta postępowania karnego, prowadziłaby do faktycznego obejścia reglamentujących dostęp do tych informacji przepisów art. 156 k.p.k., czyniąc tym samym ochronę przed ich udostępnieniem osobom do tego nieuprawnionym, ochroną jedynie iluzoryczną. W ten sposób osoby postronne, niewskazane w treści art. 156 § 5 k.p.k., mogłyby pozyskiwać informacje z dowolnego postępowania przygotowawczego z pominięciem stanowiska organu procesowego, o którym mowa w art. 156 § 5 k.p.k. Kwestia ta jest tym bardziej istotna, gdy chodzi o zachowanie tajemnicy postępowania przygotowawczego, wiedzy na temat jego przedmiotu i przebiegu, jak i informacji dotyczących osób fizycznych i prawnych, powiązanych z przedmiotem postępowania, w tym ich dane o charakterze wrażliwym. Podkreślono, iż postanowienie prokuratora kończące postępowanie przygotowawcze ma inny charakter niż wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci u.d.i.p. orzeczenia sądów powszechnych. Inne są też konsekwencje jego udostępnienia. ‘ Postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego, nawet prawomocne może być podjęte z umorzenia i kontynuowane. W takim zaś przypadku decyzja czy udostępnić dokumenty z akt postępowania przygotowawczego osobom innym niż-strony, a zwłaszcza w jakim zakresie dokonać anonimizacji udostępnianych dokumentów, z winna należeć do prokuratora referenta w trybie art. 156 k.p.k. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób-odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Wskazane w. decyzji Prokuratora Krajowego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in.-wyroki z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1381/22, z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5052/21, z dnia 18 stycznia 2023 r" sygn. akt III OSK 64566/21, z dnia 29 maja 2024 r" sygn. akt III OSK 1170/22), odnoszą się wprost do sytuacji gdy przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej są konkretne dokumenty znajdujące się w aktach różnych postępowań. Drogą do pozyskania dokumentów w takiej sytuacji są przepisy art. 156 § 1, § 5 i § 5b k.p.k. Wskazane regulacje k.p.k. adresowane są do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko do stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego i zakończonego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i ustawa ta nie ma do nich zastosowania. Przepisy te zawierają bowiem zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego. Skoro dostęp do żądanych informacji publicznych określają przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., to w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. W świetle powyższych ustaleń, należy podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wskazujące art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jako podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej, bowiem przepisy wskazanej ustawy nie mogą naruszać innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Skargę na powyższe rozstrzygniecie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzucił: (a) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 156 § 5 i § 5b Kodeksu postępowania karnego poprzez wadliwą, rozszerzającą wykładnię ww. przepisów, polegającą na błędnym przyjęciu, że przepisy Kodeksu postępowania karnego w sposób kompletny i zupełny regulują zasady pozyskiwania informacji zawartych w aktach postępowania przygotowawczego (również informacji stanowiących informację publiczną), a zatem są przepisami innych ustaw określających w sposób odmienny zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, podczas gdy z wykładni gramatycznej art. 156 § 5 k.p.k. wynika wprost, że przepis ten odnosi się wyłącznie do "wglądu do akt sprawy" jako zbioru dokumentów wytworzonych w toku postępowania przygotowawczego w oryginalnej postaci i formie, zaś nie reguluje w żaden sposób pozyskania zanonimizowanych, konkretnych i wyraźnie wskazanych informacji publicznych pochodzących z tychże akt, co z kolei uzasadnia zastosowanie trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej w przypadku żądania udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii czy odpisu konkretnie oznaczonego, zanonimizowanego dokumentu z akt śledztwa bądź dochodzenia, w szczególności, gdy zostało ono już prawomocnie zakończone, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Organ, że norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza możliwość udzielenia informacji publicznej, stanowiącej jednocześnie element akt postępowania karnego. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezprawne ograniczenie konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej w sytuacji, gdy sądy administracyjne konsekwentnie orzekają, że postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego w konkretnej sprawie jest dokumentem stanowiącym informację publiczną, a zatem podlega ono udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej; naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie Decyzji PK w mocy, podczas gdy należało uchylić odnośny akt w całości i orzec o udostępnieniu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. III. W oparciu o wyżej sformułowane zarzuty wnosił: na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit a i c p.p.s.a oraz art. 145a § 1 p.p.s.a. wnoszę o uchylenie w całości zaskarżonej Decyzji, a następnie zobowiązanie Prokuratura Generalnego do wydania w ciągu 14 dni decyzji wskazując na konieczność udostępnienia informacji publicznej w żądanym przez Skarżącego zakresie; na podstawie art. 200 p.p.s.a. wnoszę o zasądzenie od Prokuratora Generalnego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w -. świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz.935). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - dalej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W sprawie niniejszej nie było kwestią sporną, Prokurator Generalny jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz, że żądana we wniosku z dnia [...] kwietnia 2025 r., informacja w postaci kopii dokumentu - postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego z dnia [...] marca 2025 r. w sprawie o sygn. [...] prowadzonego w [...] Wydziale [...] w [...], stanowi informację publiczną. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, z uwagi na ochronę innej tajemnicy ustawowo chronionej oraz innego trybu dostępu do przedmiotowego dokumentu tj. art. 156 k.p.a. W tym miejscu podkreślić należy, że prawo do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym i podlega pewnym ograniczeniom, przede wszystkim w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych, oraz o ochronie innych tajemnic, ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Do tajemnic ustawowo chronionych należy - między innymi - tajemnica skarbowa, tajemnica o której mowa w ustawie o świadku koronnym, tajemnica adwokacka, radcowska, lekarska, pielęgniarska oraz wiele innych, o których mowa w odrębnych ustawach. Według art. 5 ust. 1 u.d.i.p., który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Przy czym odmowa udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji stwierdzenia przez podmiot zobowiązany, iż spełnione zostały przesłanki z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wówczas w decyzji takiej organ powinien wyjaśnić zasadność przyjęcia w danym przypadku zaistnienia ograniczenia,(np. ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną) w udostępnieniu informacji publicznej. Wskazać jednak należy, że ze względu na specyfikę odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych to, po pierwsze, organ nie musi wskazywać w uzasadnieniu decyzji konkretnych zagrożeń związanych z ewentualnym ich udostępnieniem. Podanie konkretnych zagrożeń mogłoby bowiem prowadzić do ujawnienia informacji objętych odmową i godziłoby to wprost w istotę i sens regulacji art. 5 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy w decyzji organ powołuje się na innych tajemnic ustawowo chronionych powinien wyjaśnić zasadność przyjęcia w danym przypadku zaistnienia ograniczenia w udostępnieniu informacji publicznej. Jeżeli natomiast wnioskodawca żąda informacji publicznych, które nie mają charakteru informacji publicznych, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu. Innymi słowy, jeżeli ustawa nie znajduje zastosowania w konkretnej sprawie, to nie można wykonać dyspozycji jej art. 16, nakazującego wydanie decyzji administracyjnej w razie odmowy udzielenia informacji. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 16 stycznia 2026 r. sygn. akt III OSK 607/25 "Informacja publiczna może podlegać udostępnieniu nie tylko na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej - która normuje podstawowe tryby dostępu - ale także na zasadach i w trybach szczególnych, unormowanych w odrębnych ustawach. Takie sytuacje przewiduje wyraźnie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Cytowany art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyraża normę kolizyjną, wyłączającą stosowanie unormowań u.d.i.p. w sytuacji, w której inna ustawa odmiennie reguluje ten sam zakres. Należy przy tym podkreślić, że wyłączenie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy całej ustawy, a nie tylko jej rozdziałów 1 i 2, gdyż norma kolizyjna ujęta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. ma charakter ogólny. Regulacja art. 1 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia więc de facto wyodrębnienie dwóch zbiorów informacji publicznych: (i) podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz (ii) udostępnianych w oparciu o przepisy ustaw szczególnych. Jeżeli adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może jej udostępnić na podstawie u.d.i.p. ze względu na konieczność zastosowania odrębnych zasad i trybu z ustawy szczególnej, to powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę "zwykłym" pismem, wskazując jednocześnie właściwe przepisy oraz, w niezbędnym zakresie, zasady i tryb dostępu do żądanych informacji wynikające z tych przepisów. Szczególne unormowania, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. zawiera m.in. ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tj. z dnia 13 grudnia 2019 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 164) oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze, w zakresie, w jakim normują dostęp do informacji (dokumentów, innych materiałów) przechowywanych w archiwach państwowych lub tzw. archiwach wyodrębnionych." Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że w zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzje, w której jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 5 ust.1 u.d.i.p. powołując się na tajemnic postępowania przygotowawczego. Ochrona tajemnicy postępowania przygotowawczego ma na celu dobro postępowania tj. zapewnienie, że dowody nie zostaną zniszczone lub zmanipulowane, a sprawca nie ukryje się przed ujęciem. Ochronę procesu dowodowego tj. umożliwienie swobodnego przeprowadzania czynności przez organy ścigania (Policja, Prokuratura) bez nacisków zewnętrznych. Ochronę dóbr osobistych i bezpieczeństwa: Zabezpieczenie informacji o pokrzywdzonych i świadkach, a także 10 ochrona wizerunku podejrzanego przed ostatecznym wyrokiem. Obowiązek zachowania tajemnicy wynika z przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 179) oraz Prawa o prokuraturze (art. 102). a jej naruszenie jest zagrożone odpowiedzialnością karną (art. 241 k.k.). W niniejszej sprawie organ w sposób enigmatyczny powołał się na tajemnice postępowania nie wyjaśniając nawet w sposób ogólny na czym ta tajemnica miałaby polegać. Na zakończenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazano jako podstawę zaskarżonej decyzji art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając, że przepisy u.d.i.p. nie mogą naruszać innych ustaw w sposób odmienny regulujących dostęp do informacji publicznej. Z uwagi na nie wyjaśnienie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na czym ma polegać tajemnica postępowania przygotowawczego Sąd stanął na stanowisku, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli Sądu, co niewątpliwie stanowi naruszenie art. 107§ 3 k.p.a. Przyjmując natomiast, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art..1 ust. 2 u.d.i.p., oznacza to, że żądana informacja nie może być udostępniona na podstawie u.d.i.p. poprzez wydanie decyzji, ze względu na konieczność zastosowania odrębnych zasad i trybu z ustawy szczególnej, organ o tym fakcie powinien powiadomić wnioskodawcę "wykłym" pismem, wskazując jednocześnie właściwe przepisy oraz w niezbędnym zakresie, zasady i tryb dostępu do żądanych informacji wynikające z tych przepisów. Rozpoznając ponownie sprawę organ w sposób jednoznaczny ustali podstawy prawne zaskarżonej decyzji kierując się przy tym wskazanym powyżej wywodem Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a Sąd uchyliła zaskarżoną decyzję o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. art. 205 p.p.s.a. ----------------------- Sygn. akt II SA/Wa 1238/25 Sygn. akt II SA/Wa 1238/25 # # Sygn. akt fl SA/Wa 1238/25 Sygn. akt II SA/Wa 1238/25 #
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 lipca 2025
- Symbol z opisem
- 6480
- Skarżony organ
- Prokurator
- Sędziowie
- Anna Pośpiech-Kłak. Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Fularski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny