II SA/Wa 1042/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą postanawia - odrzucić skargę -

M. B., jako były funkcjonariusz Służby Kontrwywiadu Wojskowego, został skierowany na badanie lekarskie przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. w celu uznania za inwalidę. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska ds. Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w W. (RWKL ds. SKW i SWW) orzeczeniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] orzekła, że funkcjonariusz ma rozpoznane jako schorzenia: zaburzenia nerwicowe lękowo depresyjne znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 66 pkt 2, przewlekły zespół bólowy korzeniowy kręgosłupa w odcinku L-S ograniczający sprawność ruchową w przebiegu wielopoziomowej dyskopatii kręgosłupa L-S oraz przepukliny na poziomie L3-L4, L4-L5, a także niedowidzenie oka prawego, astygmatyzm krótkowzroczny Vod˂0,1 cc -3,0 Dsph, Vos=0,2 cc -1,0 Dsph - § 13 pkt 5, zaćmę oka prawego - § 14 pkt 2, niedoczynność zastawki płucnej ze śladową falą zwrotną - § 38 pkt 9, hiperlipidemię § 60 pkt 1, żylaki prawej kończyny dolnej - § 9 pkt 6, podwyższony poziom kreatyniny w surowicy krwi (niewydolność nerki) - § 48 pkt 2, obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - § 21 pkt 1, niezupełny RBBB - § 38 pkt 1, co stanowi o jego niezdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i kwalifikuje go do III grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (CWKL) orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia RWKL ds. SKW i SWW. Następnie RWKL ds. SKW i SWW orzeczeniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] orzekła, że funkcjonariusz ma rozpoznane jako schorzenia: zaburzenia nerwicowe lękowo depresyjne znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 66 pkt 2, niedowidzenie oka prawego; astygmatyzm krótkowzroczny Vod=0,1cc - 3,0 Dsph, Vos=0,2, cc - 1,0 Dsph - § 13 pkt 6; przewlekły zespół bólowy korzeniowy kręgosłupa w odcinku L-S ograniczający sprawność ruchową w przebiegu wielopoziomowej dyskopatii kręgosłupa L-S oraz przepukliny na poziomie L3-L4, L4-L5 - § 34 pkt 6, § 62 pkt 2; zaćmę oka prawego - § 14 pkt 2; niedomykalność zastawki płucnej ze śladową falą zwrotną - § 38 pkt 9; hiperlipidemię mieszaną - § 60 pkt 1; żylaki prawej kończyny dolnej - § 39 pkt 6; nieprawidłową wartość biochemiczną wskaźników niewydolności nerek do diagnostyki - § 48 pkt 9; obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - § 21 pkt 1; niezupełny RBBB- § 38 pkt 1; hiperurykemię - § 59 pkt 1 i uznała funkcjonariusza za niezdolnego do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego zaliczając go do III grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, gdyż wszystkie schorzenia rozpoznane nie pozostają w związku ze służbą w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. Od powyższego orzeczenia M. B. złożył odwołanie, w którym zakwestionował ustalenia RWKL ds. SKW i SWW dotyczące braku związku ze służbą w SKW schorzeń kręgosłupa, gdyż w jego ocenie warunki służby związane były z wieloletnią pracą biurową w jednej wymuszonej statycznej pozycji przed ekranem komputerowym oraz związane były z przenoszeniem akt archiwalnych podczas którego dźwigał ciężką dokumentację wytworzoną w służbie często przekraczając dopuszczalne normy dźwigania ciężarów i spowodowały istotne pogorszenie stanu zdrowia (kręgosłupa) doprowadzając do inwalidztwa i niesprawności ruchowej. CWKL orzeczeniem z dnia [...] marca 2020 r. nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, uchyliła zaskarżone orzeczenie i wydała nowe rozpoznając u funkcjonariusza: zaburzenia nerwicowe lękowo depresyjne znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 66 pkt 2, astygmatyzm krótkowzroczny z niedowidzeniem oka prawego Vod˂0,1 cc-3,0 Dcyl. aux 90◦= 0,3, Vos=0,2 cc -1,0, Dcyl aux 60◦= 0,5 - § 13 pkt 5, przewlekły zespół bólowy korzeniowy kręgosłupa w odcinku L-S ograniczający sprawność ruchową w przebiegu wielopoziomowej dyskopatii L3-L4, L4-L5 – oraz przebytej operacji dyskopatii L5-S1 - § 62 pkt 2, § 34 pkt 7, zaćmę początkową oka prawego - § 14 pkt 2; hiperlipidemię mieszaną – bez § bez pkt; żylaki prawej kończyny dolnej - § 79 pkt 1; nieprawidłową wartość biochemiczną wskaźników niewydolności nerek do diagnostyki - § 48 pkt 9; obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich – § 21 pkt 1, hiperurykemię - § 59 pkt 1 i uznała, że M. B. jest niezdolny do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego zaliczając go do III grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Pismem z dnia 12 maja 2020 r. M. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie CWKL w zakresie braku zaliczenia go do grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek choroby, z tytułu której przysługują świadczenia odszkodowawcze – pkt 11 ppkt 3 wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: art. 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2017 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i służbie Wywiadu Wojskowego, orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy służby Kontrwywiadu Wojskowego i służby Wywiadu Wojskowego oraz emerytów i rencistów Służby Kontrwywiadu Wojskowego i służby Wywiadu Wojskowego oraz orzekanie o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służby Kontrwywiadu Wojskowego i służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1345), poprzez niezaliczenie do jednej z grup inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, nieuwzględnienie stanu zdrowia: przewlekłego zespołu bólowego korzeniowego kręgosłupa odcinka L-S ograniczającego sprawność ruchową w przebiegu wielopoziomowej dyskopatii L3-L4, L4-L5 oraz przebytej operacji dyskopatii L5-S1, a także art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, w szczególności braku wnikliwego badania lekarskiego, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego, zasady praworządności, prawa poprzez powołanie się w punkcie 7 wydanego orzeczenia na przepis § 34 pkt 7, który nie występuje w powołanym rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej. W ocenie skarżącego powyższe orzeczenie jest krzywdzące i niezrozumiałe, a ponadto wskazał na niewłaściwe i błędne przekonanie CWKL, że rozpoznane schorzenie nie jest schorzeniem pozostającym w związku ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1516, z późn. zm.), zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów do służby w SKW i SWW ustala wojskowa komisja lekarska. Z przepisów art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 723) wynika, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekające w sprawach kandydatów do służby oraz funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej, komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu, a także wojskowe komisje lekarskie w stosunku do funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Służby Wywiadu Wojskowego orzekają także o: a) inwalidztwie funkcjonariuszy, emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz o związku albo braku związku śmierci ze służbą, b) niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji funkcjonariuszy, emerytów i rencistów na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego w ramach powołanej ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznania odwołań od decyzji administracyjnych, wydawanych na podstawie orzeczeń tych komisji. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń CWKL w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza na potrzeby ustalenia zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one uznawane za decyzje administracyjne – władcze rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Natomiast od orzeczeń wspomnianych komisji lekarskich, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Przechodząc na kanwę rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że M. B. przedmiotem skargi uczynił orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] stwierdzające brak związku stwierdzonego inwalidztwa ze służbą w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego zaliczając go do trzeciej grupy inwalidzkiej. Podkreślić należy, że powyższe orzeczenie zostało wydane w wyniku badania lekarskiego, na które skarżący został skierowany przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. w celu ustalenia grupy inwalidzkiej. Orzeczenie CWKL oraz orzeczenie pierwszej instancji wydane zostało m.in. na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2007 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i służbie Wywiadu Wojskowego, orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy służby Kontrwywiadu Wojskowego i służby Wywiadu Wojskowego oraz emerytów i rencistów Służby Kontrwywiadu Wojskowego i służby Wywiadu Wojskowego oraz orzekanie o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służby Kontrwywiadu Wojskowego i służby Wywiadu Wojskowego. Zdaniem Sądu zaskarżone orzeczenie, zostało wydane dla celów ustalenia świadczenia emerytalno-rentowego, co oznacza, że należy do drugiej z omawianych grup orzeczeń. Jak już wyżej wskazano takie rozstrzygnięcia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają charakter wyłącznie orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.