Sygnatura
II SA/Wa 1051/22
Wyrok WSA w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r., II SA/Wa 1051/22 – funkcjonariusze Policji
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 25 sierpnia 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz E.B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
E. B. (zwana dalej także jako: "Strona"; "Skarżąca"), wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej także jako: "Minister", "Organ") o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 ze zm. - zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową"). W uzasadnieniu wniosku Strona opisując przebieg swojej służby wskazała, że służbę rozpoczęła w dniu [...] maja 1986 r. w Wydziale [...] Departamentu [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na stanowisku etatowym [...]. Poinformowała też, że do jej obowiązków należało wspomaganie prac na rzecz ww. Wydziału, a przede wszystkim Sekretariatu Wydziału, w którym prowadziła obsługę operatorsko-programistyczną bazy kadrowej. Wyjaśniła również, że od dnia [...] listopada 1988 r. do maja 1989 r. przebywała na urlopie macierzyńskim i wypoczynkowym, a następnie od dnia [...] sierpnia 1989 r. do dnia [...] sierpnia 1990 r. na urlopie wychowawczym. Dodatkowo podała, że nie należała nigdy do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, ani do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. E. B. wskazała także, że w latach: 1990-2017 pełniła służbę, rozpoczynając od Komendy Głównej Policji, a kończąc na Centralnym Biurze Śledczym Policji, w których to do jej obowiązków służbowych należały m. in.: merytoryczna obsługa realizacji wniosków na stosowanie kontroli operacyjnej, prowadzenie nadzoru, analiza i konsultacje z terenowymi komórkami techniki operacyjnej w zakresie formalnych i merytorycznych uwarunkowań realizacji kontroli operacyjnej, uczestniczenie w pracach nad kolejnymi zmianami ustawy o Policji w zakresie kontroli operacyjnej. Podniosła nadto we wniosku, że w trakcie służby była wielokrotnie nagradzana za osiągnięcia w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, mianowana na wyższy stopień policyjny, awansowana na stanowiskach służbowych oraz odznaczana odznakami resortowymi. Ponadto wskazała, że w latach 2014-2016 pełniła obowiązki [...] Centralnego Biura Śledczego Policji [...], a w latach 2016-2017 [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji ds. ochrony informacji niejawnych. E. B. zaznaczyła też, że w trakcie 31-letniej służby w mundurze nie popełniła jakiejkolwiek zbrodni, występku, deliktu, czy innego czynu zasługującego na potępienie, a także nie była karana dyscyplinarnie. Mając na względzie opisane okoliczności Strona wniosła o wyłączenie stosowania wobec niej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Skarżąca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 889/20) uchylił powyższą decyzję Ministra z dnia [...] marca 2020 r. Przedmiotowy wyrok wraz z aktami sprawy oraz uzasadnieniem i stwierdzeniem jego prawomocności, wpłynął do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 21 czerwca 2021 r. Po ponownym rozpoznaniu wniosku, Minister decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Skarżąca została zwolniona ze służby z Centralnego Biura Śledczego Policji w dniu [...] kwietnia 2017 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Z pisma z dnia [...] czerwca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. Informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że ww. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] maja 1986 r. do dnia [...] lipca 1990 r., czyli 4 lata i 3 miesiące. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby E. B. wynosi 31 lat, tj. od dnia [...] maja 1986 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. Jednocześnie Organ stwierdził, że z kopii akt osobowych IPN [...] przekazanych za pismem z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...], przekazanych za pismem z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...] przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika m. in., że Skarżąca w okresie od dnia [...] maja 1986 r. do dnia [...] maja 1987 r. była funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa na stanowisku [...] na wolnym etacie [...] techniki operacyjnej Wydziału [...] Departamentu [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Z kolei od dnia [...] maja 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. do czasu likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce, Skarżąca była funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa na stanowisku technika na wolnym etacie [...] Wydziału [...] Departamentu [...] MSW. Ponadto z kopii z kopii akt osobowych IPN [...] nie wynika, aby Skarżąca nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Minister podał też, że Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. (L.dz. [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby wnioskodawczyni. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika że E. B. wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia zasadniczego, awansowano ją w stopniu służbowym oraz pozytywnie opiniowano. Ponadto w zgromadzonym materiale znajduje się informacja o nadaniu wnioskodawczyni Brązowej, Srebrnej i Złotej Odznaki "Zasłużony Policjant". Jednocześnie poinformowano, że wśród materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec ww. karach dyscyplinarnych. Dodano też, że brak jest dokumentów potwierdzających udział Strony w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jej życia i zdrowia. Dodatkowo wskazał, że w aktach osobowych Skarżącej nie znajduje się zaświadczenie uprawniające do podwyższenia emerytury. Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny, Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Analizując pierwszą z powyższych przesłanek Organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Organ wskazał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak opierając się na wykładni językowej należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością, co potwierdza również słownik wyrazów bliskoznacznych, w którym można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Analizując drugą z przesłanek formalnych Minister wskazał, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. W oparciu o wykładnię językową Organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Mając powyższe na uwadze, Minister uznał, że rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. W ocenie Ministra postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację zadań obligatoryjnych, ale także wykazywanie inicjatywy zarówno w zakresie takich właśnie zadań, jak i poprzez gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych. Organ zaznaczył, że zawarty w tym warunku zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Jednocześnie wskazał, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Minister stwierdził również, że obok dwóch ww. przesłanek w ustawie znalazł się "szczególnie uzasadniony przypadek", co oznacza, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Przechodząc do analizy sprawy Minister wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 889/20, rozpatrując sprawę Skarżącej w kontekście przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, nie wyjaśnił w sposób przekonujący z jakich względów uznał, że w przypadku strony służba na rzecz totalitarnego państwa nie może być rozumiana jako krótkotrwała. W ocenie Sądu nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest również kwestia charakteru służby wnioskodawczyni na rzecz totalitarnego państwa. Sąd stwierdził także, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego przyjmując, że strona utożsamiała się z ustrojem totalitarnym, a także nie dokonał oceny niniejszej sprawy z punku widzenia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Minister podał, że całkowity okres służby Skarżącej wynosi 31 lat. W ocenie Ministra, w sytuacji, w której Strona pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 4 lat i 3 miesięcy, co stanowi blisko 14% ogółu jej służby, nie może być mowy o krótkotrwałości, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym. Ponad czteroletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością Strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem, a pomimo tego kontynuowała swoją służbę w charakterze funkcjonariusza do czasu całkowitej likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. W kontekście drugiej przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej Minister wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez Stronę zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych, udzielone liczne wyróżnienia, mianowania na kolejne stopnie służbowe i stanowiska służbowe, podwyższenia uposażenia zasadniczego oraz podwyższenia dodatku służbowego. Ponadto nadanie Stronie Brązowej, Srebrnej i Złotej Odznaki "Zasłużony Policjant", potwierdza, że Skarżąca legitymuje się dużymi osiągnięciami w służbie, wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Na marginesie Minister zauważył, że świadczenie emerytalne wypłacane Skarżącej nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611). Mając