II SA/Wa 114/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia[...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w drodze wyjątku p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego D. S. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego D. S. adwokata.

Wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 114/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. S. (dalej też jako "skarżący") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w drodze wyjątku. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem żoną. Skarżący aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów, będąc zarejestrowanym jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], bez prawa do zasiłku. Żona skarżącego z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 2 183 zł netto miesięcznie. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast art. 249a p.p.s.a. powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotycząca odmowy przyznania świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w drodze wyjątku. Zgodnie natomiast z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d p.p.s.a strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskodawca jest zatem zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy (p. pkt IV zarządzenia z dnia 23 stycznia 2017 roku). Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, podkreślić należy, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionych na wstępie okoliczności, wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, sam skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, będąc zarejestrowanym jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Podkreśla on również, że ma także stwierdzone inwalidztwo III grupy. Zatem jedynym dochodem zarówno skarżącego, jak i jego żony jest otrzymywane przez nią wynagrodzenie w wysokości 2 183 zł netto miesięcznie. Z analizy przedłożonych rachunków bankowych wynika przy tym, że istotnie jest to jedyne źródło dochodu skarżącego i jego rodziny a saldo rachunku na dzień 27 lipca 2017 roku zamknęło się w kwocie 2 147 złotych. Biorąc więc pod uwagę wysokość dochodów, które uzyskuje żona skarżącego z tytułu wynagrodzenia, w kontekście konieczności pokrycia niezbędnych, miesięcznych wydatków obojga małżonków, w tym wydatków związanych chociażby z zakupem żywności czy też odzieży, nie jest możliwe poczynienie przez skarżącego oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania. Nie sposób oczekiwać bowiem czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Tym samym uznać należy, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony, a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.