II SA/Wa 1140/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium oddala skargę

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie art. 359 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85) oraz art. 151 § w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w dniu [...] marca 2020 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję własną z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] ([...]) odmawiającą przyznania stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020 A.B., studentce I roku studiów drugiego stopnia Uniwersytetu [...] w [...] na kierunku zdrowie publiczne. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1, art. 145a, art.145aa lub art.145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, lub art.145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zgodnie z art. 359 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stypendium ministra może otrzymać student wykazujący się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi. Stypendium przyznaje minister na wniosek rektora. Stypendium jest przyznawane na rok akademicki. Natomiast zgodnie z art. 93 ust. 2 powyżej powołanej ustawy, świadczenia, o których mowa w art. 86 ust.1 pkt 1–4 i art. 359 ust. 1: 1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat; 2) nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy: a) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, b) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. Dalej organ wskazał, że Rektor Uniwersytetu [...] w [...] złożył wniosek o przyznanie Studentce stypendium Ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 listopada 2019 r. zmieniającego rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 2297), do niniejszego postępowania stosowane były przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. 2019 r. poz. 658). Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 powyżej określonego rozporządzenia, stypendium dla studenta uczelni nadzorowanej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na dany rok akademicki może zostać przyznane studentowi, który: 1) w poprzednim roku akademickim zaliczył rok studiów, oraz 2) uzyskał wpis na kolejny rok studiów w danym roku akademickim. W toku postępowania organ ustalił, że A.B. rozpoczęła studia po raz pierwszy w dniu 1 października 2012 r. na kierunku [...]. Ponadto, studentka rozpoczęła studia na kierunkach: [...] i [...] (od października 2015 r.). W dacie podjęcia przez Ministra decyzji o przyznaniu stypendium okres odbywania studiów był dłuższy niż 6 lat, w związku z czym Studentce nie przysługiwało prawo do otrzymania stypendium ministra (art. 93 ust. 2 ustawy). A.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2020 r. zarzucając, że została wydana z naruszeniem art. 93 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, polegającym na jego błędnej wykładni. Skarżąca podała, że na pierwszej stronie wniosku w USOS wyszczególnione są wszystkie kiedykolwiek podejmowane przez nią w uczelni kierunki (również, te dwa, na których złożyła rezygnację) i realizowane toki studiów, a nie studiowała nigdzie poza Uniwersytetem [...] - nie było więc jej strony zlej woli – nie próbowała zataić podejmowanych przez nią wcześniej studiów. Po ogłoszeniu listy założyła jedynie, że przepis zinterpretowano na jej korzyść. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrot kosztów postępowania. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Kontrolując sprawę w ramach swoich kompetencji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, przeprowadzonej na posiedzeniu niejawnym, zarządzonym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.) była decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]. Istota sporu sprowadzała się do prawidłowości wykładni prawa materialnego, wyłączającego możliwość uzyskania świadczenia stypendialnego. Zgodnie z 86 ust. 1 pkt 4 p.s.w.n. student może ubiegać się stypendium rektora, które stosownie - art. 91 ust. 1 p.s.w.n. - może otrzymać, gdy uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. W myśl art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. świadczenie, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Organ wydając zaskarżoną decyzję uznał, że jego decyzja z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] została wydana z naruszeniem art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., gdyż iż upłynął wspomniany w tym przepisie okres 6 lat. Sąd podziela wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. dokonaną przez K. Leweckiego zaprezentowaną w artykule "Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendiów dla studentów" (Doradztwo Podatkowe - Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych 2020/1/57-62) wskazującą, iż pojęcie "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenie, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym nie można podzielić poglądu, że dla biegu okresu w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Po pierwsze zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego stypendium (art. 87 p.s.w.n. określa przesłanki prawa do ubiegania się o stypendium socjalne, w art. 89 p.s.w.n. wskazano warunki uzyskania stypendium dla osób niepełnosprawnych, w art. 91 p.s.w.n ustalono warunki stypendium rektora, a w art. 359 natomiast warunki uzyskania stypendium ministra). Oznacza to, aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione co najmniej trzy warunki: 1) ubiegający się musi mieć status studenta; 2) ubiegający się musi wyrazić wolę ubiegania się o pomoc 3) ubiegający się musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy należało uznać, że organ prawidłowo zinterpretował sześcioletni okresu studiów skarżącej, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu było usunięcie wadliwej decyzji z obrotu prawnego, a mógł to uczynić wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania nie może być utożsamiana z narzędziem, które ma służyć naprawieniu każdej decyzji. Istota tej instytucji polega na tym, że wznowione zostaje postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, gdyż wystąpiły pewne, enumeratywnie wskazane przez ustawodawcę przesłanki. Wobec powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami mającym wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) skarga podlegała oddaleniu.