na względzie powyższe Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Dokonawszy ustalenia, że w rozpatrywanej sprawie spełniona jest przesłanka z pkt. 2, ale niespełniona jest przesłanka z pkt 1 art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, czyli nie zaistniało kumulatywne spełnienie obu przesłanek z tego artykułu, Organ ocenił, czy ww. sprawę można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie tego przepisu. W ocenie Ministra przedmiotowa sprawa nie stanowi o przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczym ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Zdaniem Organu analiza materiału dowodowego, stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. [...], pozwala na domniemanie, iż Skarżąca utożsamiała się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niej ww. przepisu. Z dokumentacji przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu jednoznacznie wynika, że Skarżąca wykonywała czynności służbowe na rzecz Departamentu [...] MSW (zob. "Przebieg służby (pracy)", strona 0027, sygn. akt [...]). Powyższe ustalenia pozwalają stwierdzić, iż pełnienie przez Stronę służby www. formacji równoznaczne było z pełnieniem służby w jednostce wskazanej w ww. art. 13b, a także - zdaniem Organu - przede wszystkim wykonywaniem zadań charakterystycznych dla reżimu komunistycznego. W ocenie Ministra rozpoczęcie przez Skarżącą służby w Służbie Bezpieczeństwa było świadome, nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz wynikało z jej inicjatywy oraz z chęci podjęcia jej przez samą zainteresowaną. Powyższe wynika m.in. ze sporządzonej przez Naczelnika Wydziału [...] Departamentu [...] MSW w dniu [...] lutego 1986 r. "Notatki z rozmowy kwalifikacyjnej z Ob. B. E. c. O.", w której stwierdzono, że: "(...) Informacje nt. uciążliwości służby, jej warunków, spraw ideologiczno-światopoglądowych, obowiązku przestrzegania tajemnicy kandydatka przyjęła ze zrozumieniem. Od strony zawodowej kandydatka posiada odpowiednie kwalifikacje (...)" (zob. strona 0029, sygn. akt [...]). W efekcie powyższego ww. została pozytywnie zaopiniowana przez Naczelnika Wydziału [...] Departamentu [...] MSW, co potwierdza jego adnotacja na ww. piśmie: "Po zapoznaniu się z materiałami kadrowymi podtrzymuję zainteresowanie kandydatką i proponuję przyjąć do służby (...)". W tym miejscu należy podkreślić, że strona służyła w Wydziale [...] Departamentu [...] MSW, aż do momentu transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Świadomość strony co do wstąpienia w struktury SB potwierdza również fakt, że w dniu [...] października 1986 r. złożyła ona ślubowanie funkcjonariusza resortu spraw wewnętrznych przyjęte przez Dyrektora Departamentu [...] MSW - [...] A. K. (zob. "Akt ślubowania", strona 0019, sygn. akt [...]). Zdaniem Organu powyższa okoliczność wpływa na niekorzyść Skarżącej. Minister podkreślił, że Skarżąca wielokrotnie uzyskiwała pozytywne opinie przełożonych. Między innymi w "Opinii służbowej" z dnia [...] kwietnia 1987 r. stwierdzono, że: "[...] E. B. (...) szybko opanowała specyfikę powierzonego jej odcinka pracy wykazując chęć i możliwości powiększania swojej wiedzy zawodowej (...). Postawa moralno-polityczna w służbie i poza służbą godne funkcjonariusza resortu S.W. (...). (...) pracę w resorcie S.W. traktuje poważnie i odpowiedzialnie. Przejawiane predyspozycje i zaangażowanie pozwalają wnioskować, że jest funkcjonariuszem perspektywicznym. W marcu b.r. została skierowana na kurs podoficerski". Wnioskodawczym pod ww. opinią w dniu [...] kwietnia 1987 r. wpisała: "Z opinią zapoznałam się uwag nie wnoszę". Z kolei w uzasadnieniu "Wniosku Personalnego" z dnia [...] kwietnia 1987 r. zapisano m.in., że: "(...) Dobre przygotowanie zawodowe, pracowitość i sumienność pozwoliły jej szybko opanować specyfikę powierzonego odcinka pracy. Wykazuje chęci powiększania swej wiedzy fachowej drogą samokształcenia. Posiada cechy rzetelnego i odpowiedzialnego pracownika z perspektywami rozwojowymi. Postawa moralno-polityczna w służbie i poza służbą godna funkcjonariusza SB (...)". Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że Skarżąca pełniąc służbę na etacie Służby Bezpieczeństwa, czerpała określone, wymierne korzyści, m.in. w 1987 r. ukończyła przeszkolenie resortowe, tj. kurs podoficerski. W ocenie Organu wskazuje to na dążenie Skarżącej do podwyższania kwalifikacji oraz rozwoju kariery zawodowej w przedmiotowej "organizacji" oraz świadczy o tym, że nie była ona szeregowym pracownikiem, lecz wiązano z nią konkretne plany i inwestowano w nią środki finansowe. Zdaniem Organu w niniejszej sprawie nie można mówić o braku świadomości Strony co do charakteru struktur, do których przynależała i apanaży uzyskiwanych przez byłego funkcjonariusza z tego tytułu. Przedmiotowa postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, a także pozostawania w ich ramach 4 lata i 3 miesiące, aż do momentu transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce, w ocenie Organu, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek. Minister podkreślił również, że Skarżąca nigdy nie złożyła raportu z prośbą o przeniesienie z organów bezpieczeństwa, nigdy też nie wskazała, aby charakter wykonywanych przez nią zadań i obowiązków w pracy w Służbie Bezpieczeństwa jej nie odpowiadał oraz że samo pełnienie służby w tym systemie było niezgodne z jej przekonaniami. Zdaniem Organu zawarte w uzasadnieniu Strony argumenty dotyczące jej zaangażowania w skuteczność wykonywanych zadań i obowiązków w Policji, a także wskazanie przez nią na uzyskiwanie znaczących wyników w służbie, nie mają kluczowego znaczenia przedmiotowej sprawie, w kontekście postawy Skarżącej w trakcie pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa. Mając na uwadze ww. argumenty Minister podkreślił, że organ nie zakwestionował zaistnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Reasumując, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister stwierdził, że osiągnięcia odnotowane przez Skarżącą po dniu 12 września 1989 r., zasługują na uznanie. Natomiast w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ podkreślił, że uprawnienie z art. 8a ust. 1 ww. ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". W ocenie Ministra całokształt służby Strony, a w szczególności charakter wykonywanych przez nią czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji oraz postawa Skarżącej w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa, przesądzają, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem Skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. W skardze na powyższą decyzję Ministra skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. B., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania, tj. : 1. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 170 P.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia przez Organ przedstawionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2021 r. wytycznych tj. niewyjaśnienia w sposób przekonujący z jakich względów Organ uznał, że w przypadku Skarżącej służba "na rzecz państwa totalitarnego" w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, która trwała od dnia [...] maja 1986 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. przez 4 lata i 3 miesiące, nie może być rozumiana jako krótkotrwała, tym bardziej, iż w okresie od dnia [...] listopada 1988 r. do dnia 31 lipca 1990 r. Skarżąca przebywała na urlopie wychowawczym i macierzyńskim; niedokonania wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa Skarżącej stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w tym nie przywołanie faktów dotyczących służby Skarżącej, jej postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i nie odniesienie powyższego do kryterium "rzetelnego pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.", jak również niedokonanie przedmiotowej oceny w kontekście służby przed dniem 31 lipca 1990 r. biorąc pod uwagę charakteru wykonywanych zadań przez Skarżącą w tym okresie i niedokonanie wnikliwej oceny przebiegu całej 31-letniej służby Skarżącej stosowanie do reguł wynikających art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. 2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez przemilczenie faktów z przebiegu służby Skarżącej odnoszących się do wykonywanych przez nią zadań, a mianowicie tego, iż Skarżąca w okresie od dnia [...] maja 1986 r. do dnia 31 lipca 1990 r., wykonywała obowiązki służbowe, które sprowadzały się do zwykłych, standardowych czynności na rzecz państwa jako takiego, a nie "państwa totalitarnego", a w okresie od dnia [...] listopada 1988 r. do dnia 31 lipca 1990 r. przebywała na urlopie macierzyńskim i wychowawczym, więc faktycznie nie pełniła służby, pominięcie okoliczności, iż Skarżąca nie była związana z podejmowaniem czynności o charakterze przestępczym, szkodzącym innym ludziom, czy moralnie nagannym i nigdy nie zajmowała się zwalczaniem opozycji ówczesnej władzy, co skutkowało błędnym przyjęciem, że postawa Skarżącej świadczyła o świadomym i uczestnictwie w strukturach Służby Bezpieczeństwa oraz że Skarżąca identyfikowała się z realizowanymi, przez ustrój panujący w Polsce przed 1990 r., zadaniami i funkcjami oraz, że jej aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych i standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego, a tym samym uznanie, że sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu dowodów, które Organ dopuścił i faktów, które Organ uznał za udowodnione, co doprowadziło do niemożności skontrolowania decyzji pod względem tego, czy w sposób wyczerpujący zebrał on materiał dowodowy i dokonał oceny pod kątem zaistnienia przesłanek zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zwłaszcza przesłanki wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku II. przepisów prawa materialnego, tj. : 1. art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez błędne przyjęcie, że służba Skarżącej uznana "na rzecz państwa totalitarnego" nie była krótkotrwała pomimo ustalenia, że trwała jedynie 4 lata, 3 miesiące w porównaniu do całkowitego okresu służby wynoszącego 31 lat. 2. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez dokonanie nieprawidłowej interpretacji art. 8a ustawy zaopatrzeniowej oraz nieocenienie w sposób właściwy okoliczności sprawy z punktu widzenia zastosowania tegoż przepisu, co skutkowało błędnym przyjęciem niewystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku w przedmiotowej sytuacji. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożyła Skarżąca (k. 4 akt sądowych), zaś Organ nie wyraził sprzeciwu w tym zakresie. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych. Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem Organ wydając decyzję naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy procesowe w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie wyjścia rozważań podkreślenia wymaga, że sprawa była już bowiem przedmiotem sądowej kontroli przez tut. Sąd, który prawomocnym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 889/20, uchylił zaskarżoną decyzję MSWiA z dnia [...] marca 2020r, nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia przepisów ustawy zaopatrzeniowej. W świetle powyższego, rozstrzygając nin. sprawę, Sąd działa, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., w warunkach związania poglądem prawnym wyrażonym w przywołanym wyżej prawomocnym wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 889/20. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że myśl przepisu art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odstępstwo od zasady wyrażonej we wskazanym przepisie może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma więc wynik sądowej kontroli i treść poglądu prawnego wyrażonego w wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Wa 889/20. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Z przepisu tego (w zw. z art. 153) wynika, że ani strona, ani organ administracji publicznej, nie mogą kwestionować wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu, zaś wynikająca z art. 170 p.p.s.a. moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ono ponownie badane. Prawomocne orzeczenia korzystają z domniemania prawidłowości i mogą zostać wzruszone jedynie w przypadkach nadzwyczajnych, określonych ustawą. Jak wskazuje się w orzecznictwie, ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1614/15, wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15). Ponadto podkreślić należy, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1480/14). Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15). Reasumując powyższe, jak ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2014r., w sprawie o sygn. akt I GSK 534/12 "(...) Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania." Powyższe oznacza, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko tut. Sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku II SA/Wa 889/20 oraz, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie albowiem w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstąpienia od wyrażonego wcześniej, w toku sądowej kontroli, poglądu prawnego. Jednocześnie istotą sądowej kontroli w rozstrzyganej sprawie jest, w pierwszej kolejności, swoistego rodzaju "weryfikacja" czy zaskarżony organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie w II SA/Wa 889/20 oraz czy Skarżącemu zasadnie odmówiono wyłączenia stosowania ustawy przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku" o którym mowa w art. 8a tejże ustawy. W tym miejscu Sąd porządkowo przypomina, że wyżej wymienionym wyrokiem Sąd uznał, że Organ, rozpoznając wniosek Skarżącej z dnia [...] października 2017 r. o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w szczególności, "(...) nie dokonał oceny niniejszej sprawy z punktu widzenia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Dlatego też rozpatrując sprawę ponownie Organ został zobowiązany aby "wyrażając ocenę w tym zakresie (...) przywołać fakty dotyczące służby skarżącej, jej postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść je do kryterium rzetelnego pełnienia służby po dniu 12 września 1989r.", a także dokonać takiej oceny "w kontekście służby przed 31 lipca 1990r., biorąc pod uwagę charakter zadań wykonywanych przez skarżącą w tym okresie". W ocenie Sądu, Minister ponownie rozstrzygając sprawę nie wywiązał się w sposób prawidłowy z powyższych zaleceń wynikających z oceny prawnej dokonanej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 889/29, czym naruszył przepis art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a, a nadto, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył granice uznania administracyjnego. Z treści zaskarżonej decyzji (nr [...]), wynika, że – po pierwsze - Organ przyjął, iż w stosunku do Skarżącej przesłanka "rzetelnego wykonywania zadań" została spełniona, z tym, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej oraz – po drugie – że okres 4 lat i 3 miesięcy pełnionej służby "na rzecz państwa totalitarnego", nie jest krótkotrwały, pomimo całkowitego okresu służby 31 lat. W ocenie Sądu Organ nie dokonał wyczerpującej oceny - stosowanie do reguł wynikających art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - co do tego, czy sprawa Skarżącej stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, nie przywołał faktów dotyczących służby Skarżącej, jej postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i nie odniósł powyższego do kryterium "rzetelnego pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.", ani też nie dokonał przedmiotowej oceny w kontekście służby przed dniem 31 lipca 1990 r., w tym przesłanki "krótkotrwałości", biorąc pod uwagę charakter wykonywanych zadań przez Skarżącą w tym okresie, do czego był zobowiązany przywołanym i omówionym wyrokiem Sądu w sprawie II SA/Wa 889/20. Organ nie wyjaśnił, w szczególności, na tle okoliczności faktycznych rozstrzyganej sprawy, z jakich względów uznał, że okres 4 lat służby obejmujący tym czasookresem także okres przebywania Skarżącej na urlopie macierzyński, a następnie wychowawczym, nie może być uznany za krótkotrwały, zwłaszcza w odniesieniu do trwającego łącznie 31 lat okresu służby Skarżącej w formacjach mundurowych. Sąd zwraca uwagę, że zaskarżona decyzja w tym kontekście ponownie nie zawiera uzasadnienia. Tymczasem, przyjąć należy, że skoro okres służby Skarżącej zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym, to odpowiednio 4 lata i 3 miesiące oraz ok. 13% całego okresu służby po dniu 31 lipca 1990 r., to nawet pomimo trudności interpretacyjnych pojęcia "krótkotrwałości" (o czym wspomina Organ w treści decyzji) w realiach sprawy mamy do czynienia ze służbą czasową (krótkotrwałą). Zauważyć przy tym należy, że dokonana przez Organ wykładnia okresu "krótkotrwałości" służby przed dniem 31 lipca 1990 r. nosi cechę ewidentnej dowolności, skoro sam Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgadzając się z wypracowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, tj. że jakkolwiek Ustawodawca posługuje się w tej mierze pojęciem nieostrym, to przyjmuje się (nawiązując do ustaleń Podkomisji Ustawodawczej na tę okoliczność), że co najmniej okres 20% całego okresu służby funkcjonariusza można uznać za okres krótkotrwałej służby. Oczywiście stan ten zawsze podlega indywidualnej ocenie przez Organ, ale tym bardziej w takiej sytuacji Organ winien poddać wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz państwa totalitarnego" jest w istocie osobą, której wysokość świadczenia powinna zostać ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów ustawy. Tymczasem Organ (zarówno w decyzji uchylonej, jak i zaskarżonej) nie dokonał oceny służby Skarżącej w takim właśnie aspekcie. Zdaniem Sądu, podzielić należy zarzut skargi, że uzasadnienie decyzji nosi cechy nie tylko dowolności, ale i wewnętrznej sprzeczności, gdyż z jednej strony Organ przyjmuje, iż porównanie tych okresów ma znaczenie przy dokonywaniu wykładni pojęć z art. 8a ustawy, z drugiej zaś, choć obiektywnie ma taką możliwość, to nie wskazuje, jakie proporcje należałoby uznać za mieszczące się w przedziale krótkotrwałości służby. Taką wewnętrzną sprzeczność ukazuje właśnie przywołanie przez Organ w decyzji propozycji (Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych) uwzględnienia progu procentowego 20% całego okresu służby, po przekroczeniu którego w sposób niebudzący wątpliwości można byłoby stwierdzić brak zaistnienia owej krótkotrwałości. Pomimo przywołania zatem pewnego rodzaju wskazówki interpretacyjnej pojęcia "krótkotrwałości", Organ i tak w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż 13% całego okresu służby nie spełnia przesłanki "krótkotrwałości", właściwie nie wyjaśniając z jakiego powodu. Organ w decyzji wskazał jedynie, iż "czteroletni okres wykonywania zadań i obowiązków nie może być uznany za tymczasowy", zaś okres czasu, który nie jest krótkotrwały, tłumaczy brakiem woli ze strony Skarżącej, aby "zakończyć pełnienie służby na rzecz państwa totalitarnego". Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, Organ w sposób dowolny zinterpretował przesłankę z art. 8a ust. pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, gdyż nie wyjaśnił dlaczego Skarżąca, pomimo obiektywnie krótkotrwałej służby przed 1989r., bo wynoszącej "zaledwie" 13 % całego okresu służby, nie spełnia przesłanki "krótkotrwałości". W tym miejscu raz jeszcze przypomnieć należy, że – jak wskazano wcześniej - Sąd w sprawie II SA/Wa 889/20 w sposób wyraźny wywiódł, jak należy intepretować pojęcie "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990r.". W świetle obowiązującej Organ oceny prawnej wynikającej z powyższego wyroku, odmiennego stanowiska w tej sprawie nie może uzasadniać przytoczony przez Organ wyrok o sygn. I OSK 3208/19. Jedynie ubocznie można stwierdzić, że obecna, jednolita linia orzecznicza, w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby "na rzecz totalitarnego państwa". Dodatkowo Organ winien ocenić tę przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby "na rzecz totalitarnego państwa" do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny, czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały", w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Służba wyrażana w latach może być w realiach indywidualnej sprawy uznana za służbę krótkotrwałą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. I OSK 1711/19). Reasumując powyższe, zasadny jest zarzut skargi, że Organ dokonał oceny przesłanki "krótkotrwałości służby" w oparciu o nieujawnione kryteria, a co najmniej nieznane Skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady przekonywania oraz zaufania, wyrażone w art. 7, 8, 11 k.p.a. Co więcej, jak już zostało wskazane, doszło na tym tle również do naruszenia art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia wiążących wytycznych wyrażonych w wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Wa 889/20. W ocenie Sądu, Organ ponownie badając sprawę, nie dokonał także wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa Skarżącej stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W tym kontekście, ponownie należy przypomnieć, że unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Na konieczność precyzyjnego i indywidualnego oceniania czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka w ramach kryterium "służby na rzecz totalitarnego państwa" zwrócił również uwagę Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt III UZP 1/20. Dodać można, że w analogiczny sposób wypowiedział się NSA w wyrokach: z dnia 5 listopada 2019 r.: sygn. akt: I OSK 636/20, I OSK 532/20; z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt: I OSK 1411/19, I OSK 1569/19; I OSK 1464/19; z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/19. Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że w aktach Skarżącej znajduje się informacja, iż wykonywała czynności służbowe na rzecz Departamentu [...] MSW, a to pozwala stwierdzić, iż pełnienie służby w ww. formacji równoznaczne było z pełnieniem służby w jednostce wskazanej w art. 13b ustawy. Organ tylko i na podstawie takiej "prostej kwalifikacji" tj. formacji, w której Skarżąca pełniła służbę wywodzi, iż wykonywała zadania charakterystyczne dla reżimu komunistycznego. W ocenie Sądu, Organ jednak nie wykazał ani nawet nie uprawdopodobnił, że wymienione czynności wyczerpują znamiona służby "na rzecz państwa totalitarnego" oraz, że charakter służby Skarżącej w sposób bezpośrednio ukierunkowany był na realizowanie zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego. Organ nie odniósł się do tego, że do obowiązków Skarżącej należało wspomaganie prac na rzecz Wydziału [...], tj. przede wszystkim Sekretariatu Wydziału poprzez obsługę operatorsko-programistyczną bazy kadrowej Wydziału oraz, że Skarżąca w 1988 r. urodziła dziecko i przeszła na urlop macierzyński, a następnie przeszła na urlop wychowawczy, a do służby powróciła z dniem [...] sierpnia 1990 r. Kolejnym argumentem Organu mającym uzasadniać zaangażowanie Skarżącej "na rzecz państwa totalitarnego" jest fakt, że samodzielnie rozpoczęła służbę w Służbie Bezpieczeństwa, tj. nie było to efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz wynikało z jej inicjatywy oraz, że świadomie złożyła ślubowanie jako funkcjonariusz resortu spraw wewnętrznych, a następnie uzyskiwała pozytywne opinie przełożonych oraz czerpała wymierne korzyści ze służby. Sąd zwraca uwagę, że także powyższa argumentacja nie uprawnia do stwierdzenia, że Skarżąca była zaangażowana w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, gdyż Organ nie wskazał takich, które mogłyby świadczyć o realizowaniu czy też propagowaniu określonej ideologii mającej na celu co najmniej utwierdzenie państwa totalitarnego. Słusznym jest więc wniosek skargi, że Organ zastosował w gruncie rzeczy kryterium tzw. "odpowiedzialności zbiorowej", wynikające z samego faktu pełnienia służby w formacji, nie wykazując czy w okresie od dnia [...] maja 1986 r. do dnia 31 lipca 1990 r. Skarżąca realizowała zadania charakteryzujące totalitarny ustrój, czy też wykonywała zwykłe, standardowe działania podejmowane w służbie publicznej tj. na rzecz państwa jako takiego w ramach służby publicznej. Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, Organ – wbrew ocenie prawnej wynikającej z wytycznych w sprawie II SA/Wa 889/20 - w sposób nienależyty rozważył, czy sprawa Skarżącej stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek". Aktualnym pozostają więc zalecenia, iż Organ, ponownie badając sprawę, powinien przywołać fakty dotyczące służby Skarżącej, relewantne z punktu widzenia art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej w kontekście przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", tj. jej postawy, charakteru tej służby oraz warunków jej pełnienia a następnie odnieść je do tego czy służba ta nosiła cechy bezpośredniego zaangażowania w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego czy też Skarżąca wykonywała zwykłe, standardowe działania podejmowane w służbie publicznej tj. na rzecz państwa jako takiego - w ramach służby publicznej. Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące tego właśnie aspektu służby Skarżącej i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz uzasadnić decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji, stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku wnioskodawcy, nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki, a nie inny sposób. Sąd podkreśla, że jakkolwiek decyzja o wyłączeniu stosowania przepisów ustawy emerytalnej wydawana w oparciu o art. 8 a ustawy emerytalnej jest decyzja uznaniową, gdzie organ dysponuje swego rodzaju "luzem decyzyjnym" tj. swobodą co do wyboru określonego rozstrzygnięcia, to jednak obowiązkiem Organu jest sporządzenie wyczerpującego uzasadnienia wyjaśniającego dlaczego w oparciu o konkretny materiał dowodowy organ administracji publicznej podjął właśnie takie a nie inne rozstrzygnięcie. Podkreślenie to jest tym bardzie istotne, kiedy mamy do czynienia z decyzja negatywną dla strony. Jednocześnie Organ winien uwzględnić, z powodów przedstawionych w nin. uzasadnieniu, że służba Skarżącej przed 31 lipca 1990r. była "krótkotrwała" oraz, że – jak to sam przyjął Organ w zaskarżonej decyzji – po tym okresie służba Skarżącej była wykonywana rzetelnie. Rozstrzygając sprawę ponownie, Organ jest związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie. Reasumując, z uwagi na stwierdzone naruszenia tj. art. 153 w zw. z art. 170 P.p.s.a. oraz z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. a także art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając na rzecz Skarżącej od Organu zwrot kosztów postępowania w kwocie 480 zł.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 czerwca 2022
- Symbol z opisem
- 6192 Funkcjonariusze Policji
- Hasła tematyczne
- Policja
- Skarżony organ
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Sędziowie
- Ewa Radziszewska-Krupa Joanna Kube /przewodniczący/ Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Kr 288/22 · 25 sierpnia 2022
Wyrok WSA w Krakowie z 25 sierpnia 2022 r., III SA/Kr 288/22 – funkcjonariusze Policji
Sygnatura: III SA/Kr 426/22 · 25 sierpnia 2022
Wyrok WSA w Krakowie z 25 sierpnia 2022 r., III SA/Kr 426/22 – funkcjonariusze Policji
Sygnatura: III SA/Po 159/22 · 25 sierpnia 2022
Wyrok WSA w Poznaniu z 25 sierpnia 2022 r., III SA/Po 159/22 – funkcjonariusze Policji
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny