Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 1157/25

Wyrok WSA w Warszawie z 4 lutego 2026 r., II SA/Wa 1157/25

Wynik

Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
4 lutego 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi D.A. na decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Prokuratora Generalnego na rzecz D.A. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem e-mail z dnia [...] marca 2025 r. D. A. wniósł do Prokuratury Krajowej o udostępnienie w trybie u.d.i.p. (poprzez przesłanie) fotokopii dokumentu w postaci postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. [...]. Wskazał, że żądana informacja jako dokument urzędowy stanowi informację publiczną. Prokurator Krajowy decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej k.p.a., po rozpoznaniu wniosku D. A., złożonego pocztą elektroniczną w dniu [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przedstawienia fotokopii postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego o sygn. [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie. W uzasadnieniu, w nawiązaniu do treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., organ wskazał m.in., że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą naruszać przepisów innych ustaw określających odmienne zasady tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacje dotyczące postępowań karnych będących w toku i zakończonych wykraczające zakresem poza komunikaty prokuratora udzielane mediom czy na stronie internetowej jednostek organizacyjnych prokuratury, stanowią tajemnicę śledztwa i udostępniane są w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego, które stanowią lex specialis wobec przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej a tym samym wyłączają jej zastosowanie. Organ stwierdził, że kwestię udostępniania materiałów pozostającego w toku, jak i zakończonego postępowania przygotowawczego, regulują przepisy art. 156 § 5, 5a i 5b k.p.k. Określają one zasady, tryb i formę udostępniania dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania przygotowawczego jego stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym, a także - za zgodą prokuratora - innym osobom. Organ wskazał, że u.d.i.p. wprowadza zasadę niekonkurowania u.d.i.p. z innymi ustawami normującymi zagadnienie udostępniania określonych treści, w tym zawartych w dokumentach lub innych materiałach sprawy, których istota odpowiada definicji pojęcia "informacji publicznej", wprowadzając w tym zakresie pierwszeństwo ustawy szczególnej, a w przypadku kompleksowości zawartych w niej unormowań – jej wyłączność. Z tego względu u.d.i.p nie stanowi podstawy rozpoznawania wniosków o udostępnienie treści (informacji, danych) zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego i utrwalonych w aktach tego postępowania, gdyż zagadnienie to w sposób kompletny reguluje art. 156 § 5 k.p.k. - w przypadku toczącego się postępowania przygotowawczego oraz art. 156 § 5b k.p.k. - w przypadku zakończonego postępowania przygotowawczego. Decyzja doręczona została wnioskodawcy na adres e-mail podany we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W odwołaniu z dnia 18 kwietnia 2025 r., wniesionym za pośrednictwem placówki pocztowej, reprezentujący wnioskodawcę radca prawny zarzucił naruszenie art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, art. 1 ust. 2 u.d.i.p., poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek ze względu na uznanie, że udzielenie dostępu na podstawie u.d.i.p. naruszyłoby przepisy Kodeksu postępowania karnego, tj. art. 156 k.p.k., art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p., poprzez ich pominięcie i uznanie, że wnioskowane przez wnioskodawcę dokumenty nie są objęte uprawnieniami wynikającymi z prawa do informacji publicznej, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., poprzez ich nieprawidłową wykładnię i uznanie, że postanowienie o umorzeniu postępowania nie stanowi informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł o zobowiązanie organu (Prokuratora Krajowego) do wydania decyzji uwzględniającej wniosek i udostępnienie informacji publicznej w żądanym zakresie. Pełnomocnik wskazał m.in., że wnioskodawca nie żąda dostępu do akt sprawy jako całości, a jedynie do decyzji prokuratora kończącej postępowanie tj. postanowienia o umorzeniu śledztwa. W sytuacji gdy postępowanie przygotowawcze zostało zakończone a postanowienie o jego umorzeniu jest prawomocne, to dostęp do niego zapewnia u.d.i.p. a nie k.p.k. Prokurator Generalny po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika wnioskodawcy decyzją z dnia [...] maja 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 16 ust. 2 u.d.i.p., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że decyzję organu I instancji doręczono wnioskodawcy pocztą elektroniczną w dniu [...] kwietnia 2025 r. Organ podał, że pełnomocnik D. A. – radca prawny – w ustawowym terminie, dnia [...] kwietnia 2025 r. złożył odwołanie od decyzji. Organ podniósł m.in., że w sprawie nie ma wątpliwości, że dokumenty urzędowe należą do kategorii informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i zasada ta dotyczy także postanowienia prokuratora w przedmiocie umorzenia postępowania przygotowawczego. Prokurator Generalny nie podzielił twierdzenia odwołującego się, że dostęp do żądanego dokumentu zapewnia u.d.i.p. a nie k.p.k. Stwierdził, że podzielenie takiego stanowiska prowadziłoby do zaakceptowania tezy, zgodnie z którą wniosek złożony w trybie u.d.i.p. o dostęp do całych akt czy też kopii dokumentów w nich zebranych w postępowaniu przygotowawczym zakończonym, podlegałby rozpoznaniu na podstawie art. 156 k.p.k. podczas gdy wskazując konkretne fragmenty akt (np. jeden dokument, dwa, trzy) zastosowanie miałaby u.d.i.p. Organ podzielił stanowisko organu, że stosowanie u.d.i.p. do informacji zawartych w dokumentach tworzących akta postępowania karnego, prowadziłaby do faktycznego obejścia reglamentujących dostęp do tych informacji przepisów art. 156 k.p.k., czyniąc tym samym ochronę przed ich udostępnieniem osobom do tego nieuprawnionym, ochroną jedynie iluzoryczną. W ten sposób osoby postronne, niewskazane w treści art. 156 § 5 k.p.k., mogłyby pozyskiwać informacje z dowolnego postępowania przygotowawczego z pominięciem stanowiska organu procesowego, o którym mowa w art. 156 § 5 k.p.k. Kwestia ta jest tym bardziej istotna, gdy chodzi o zachowanie tajemnicy postępowania przygotowawczego, wiedzy na temat jego przedmiotu i przebiegu, jak i informacji dotyczących osób fizycznych i prawnych, powiązanych z przedmiotem postępowania, w tym ich dane o charakterze wrażliwym. Organ odwoławczy wskazał, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt III OSK 1381/22, z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5052/21, z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 64566/21, z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1170/22), że takimi przepisami są m.in. przepisy art. 156 § 1, § 5 i § 5b k.p.k. Wskazane regulacje k.p.k. adresowane są w stosunku do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko do stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego i zakończonego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i ustawa ta nie ma do nich zastosowania. Organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione w decyzji organu I instancji, wskazujące art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jako podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej, bowiem przepisy wskazanej ustawy nie mogą naruszać innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Decyzja Prokuratora Generalnego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi D. A., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, art.1 ust. 2 u.d.i.p., poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek ze względu na uznanie, że udzielenie dostępu na podstawie u.d.i.p. naruszyłoby przepisy Kodeksu postępowania karnego, tj. art. 156 Kodeksu postępowania karnego, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p., poprzez ich pominięcie i uznanie, że wnioskowane przez wnioskodawcę dokumenty nie są objęte uprawnieniami wynikającymi z prawa do informacji publicznej, art. 6 ust 1 pkt 4 lit a u.d.i.p., poprzez ich nieprawidłową wykładnię i uznanie, że postanowienie o umorzeniu postępowania nie stanowi informacji publicznej. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego i udostępnienie mu informacji publicznej w żądanym zakresie; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów. Powołał się m.in. na wyrok WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 stycznia 2025 roku z dnia 29 stycznia 2025 roku, sygn. akt IV SAB/Po 171/24, LEX nr 3826275) i WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 15/24, LEX nr 3782365) wskazujący na tryb udostępnienia zgodnie z u.d.i.p. Pełnomocnik podkreślił, że wniosek skarżącego dotyczy pojedynczej fotokopii – postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego, a nie całych akt sprawy. Pełnomocnik wskazał, że organ błędnie przyjął, że trybem właściwym dla uzyskania informacji jest tryb określony w k.p.k. W ocenie pełnomocnika żądana przez wnioskodawcę informacja podlega bowiem udostępnieniu na podstawie przepisów u.d.i.p., a skarżący jak przedstawiciel prasy posiada dodatkową legitymację do jej uzyskania. Prokurator Generalny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 4 lutego 2025 r. nie uwzględnił wniosku dowodowego złożonego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego. Zgodnie z 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, jedynie w sytuacji wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek. Przesłanki te nie zaistniały w niniejszej sprawie. W sprawie nie wystąpiły istotne wątpliwości wymagające przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że w granicach badanej sprawy sąd zobowiązany jest z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi, dokonać pełnej oceny co do zgodność z prawem zaskarżonego aktu i w przypadku skargi na decyzję uwzględnia wszystkie zaistniałe w sprawie naruszenia, na które wskazano w art. 145 § 1 P.p.s.a. Zatem, jeżeli zaistnieją okoliczności z art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części. Kontrola zgodności z prawem decyzji administracyjnej musi przebiegać w określonej kolejności, bowiem stwierdzenie istnienia danego typu naruszeń może eliminować potrzebę ustalania istnienia innych wad. Stąd, w pierwszej kolejności sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia istotnych wad powodujących jej nieważność. Ustalenie istnienia wady powodującej nieważność decyzji czyni dalszą kontrolę zbędną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W świetle powyższego, skarga podlegała uwzględnieniu, choć z powodów innych niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Stosownie do treści art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Wskazania wymaga, że na gruncie u.d.i.p. należy wyróżnić dwa etapy postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o różnym co do sformalizowania charakterze. W chwili wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej aktualizuje się obowiązek ustalenia, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, czy informacja ta znajduje się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu i czy u.d.i.p. znajduje zastosowanie, czy też przepisy innych ustaw określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. W przypadku, gdy w ocenie organu u.d.i.p. znajduje zastosowanie, ustalenia wymaga m.in. czy żądana informacja jest informacją prostą, czy przetworzoną, a także, czy jej udostępnienie nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione (art. 5 u.d.i.p.). Ustalenia te determinują dalszy tok postępowania oraz prawną formę załatwiania wniosku na gruncie u.d.i.p. (art. 16 u.d.i.p.). Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a u.d.i.p. znajduje zastosowanie i nie ma przeszkód w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W takim przypadku wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Wnioskodawca nie musi bowiem wykazywać interesu faktycznego ani prawnego w uzyskaniu informacji publicznej. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., jako że na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi dotyczące takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Sytuacja zmienia się natomiast w momencie "przejścia" do drugiego etapu postępowania, tj. gdy w ocenie organu zaistnieją, na gruncie u.d.i.p., podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Od tej chwili wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. Ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej art. 16 u.d.i.p. (bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) skutkuje zatem koniecznością wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeżeli nie spełnia on wymagań ustalonych w przepisach prawa dla podania. W takiej sytuacji – mocą art. 16 ust. 2 u.d.i.p. – do decyzji, ale także postępowania poprzedzającego jej wydanie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prokuratora Generalnego z dnia [...] maja 2025 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Prokuratora Krajowego z dnia [...] kwietnia 2025 r. wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Uwzględniając przedstawione już wyżej rozważania, wskazania wymaga, że w przypadku wydania przez organ I instancji decyzji administracyjnej, zastosowanie w sprawie znajduje k.p.a., w tym określone w nim zasady doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 14 § 1a k.p.a., sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych, decyzja z dnia [...] kwietnia 2025 r. wydana przez organ pierwszej instancji została sporządzona na piśmie utrwalonym w postaci papierowej i zawiera własnoręczny podpis osoby działającej z upoważnienia organu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a., decyzję doręcza się stronom na piśmie. Z powołanego przepisu w związku z art. 14 § 1a k.p.a. wyraźnie wynika, że przedmiotem doręczenia jest decyzja utrwalona w postaci papierowej lub elektronicznej, a nie jej skan (kopia). Przepis art. 109 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do doręczenia stronie decyzji, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie prawidłowo podpisanego oryginału decyzji. Zgodnie z art. 39 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji organu I instancji, organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. Zgodnie z art. 39 § 2 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie z art. 39 § 3 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Stosownie do art. 391 k.p.a., w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, pisma doręcza się stronie lub innemu uczestnikowi postępowania na: 1) adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwanej dalej "bazą adresów elektronicznych", a w przypadku pełnomocnika - na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w podaniu, albo 2) adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony lub innego uczestnika postępowania nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych. Stosownie zaś do art. 393 § 1 k.p.a., w przypadku pism wydanych przez organ administracji publicznej w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma. Zgodnie z art. 393 § 2 k.p.a., wydruk pisma, o którym mowa w § 1, zawiera: 1) informację, że pismo zostało wydane w postaci elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała, albo opatrzone zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną; 2) identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane. Stosownie do § 3, wydruk pisma, o którym mowa w § 1, może zawierać mechanicznie odtwarzany podpis osoby, która podpisała pismo. Zgodnie z § 4, wydruk pisma, o którym mowa w § 1, stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w piśmie wydanym w postaci elektronicznej. Z przedstawionych uregulowań wynika, że dokument przesyłany środkami komunikacji elektronicznej to dokument mający postać dokumentu elektronicznego. W przypadku, gdy decyzja sporządzona jest na piśmie i podpisana na piśmie, tj. własnoręcznie, wówczas powinna zostać doręczona stronom na piśmie, natomiast gdy decyzja podpisana jest elektronicznie powinna być doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej (v. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2022 r. sygn.. akt II OSK 281/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano już wyżej, z akt administracyjnych organu wynika, że decyzja Prokuratora Krajowego z dnia [...] kwietnia 2025 r. została sporządzona i podpisana na piśmie. Zatem przesłanie e-mailem skanu decyzji nie spełnia wymagań przewidzianych dla stosowania środków komunikacji elektronicznej (v. wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r., III OSK 3720/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt organu nie wynika, aby decyzja organu I instancji została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. W przypadku gdy decyzja została podpisana własnoręcznie i sporządzona została w formie papierowej, jak w niniejszej sprawie, wówczas, zgodnie z k.p.a., powinna zostać doręczona stronie na piśmie. W świetle powyższego stwierdzić należało, że w sprawie niniejszej nie nastąpiło skuteczne doręczenie stronie decyzji organu I instancji. Doręczenie e-mailem skanu decyzji organu I instancji sporządzonej na piśmie skutkuje tym, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego. O wejściu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą jej doręczenia. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili doręczenia lub ogłoszenia. Z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Prokurator Generalny rozpatrując odwołanie nie dostrzegł, że decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego. K.p.a. nie przewiduje możliwości doręczenia e-mailem decyzji wydanej w formie papierowej z własnoręcznym podpisem osoby działającej z upoważnienia organu. W konsekwencji doszło do rozpatrzenia przez organ II instancji odwołania, które w tych okolicznościach było niedopuszczalne. Rozstrzygając sprawę w II instancji organ odwoławczy rażąco naruszył zatem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem brak było podstaw do jego zastosowania w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego. W takiej sytuacji nie rozpoczął bowiem jeszcze biegu termin do złożenia odwołania. Sąd podkreśla, że choć sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej nie stanowią typowych spraw administracyjnych, to z chwilą, gdy organ decyduje się na wydanie decyzji administracyjnej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, k.p.a. znajduje zastosowanie do całego toku postępowania. W tych okolicznościach brak jest podstaw do odstąpienia od zasad określonych w k.p.a., w tym od regulacji dotyczących doręczenia decyzji administracyjnej. Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności tej decyzji z uwagi na spełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd nie miał możliwości w tych okolicznościach odnieść się do zarzutów skargi. Jednocześnie Sąd nie miał podstaw do objęcia kontrolą decyzji organu I instancji, albowiem, jak wskazano już wyżej, nie weszła ona do obrotu prawnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego (480 zł) i opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 lipca 2025
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prokurator
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski Danuta Kania /przewodniczący/ Iwona Maciejuk /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny