II SA/Wa 1146/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu postanawia: odrzucić skargę.

[...] Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (RWKL), działając na skierowanie Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...], wydanego w celu "ustalenia czy uszczerbek na zdrowiu doznany przez poszkodowanego jest skutkiem wypadku zaistniałego w dniu [...].09.2020 r. oraz ustalenia stopnia uszczerbku", po przeprowadzeniu badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, rozpoznała u M. S. "przebyty uraz łokcia lewego ([...].09.2020 r.) powikłany neuropatią nerwu łokciowego lewego, z zespołem rowka nerwu łokciowego lewego, leczony uwolnieniem i transpozycją nerwu łokciowego lewego ([...].12.2020 r.), rewizją nerwu łokciowego lewego, w zakresie jego rowka, usunięciem nadmiaru kostnego z okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej wywołującej konflikt ([...].05.2022 r.), resekcję przyśrodkowej krawędzi mięśnia trójgłowego ramienia lewego ([...].01.2023 r.) z osłabieniem siły mięśniowej w zakresie zgięcia palca IV i V, z osłabionym czuciem dotyku w zakresie okolicy łokcia lewego oraz powierzchni dłoniowej i grzbietowej palca IV i V z cechami uszkodzenia nerwu łokciowego lewego w badaniu neurologicznym" i orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] stwierdziła, że ustalony uszczerbek na zdrowiu pozostaje w związku ze służbą wojskową wskazując, że stopień procentowego uszczerbku na zdrowiu spowodowany wypadkiem z dnia [...].09.2020 r. wynosi: 5% (pięć procent) - pozycja wykazu norm 181K. Po rozpatrzeniu odwołania M. S. od powyższego orzeczenia Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (CWKL) orzeczeniem z dnia [...] maja 2024 r. nr [...]uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez wojskową komisję lekarską pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy RWKL rozpoznała u M. S. "przebyty uraz łokcia lewego ([...].09.2020 r.) powikłany neuropatią nerwu łokciowego lewego trzykrotnie leczony operacyjnie uwolnieniem i transpozycją nerwu łokciowego lewego ([...].12.2020 r.), rewizją nerwu łokciowego lewego w zakresie jego rowka plastyką tkanek nad nerwem, usunięciem nadmiaru kostnego z okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej wywołującego konflikt ([...].05.2022 r.), resekcją przyśrodkowej krawędzi mięśnia trójgłowego ramienia lewego ([...].01.2023 r.) z osłabioną siłą mięśniową w zakresie zgięcia palca IV i V, osłabionym czuciem dotyku w zakresie okolicy łokcia oraz powierzchni dłoniowej i grzbietowej palca IV i V w badaniu neurologicznym" i orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] stwierdziła, że ustalony uszczerbek na zdrowiu pozostaje w związku ze służbą wojskową wskazując, że "stopień procentowego uszczerbku na zdrowiu spowodowany wypadkiem z dnia [...].09.2020 r. wynosi: 8% (osiem procent) - pozycja wykazu norm 181K. Podstawę prawną orzeczenia stanowiły: ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2024 r. w sprawie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu żołnierza oraz związku jego śmierci ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. z 2024 r. poz. 200), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 października 2023 r. w sprawie wykazu chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2273) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich, określenia ich siedzib, filii, zasięgu działania oraz właściwości (Dz. U. z 2024 r. poz. 1813). Po rozpatrzeniu odwołania żołnierza od powyższego orzeczenia CWKL orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Pismem z dnia 19 maja 2025 r. M. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie CWKL wnosząc o jego uchylenie oraz przyznanie sumy procentów uszczerbku na zdrowiu ustalonych dla poszczególnych uszkodzeń, z uwzględnieniem wszystkich następstw wypadku z dnia [...] września 2020 r. łącznie z towarzyszącymi powikłaniami, a tym samym z uwzględnieniem wszystkich uzasadnionych w stosunku do uszkodzeń, następstw, czy też powikłań pozycji wykazu norm oceny uszczerbku na zdrowiu, które nadal nie zostały wyeliminowane oraz związanych z tym następstw oraz powikłań wskazanych powyżej, a także dotyczących jego zdrowia psychicznego i możliwości powrotu do funkcjonowania w społeczeństwie po wypadku odniesionym podczas pełnienia służby wojskowej ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania RWKL. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje w zakresie spraw dotyczących ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich, określenia ich siedzib, filii, zasięgu działania oraz właściwości, rejonowe wojskowe komisje lekarskie oraz ich filie są właściwe w zakresie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu dla celów odszkodowawczych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że orzeczenia komisji lekarskich (czy to wojskowych, czy to podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych) dzielą się na dwie grupy. Pierwsza z nich obejmuje orzeczenia dotyczące kwestii zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych w odrębnych postępowaniach. Orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie stoi na stanowisku, że do zakresu kognicji sądów administracyjnych nie należy rozpatrywanie skarg na orzeczenia komisji lekarskich stwierdzających związek choroby, inwalidztwa lub uszczerbku na zdrowiu ze służbą (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47). Tego typu orzeczenia mają wyłącznie charakter prejudykatu do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/9; postanowienia WSA w Warszawie z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17; oraz z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, skarżącego skierowano na badanie w celu ustalenia, czy uszczerbek na zdrowiu doznany przez skarżącego (żołnierza służby czynnej) jest skutkiem wypadku zaistniałego w dniu [...] września 2020 r. oraz ustalenia stopnia uszczerbku. W takim zakresie orzekały również komisje obu instancji. Nie budzi wątpliwości, że zaskarżony akt nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej bądź samej zdolności do służby wojskowej, lecz kwestii ustalenia uszczerbku na zdrowiu dla celów odszkodowawczych. Natomiast, jak już wcześniej wskazano, orzeczenia w przedmiocie ustalenia związku stanu zdrowia ze służbą wojskową, jako sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, podlegają kognicji sądu powszechnego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniach o świadczenia przysługujące z tego tytułu, tj. odszkodowania, renty, emerytury. Sąd administracyjny nie jest więc właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie w tym przedmiocie. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. .