Sygnatura
II SA/Wa 1120/25
Wyrok WSA w Warszawie z 12 listopada 2025 r., II SA/Wa 1120/25 – orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Wynik
Uchylono zaskarżone orzeczenie
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 12 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant referent Joanna Mazur, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. R. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. R. (dalej: "Skarżący") jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "CWKL", "Komisja II instancji") z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2023 r. [...] T. R. został skierowany przez Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] do Rejonowej Wojskowej Komisji [...]-Lekarskiej w [...](dalej: "RWK[...]L", "Komisja I instancji") w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. RWK[...]L orzeczeniem z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], na podstawie m.in. art. 190 ust. 1, ust. 6 pkt 1, ust. 7 i ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305), § 2 pkt 1, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 10 oraz § 11 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. poz. 1243 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 7 czerwca 2022 r.", stwierdziła, że T. R. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria N, zał. 1, grupa III). RWK[...]L rozpoznała u Skarżącego: 1) pozytywny wynik badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnych - § 72 pkt 1; 2) skrzywienie przegrody nosa - § 26 pkt 3; 3) ostrość wzroku: Vod = 0,10 cc - 1,5 Dsph = 0,5; Vos = 0,10 cc - 1,5 Dsph = 0,5 - §13 pkt 2; 4) braki uzębienia z utratą zdolności żucia 67% - §24 pkt 1; 5) próchnica zębów - § 24 pkt 5; 6) pourazowa amputacja paliczka dystalnego palca II ręki lewej - § 81 pkt 5. W uzasadnieniu orzeczenia RWK[...]L wskazała, że stwierdzone w wyniku badań rozpoznanie z punktu 1 powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej w grupie badanych III obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. T. R. wniósł odwołanie od ww. orzeczenia wskazując na możliwość nieświadomego przyjęcia wykrytych w badaniu moczu substancji psychotropowych. Do odwołania załączył dodatkową dokumentację medyczną w postaci wyniku badania moczu z dnia [...] lipca 2023 r. na obecność barbituranów, benzodiazepin i trójcyklicznych antydepresantów - z wynikiem ujemnym. CWKL orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "k.p.a.", utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu CWKL wskazała, że kluczowym w sprawie jest rozpoznanie z punktu 1 zaskarżonego orzeczenia, tj. stwierdzony u Skarżącego w dniu [...] lipca 2023r. jednoetapowym testem przesiewowym jednorazowo pozytywny wynik na obecność Amfetaminy oraz Ecstasy w moczu, co RWK[...]L prawidłowo zakwalifikowała do § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. Zapisy ww. rozporządzenia stanowią jednoznacznie o kategorii N (zał. 1, grupa III) - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. CWKL podkreśliła, że próbki moczu w laboratorium są przyjmowane po sprawdzeniu tożsamości orzekanych, a Skarżący w kwestionariuszu odnośnie stanu zdrowia i ewentualnie przyjmowanych leków własnoręcznym podpisem potwierdził, że w ciągu ostatnich 7 dni nie przyjmował żadnych z wymienionych tam leków, środków psychotropowych ani środków psychostymulujących. Brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia RWK[...]L. W skardze na powyższe orzeczenie T. R. wniósł o jego uchylenie podnosząc, że zakazane substancje przyjął nieświadomie dwa dni przed badaniem, podczas spotkania towarzyskiego. Nadto zarzucił CWKL pominięcie, wskazanego w kryteriach diagnostycznych do § 72 pkt 1 rozporządzenia MON z dnia [...] czerwca 2022r., obowiązku przeprowadzenia konsultacji psychiatryczno-psychologicznej. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wyrokiem z dnia 25 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2185/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z komparycją zaskarżonego orzeczenia, CWKL jego przedmiotem uczyniła orzeczenie RWK[...]L w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r. Również w uzasadnieniu orzeczenia w ten sam sposób oznaczyła orzeczenie, od którego odwołanie rozpoznawała. W aktach administracyjnych sprawy brak jest jednak orzeczenia o takim numerze, wydanego wobec T.R. Znajduje się w nich jedynie orzeczenie RWK[...]L w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. opatrzone numerem [...]. Sąd może oczywiście domniemywać, że w orzeczenie organu II instancji wkradł się błąd w oznaczeniu przedmiotu sprawy. Jednakże Sąd administracyjny przy orzekaniu, nie może opierać się na domysłach. W sytuacji, gdy w aktach organu nie zalega orzeczenie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w oznaczeniu przedmiotu sprawy, zaskarżone rozstrzygnięcie jawi się jako nieprawidłowe, bowiem może być traktowane jedynie jako odnoszące się do nieistniejącego rozstrzygnięcia. Formułując wytyczne co do dalszego postępowania Sąd wskazał, iż CWKL będzie zobligowana uwzględnić powyższe uwagi a także - uwzględniając zasadę ekonomii procesowej - wyjaśnić wyartykułowane w skardze wątpliwości Skarżącego co do objaśnień szczegółowych dotyczących § 72 pkt 2 rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej (...) i braku przeprowadzenia konsultacji psychiatryczno-psychologicznej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, CWKL orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RWKLM z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...]. W uzasadnieniu CWKL wskazała, że w dniu [...] lipca 2023 r. przeprowadzono u Skarżącego jednoetapowy test przesiewowy na obecność Amfetaminy oraz Ecstasy, którego wynik jest jednorazowo pozytywny (punkt 8.1 zaskarżonego orzeczenia). Rozpoznanie to zostało prawidłowo zakwalifikowane przez RWK[...]L do § 72 pkt 1 załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. Zapisy rozporządzenia stanowią jednoznacznie o kategorii N - zał. 1, grupa III - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Zastosowana kwalifikacja dla § 72 pkt 1 jest zatem prawidłowa. W grupie kandydatów do zawodowej służby wojskowej ustawodawca przewidział jednoznacznie Kategorię N. Odnosząc się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2185/23 CWKL wskazała, że z treści zaskarżonego orzeczenia wynika, iż RWKL rozpoznała pozytywny wynik na obecność substancji psychoaktywnej i dokonała kwalifikacji rozpoznania do § 72 pkt 1, a nie do § 72 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. Rozpoznanie określone jako pozytywny wynik badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnych należało bowiem zakwalifikować według § 72 pkt 1 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia w brzmieniu wprowadzonym przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2400). Natomiast do § 72 pkt 2 kwalifikowane było rozpoznanie opisane jako "używanie szkodliwe alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych w okresie kontrolowanej abstynencji". Odnosząc się do zarzutu "braku przeprowadzenia konsultacji psychiatryczno – psychologicznej" CWKL stwierdziła, że RWKL przed wydaniem orzeczenia (nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r.) skierowała Skarżącego na konsultację psychologiczną i psychiatryczną a stosowne wpisy psychologa i psychiatry występują w karcie zleceń na s. 3. Badający wówczas Skarżącego psycholog i psychiatra nie stwierdzili przeciwskazań zdrowotnych do służby wojskowej. CWKL podkreśliła przy tym, że żołnierze rezerwy ubiegający się o powołanie do zawodowej służby wojskowej przypisani są do grupy III zał. nr 1 rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. Dla rozpoznanego u Skarżącego pozytywnego wyniku badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnej - § 72 pkt 1 w grupie III przewidziano tylko i wyłącznie kategorię N, niezależnie od okoliczności w jakich substancje te były zażywane. W objaśnieniach szczegółowych do § 72 pkt 1 zał. nr 1 ww. rozporządzenia wskazano, że osoby, u których stwierdzono w badaniu laboratoryjnym obecność innych substancji psychoaktywnych, należy kwalifikować na podstawie konsultacji psychologicznej i psychiatrycznej, decydujący jest wynik badania zlecony przez wojskową komisję lekarską w ramach danego postępowania orzeczniczego. W sytuacji, gdy dla osób ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej w grupie III przewidziano jedynie kategorię N, wojskowa komisja lekarska nie może ustalić innej kategorii niż ta przewidziana do § 72 pkt 1, mimo że konsultujący psycholog i psychiatra nie rozpoznali u badanego schorzeń psychiatryczno- psychologicznych Wynik konsultacji psychologiczno-psychiatrycznej wpływa natomiast na ustalenie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych w przypadku stwierdzenia u badanych w badaniach laboratoryjnych dodatniego wyniku na obecność substancji psychoaktywnych, którzy są przypisani do grupy IV zał. nr 1 do ww. rozporządzenia, gdyż schorzeniom zakwalifikowanym do § 72 pkt 1 w grupie IV odpowiada kategoria Z/N. Jeżeli zatem dla tego rozpoznania dla żołnierza zawodowego (orzekanego w grupie IV) jest przypisana kategoria Z/N to wówczas wojskowa komisja lekarska może ustalić - na podstawie konsultacji psychologiczno-psychiatrycznej - kategorię Z lub N. Podsumowując CWKL wskazała, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] kwietnia 2025 r. T. R. wniósł o jego uchylenie z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego; przeprowadzenie ponownego postępowania dowodowego, pozwalającego na rzetelną weryfikację pełnej dokumentacji medycznej; ustalenie stanu faktycznego i prawnego umożliwiającego ponowną, właściwą weryfikację zdolności Skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł w szczególności, że orzeczenie CWKL zostało podjęte w wyniku rozpatrzenia odwołania od orzeczenia RWK[...]L, przy czym w dokumentach występuje niejasność (błędne oznaczenie numeru, tj. [...] zamiast właściwego [...]). Błąd ten, wskazany już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 września 2024 r.r. sygn. akt II SA/Wa 2185/23, prowadzi do wątpliwości co do prawidłowego ustalenia przedmiotu sprawy, co narusza zasadę pewności prawa. Wskazał również, że orzeczenie CWKL opiera się wyłącznie na wynikach testu przesiewowego z dnia [...] lipca 2023 r. Nie uwzględnia natomiast okoliczności, w których mogło dojść do nieświadomego przyjęcia substancji psychoaktywnych przez Skarżącego. W orzeczeniu CWKL przyjęto, że dodatni wynik testu przesiewowego (zakwalifikowany odpowiednio według § 72 pkt 1 lub § 72 pkt 2) jednoznacznie wskazuje na niezdolność do służby wojskowej, co stanowi "zbyt sztywną" interpretację przepisów. CWKL powinna wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym wyniki konsultacji psychologiczno-psychiatrycznej, w których u Skarżącego nie stwierdzono przeciwwskazań do służby. Pomimo wyraźnych wskazań WSA w Warszawie co do konieczności uzupełnienia analizy dowodowej, CWKL podjęła rozstrzygnięcie w oparciu o fragment materiału dowodowego, co narusza zasadę kompleksowości postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślił, że zaskarżone orzeczenie podjęto w oparciu o wyniki jednorazowego badania z dnia [...] lipca 2023 r., tj. o wyniki testu przesiewowego, a nie w oparciu o wyniki badania potwierdzającego (confirmatoryjnego). Skarżący przedstawił dokumentację medyczną z dnia [...] lipca 2023 r. wskazującą ujemny wynik badania moczu na obecność barbituranów, benzodiazepin i trójcyklicznych antydepresantów. Niewykorzystanie przez CWKL pełnego zestawu dowodów medycznych - zarówno wyników testów przesiewowych, jak i badań potwierdzających - świadczy o naruszeniu zasady rzetelnej analizy dowodowej. W ocenie Skarżącego zaskarżone orzeczenie nie odzwierciedla rzetelnego obrazu stanu jego zdrowia. Pominięcie przez CWKL wyników badań potwierdzających skutkuje niepełnym wykorzystaniem dostępnego materiału dowodowego, co z kolei narusza obowiązek dokładnej analizy wszystkich przesłanek dotyczących kwalifikacji do zawodowej służby wojskowej. Takie podejście, zdaniem Skarżącego, nie tylko ogranicza możliwość wydania sprawiedliwego orzeczenia, ale również wpływa negatywnie na zaufanie do procesu orzeczniczego. Podsumowując Skarżący podniósł, że CWKL dopuściła się: - naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy; CWKL uwzględniła jedynie wyniki testu przesiewowego z dnia [...] lipca 2023 r. całkowicie ignorując wyniki badania moczu z dnia [...] lipca 2023 r., co narusza zasadę prawdy obiektywnej i czyni rozstrzygnięcie arbitralnym, - naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez zignorowanie złożonej przez Skarżącego dokumentacji medycznej, co podważa wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę zaufania obywatela do państwa i jego organów, a także zasadę ochrony praw nabytych, - pominięcia konieczności wykonania badań potwierdzających (confirmatory test); zgodnie z wytycznymi WHO oraz praktyką medyczną, testy przesiewowe (screening) nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do rozstrzygnięcia medycznego bez testów potwierdzających; brak ich wykonania podważa rzetelność opinii lekarskiej, ocena stanu zdrowia powinna być dokonana na podstawie pełnego i aktualnego materiału dowodowego, - zastosowania nieproporcjonalnej sankcji - automatycznej dyskwalifikacji bez analizy intencji; zastosowanie kategorii N bez analizy i okoliczności wykrycia środków psychoaktywnych narusza zasadę proporcjonalności; Kodeks postępowania administracyjnego, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych wymagają, aby organ oceniający uwzględniał zarówno stopień naruszenia normy, jak i możliwość działania nieumyślnego, a zignorowanie tej zasady skutkuje nadmiernie surową i potencjalnie krzywdzącą decyzją. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2024 r. o sygn. akt II SA/Wa 2185/23. Wyrokiem tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił orzeczenie CWKL z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zdolności T. R. do zawodowej służby wojskowej wskazując, że orzeczenie to odnosi się do "nieistniejącego rozstrzygnięcia" Komisji lekarskiej I instancji. Sąd stwierdził, że CWKL błędnie oznaczyła numer utrzymanego w mocy orzeczenia RWK[...]L. Nadto Sąd zobowiązał CWKL do wyjaśnienia podniesionych przez Skarżącego wątpliwości co do objaśnień szczegółowych do § 72 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz braku przeprowadzenia konsultacji psychiatryczno-psychologicznej. Wobec uprawomocnienia się ww. wyroku Sądu z dnia 25 września 2024 r. o sygn. akt II SA/Wa 2185/23 w sprawie niniejszej znajduje zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach - mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Realizując wskazania Sądu co do dalszego postępowania CWKL prawidłowo oznaczyła przedmiot odwołania (jako orzeczenie RWK[...]L w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...]), jednakże ponownie rozpatrując sprawę nie wzięła pod uwagę zmiany stanu prawnego jaka zaistniała po wydaniu przez RWK[...]L ww. orzeczenia. Wskazać bowiem należy, że obowiązkiem organu odwoławczego jest nie tylko kontrola zaskarżonego aktu prawnego, lecz ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, w tym uwzględnienie ewentualnych zmian stanu faktycznego i prawnego zaistniałych w toku postępowania. Obowiązek ten wynika z art. 138 § 1 k.p.a. oraz zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a., który to przepis stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Orzeczenie RWK[...]L z dnia [...] lipca 2023 r. zostało wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. oraz załącznika nr 1 do tego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wydania. Zgodnie z ww. załącznikiem nr 1 "Wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa (...)" rozpoznanie z punktu 8.1 orzeczenia RWKLM zostało zakwalifikowane do § 72 pkt 1 jako pozytywny wynik badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnych, dla którego w grupie III, kol. 6 (kandydaci do zawodowej służby wojskowej) przewidziana została wyłącznie kategoria N - niezdolny do służby. W objaśnieniach szczegółowych do całego § 72 wskazano: używanie szkodliwe to powtarzające się używanie alkoholu lub innej substancji psychoaktywnej, które spowodowało szkody somatyczne, psychologiczne lub dysfunkcjonalne zachowanie. Uzależnienie od alkoholu (lub innej substancji psychoaktywnej) to stan charakteryzujący się: nieodpartym wewnętrznym przymusem ciągłego lub okresowego spożywania alkoholu (lub innego środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), występowaniem objawów zespołu odstawienia po przerwaniu picia (przyjmowania środka), np. stanami majaczeniowymi, zmienionym sposobem reagowania na alkohol (utratą kontroli nad piciem, piciem ciągami, zmianą tolerancji, lukami pamięciowymi, tzw. klinowaniem) i stałym zwiększaniem dawki alkoholu (lub środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), postępującym przebiegiem prowadzącym do tzw. psychodegradacji. Objaśnienia szczegółowe w ww. zakresie odnoszą się w istocie do § 72 pkt 2 i 3, do których kwalifikuje się odpowiednio: używanie szkodliwe alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych w okresie kontrolowanej abstynencji oraz używanie szkodliwe lub uzależnienie od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych nierokujące zachowania abstynencji. Natomiast zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 72 pkt 1 osoby, u których stwierdzono w badaniu laboratoryjnym obecność innych substancji psychoaktywnych, należy kwalifikować na podstawie konsultacji psychiatryczno-psychologicznej. Decydujący jest wynik badania laboratoryjnego zlecony przez wojskową komisję lekarską w ramach danego postępowania orzeczniczego. RWK[...]L rozpoznała u Skarżącego pozytywny wynik na obecność substancji psychoaktywnej i zakwalifikowała to rozpoznanie do § 72 pkt 1 (a nie do § 72 pkt 2) załącznika do rozporządzenia. Nadto, RWK[...]L skierowała Skarżącego na konsultację psychologiczną i psychiatryczną, a wyniki tych konsultacji znajdują się w aktach postępowania orzeczniczego (k. 25 akt administracyjnych). Wyniki konsultacji psychiatryczno-psychologicznej mogą mieć znaczenie dla ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej badanych, u których stwierdzono w badaniach laboratoryjnych dodatni wynik na obecność substancji psychoaktywnych, zaliczanych do grupy IV (żołnierzy zawodowych), bowiem do tej grupy badanych przypisano kat. Z/N (zdolny/niezdolny do zawodowej służby wojskowej) Skoro jednak dla osób ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej w grupie III przewidziano wyłącznie kat. N, to decydujące znacznie ma wynik badania laboratoryjnego, niezależnie od wyniku konsultacji psychiatryczno-psychologicznej. Wskazać należy, że w dniu 29 marca 2024 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 466), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 25 marca 2024 r.", które zastąpiło ww. rozporządzenie MON z dnia 7 czerwca 2022 r. Jednakże w § 14 wprowadzony został przepis przejściowy, w którym przewidziano, że sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia prowadzi się według przepisów dotychczasowych. Przedmiotowa sprawa została wszczęta przed wejściem w życie rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. (w związku ze skierowaniem Skarżącego do RWK[...]L w [...] wydanym w dniu [...] maja 2023 r. przez Szefa WCR w [...]), a zatem w sprawie tej mają zastosowanie przepisy rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. Podkreślić jednocześnie należy, że w dniu 29 grudnia 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 2793), dalej: "rozporządzenie zmieniające z dnia 5 grudnia 2023 r.", które wprowadziło zmiany do rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r., w tym do załącznika nr 1 "Wykazu (...)", o czym stanowi § 1 pkt 3 rozporządzenia zmieniającego. Jednocześnie w § 2 rozporządzenia zmieniającego wprowadzono zasadę, wedle której w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. przed 29 grudnia 2023 r.) stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Z powyższego wynika, że w sprawie Skarżącego, w dacie ponownego orzekania przez CWKL, powinny znaleźć zastosowanie przepisy rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym z dnia 5 grudnia 2023 r. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia do § 72 pkt 1 kwalifikuje się pozytywny wynik badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych, który dla osób badanych w grupie III (osób ubiegających się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej) przewiduje kat. N - niezdolny do służby. Z kolei do § 72 pkt 2 i 3 kwalifikuje się odpowiednio: używanie szkodliwe alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych w okresie kontrolowanej abstynencji (kat. N w grupie III badanych) oraz używanie szkodliwe lub uzależnienie od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych nierokujące zachowania abstynencji (kat. N w grupie III badanych). W objaśnieniach szczegółowych do całego § 72 wskazano, że używanie szkodliwe to powtarzające się używanie alkoholu lub innej substancji psychoaktywnej, które spowodowało szkody somatyczne, psychologiczne lub dysfunkcjonalne zachowanie. Uzależnienie od alkoholu (lub innej substancji psychoaktywnej) to stan charakteryzujący się: nieodpartym wewnętrznym przymusem ciągłego lub okresowego spożywania alkoholu (lub innego środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), występowaniem objawów zespołu odstawienia po przerwaniu picia (przyjmowania środka), np. stanami majaczeniowymi, zmienionym sposobem reagowania na alkohol (utratą kontroli nad piciem, piciem ciągami, zmianą tolerancji, lukami pamięciowymi, tzw. klinowaniem) i stałym zwiększaniem dawki alkoholu (lub środka psychoaktywnego albo substancji psychoaktywnej), postępującym przebiegiem prowadzącym do tzw. psychodegradacji. Nadto wskazano, że "w przypadku pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie lub moczu w ciągu 24 godzin wykonuje się powtórne badanie w celu weryfikacji obecności tych substancji z ponownie pobranej pod kontrolą próbki śliny, moczu lub krwi. Badany, na minimum 10 minut, przed pobraniem materiału do badania nie powinien spożywać pokarmów, napojów ani palić wyrobów tytoniowych. Decydujący jest wynik badania laboratoryjnego zlecony przez wojskową komisję lekarską w ramach danego postępowania orzeczniczego". Z kolei w objaśnieniach szczegółowych do § 72 pkt 1 wskazano, że "osoby, u których stwierdzono w badaniu laboratoryjnym obecność innych substancji psychoaktywnych, należy kwalifikować na podstawie konsultacji psychiatrycznej i psychologicznej". Z powyższego wynika, że w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia CWKL (objaśnień szczegółowych do § 72, które mają charakter normatywny), w przypadku pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie lub moczu, osoba badana w ciągu 24 godzin powinna być poddana powtórnemu badaniu w celu weryfikacji obecności tych substancji. Przy czym decydujący jest wynik badania laboratoryjnego zlecony przez wojskową komisję lekarską w ramach danego postępowania orzeczniczego. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący został przebadany na obecność substancji odurzających lub psychotropowych zgodnie z ww. objaśnieniami szczegółowymi, tj. przy zastosowaniu przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez CWKL. Z zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby CWKL uwzględniła omówioną powyżej zmianę rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. (załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia) wprowadzoną rozporządzeniem zmieniającym z dnia 5 grudnia 2023 r. CWKL ograniczyła się jedynie do kontroli zaskarżonego orzeczenia w kontekście argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2185/23. Pominęła przy tym ww. zmianę stanu prawnego oraz skutki prawne płynące z nowego brzmienia objaśnień szczegółowych do § 72 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia dla sytuacji Skarżącego. Tym samym CWKL naruszyła art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6 k.p.a. oraz § 72 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. wraz z objaśnieniami szczegółowymi (w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym z dnia 5 grudnia 2023 r.), co skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Ponownie rozpoznając sprawę CWKL uwzględni dokonaną ocenę prawną i rozstrzygnie sprawę z poszanowaniem zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a. oraz przepisów dotyczacych postępowania odwoławczego. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 153 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 czerwca 2025
- Symbol z opisem
- 6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
- Hasła tematyczne
- Żołnierze zawodowi
- Skarżony organ
- Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
- Sędziowie
- Anna Pośpiech-Kłak. Danuta Kania /sprawozdawca/ Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 · Dz.U. 2024 poz. 572
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 1116/25 · 12 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 12 listopada 2025 r., II SA/Wa 1116/25 – orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Sygnatura: II SA/Wa 545/25 · 3 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 3 listopada 2025 r., II SA/Wa 545/25 – orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Sygnatura: II SA/Wa 54/25 · 2 października 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 2 października 2025 r., II SA/Wa 54/25 – orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny