Sygnatura
II SA/Sz 935/25
Wyrok WSA w Szczecinie z 23 kwietnia 2026 r., II SA/Sz 935/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Wynik
Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 23 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi G. K., D. B. i A. C. na uchwałę Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 28 grudnia 1996 r. nr XLIII/182/96 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sianów I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej : - działek nr [...] i nr [...], obręb W., - działki nr [...], obręb K. , - działek nr [...], nr [...] i nr [...], obręb B., II. zasądza od Gminy Sianów na rzecz skarżących G. K., D. B. i A. C. solidarnie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych oraz na rzecz skarżących G. K., D. B. i A. C. kwoty po 317 (trzysta siedemnaście) złotych tytułem poniesionych kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Rada Miejska w S. podjęła w dniu [...] grudnia 1996 r. uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. (dalej "mpzp"). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą uchwałę wnieśli: S. R., G. K., D. B., H. B. i E. B., R. L. i A. C. (dalej "skarżący"). Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 8 ust 1, art. 10 ust 1 i 2, art. 11 ust 1, art. 12 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (dalej "u.z.p." w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały), przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na: - wadliwym (niepełnym) zakresie ustaleń planu miejscowego, w szczególności braku prognozy skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze; - sprzeczności pomiędzy przyjęciem, iż plan miejscowy obejmuje cały obszar w granicach administracyjnych gminy (§ 1 mpzp) i jednoczesnym pominięciu ustaleń dla terenów upraw rolnych (§ 3 ust. 1 mpzp), poza dopuszczalnością lokalizacji na obszarach rolnych wyłącznie sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz tras i urządzeń komunikacyjnych (§ 3 ust. 4 mpzp); - sprzeczności części tekstowej i graficznej planu miejscowego, polegającej na oznaczeniu na planie terenu upraw rolnych, pomimo iż tereny te nie są przedmiotem ustaleń planu miejscowego zgodnie z § 3 ust. 1 mpzp; 2. art. 18 ust. 2 u.z.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezachowaniu procedury podjęcia uchwały przewidzianej w tym przepisie; 3. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu zasad prawidłowej legislacji przy podjęciu uchwały; 4. art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na: - nieuzasadnionym ograniczeniu właścicieli nieruchomości, oznaczonych w mpzp jako tereny upraw rolnych w wykonywaniu prawa własności, przez wyłączenie możliwości ich zabudowy; - nieuzasadnionym ograniczeniu właścicieli nieruchomości z zabudową istniejącą w dacie podjęcia mpzp w wykonywaniu prawa własności, przez wyłączenie możliwości ich zabudowy nowym (dodatkowym) budynkiem; - nieuzasadnione ograniczenie właścicieli nieruchomości z zabudową istniejącą w dacie podjęcia mpzp w wykonywaniu prawa własności, przez wyłączenie możliwości zabudowy tych nieruchomości nowym (dodatkowym) budynkiem, jak i wyłącznie możliwości rozbudowy, przebudowy lub wymiany istniejącej zabudowy z tego powodu, iż wbrew stanowi faktycznemu teren obejmujący te nieruchomości został oznaczony jako teren upraw rolnych. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub w części w zakresie, w jakim dotyczy ona nieruchomości oznaczonych jako działki gruntu nr: 1. [...], [...], [...], obręb I. oraz działki [...] obręb B., będących przedmiotem własności S. R.; 2. [...], [...] obręb W., będących przedmiotem własności G. K.; 3. [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb K., będących przedmiotem własności H. B. i E. B. (na zasadzie wspólności ustawowej); 4. [...] obręb K., będącej przedmiotem własności D. B.; 5. [...] obręb I., będącej przedmiotem własności R. L.; 6. [...], [...], [...] obręb B., będących przedmiotem własności A. C.. Nadto skarżący wnieśli o zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżących, plan miejscowy narusza interes prawny właścicieli gruntów, albowiem bez uzasadnionej przyczyny ogranicza ich w wykonywaniu prawa własności, w szczególności w zakresie sposobu ich zagospodarowania, dopuszczając jedynie na tym gruncie lokalizację niektórych sieci i urządzeń, ale nie dopuszczając żadnej zabudowy. W ocenie skarżących, z uwagi na zasady prawidłowej legislacji, nie powinno być tak, iż z jednej strony tereny o przeznaczeniu rolnym, nie są przedmiotem ustaleń planu miejscowego, co wprost wynika z § 3 ust. 1 mpzp, a z drugiej strony, przedmiotowe tereny są ujęte w części graficznej planu miejscowego. Skarżący podkreślili, że przepisem planu miejscowego, który określa wprost, które konkretnie tereny są przedmiotem ustaleń planu jest § 3 ust. 1 mpzp. Nie ma wśród nich terenów o charakterze rolniczym. Jedyna wzmianka o obszarach rolniczych jest zawarta w przepisie § 3 ust. 4 mpzp w kontekście dopuszczalności na niej lokalizacji niektórych sieci i urządzeń. Redakcja tego przepisu wskazuje, iż wprowadza on de facto odstępstwo w zagospodarowaniu obszarów rolnych, pomimo, że obszary rolne nie są przedmiotem ustaleń planu miejscowego. Ponadto w innych częściach planu miejscowego nie ma żadnych warunków zagospodarowania obszarów rolnych. Z tego powodu skarżący stoją na stanowisku, iż zachodzi sprzeczność (niespójność) pomiędzy częścią tekstową, a częścią graficzną planu miejscowego. Część graficzna wskazuje, iż tereny rolne są objęte planem, pomimo, że tekst planu miejscowego nie uznaje aby te grunty były przedmiotem jego ustaleń. Podobnie rzecz się ma z ich interesem prawnym jako właścicieli ww. nieruchomości, zabudowanymi budynkami, istniejącymi w dacie podjęcia uchwały. O ile plan miejscowy dopuszcza pod pewnymi warunkami wymianę, rozbudowę, przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynków istniejącej zabudowy, to z niewiadomych względów wyłącza możliwość wybudowania nowego (dodatkowego) budynku na tych nieruchomościach. Właściciel nieruchomości zabudowanej, uznanej wyłącznie za teren upraw rolnych (wbrew stanowi faktycznemu), w świetle regulacji planu miejscowego, nie ma nawet tych możliwości. Naruszenie interesu prawnego właścicieli tych nieruchomości jest zatem oczywiste. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uwzględnienie skargi w całości i nieobciążanie go kosztami postępowania. Organ podzielił stanowisko skarżących, że zaskarżona uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie procesowym z dnia 14 października 2024 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że w treści skargi znalazł się błąd w oznaczeniu numeru księgi wieczystej prowadzonej dla działki gruntu o nr ewidencyjnym [...], której właścicielem jest R. L.. Prawidłowy nr tej księgi to [...] Interes prawny R. L. we wniesieniu skargi polega na tym, że plan miejscowy ogranicza go jako właściciela działki gruntu o nr ewidencyjnym [...] w wykonywaniu przez niego prawa własności w zakresie możliwości jej zabudowy. Na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i oświadczył, że cofa skargę w zakresie w jakim dotyczy ona działki oznaczonej numerem [...] obręb B. z uwagi na to, że obecnie nie stanowi ona własności skarżącego A. C.. Pełnomocnik wskazał, że nie ma wiedzy jakie było przeznaczenie nieruchomości skarżących w poprzednio obowiązującym planie miejscowym, o ile taki był przed uchwaleniem miejscowego planu. Nieruchomości te były prawdopodobnie wykorzystywane na cele rolnicze. Tam gdzie była zabudowa najpewniej wykorzystywano te nieruchomości na cele mieszkalno-rolnicze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 6 marca 2025 r. wyrok o sygn. akt II SA/Sz 685/24, w którym umorzył postępowanie w zakresie w jakim dotyczy ono działki nr [...] w obrębie B. i oddalił skargę w pozostałym zakresie. G. K., D. B., R. L. oraz A. C. złożyli skargę kasacyjną od ww. wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 13 listopada 2035 r. wyrok o sygn. akt II OSK 1600/25, w którym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. NSA wskazał, że wadliwa była ocena WSA w Szczecinie co do braku legitymacji skarżących kasacyjnie G. K., D. B., R. L. i A. C., a w konsekwencji wadliwe okazało się oddalenie skargi tych podmiotów. NSA, uchylając zatem zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie, uchylił ten wyrok w odniesieniu do skarżących kasacyjnie: G. K., D. B., R. L. i A. C.. Skarżący ci wykazali, że plan naruszył ich interes prawny. Natomiast skarżący S. R. oraz H. B. i E. B. nie wnieśli skargi kasacyjnej, stąd wyrok WSA w Szczecinie, oddalający ich skargę uprawomocnił się wskutek niezaskarżenia przez uprawnione podmioty. NSA wskazał, że posiadanie interesu prawnego przez skarżących kasacyjnie słusznie zostało przyznane w zaskarżonym wyroku, natomiast błędnie odmówiono skarżącym spełnienia drugiego elementu tej normy, tj. naruszenia tego interesu. Według WSA, interes prawny skarżących nie został naruszony, bowiem plan nie zmienił dotychczasowego przeznaczenia ich działek. Tereny te przed uchwaleniem planu były użytkowane w taki sam sposób, w jaki mogą być wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem w planie. Ustalenia powyższe WSA poczynił na podstawie oświadczenia pełnomocnika skarżących, który na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r., który stwierdził, że nie ma wiedzy, czy obowiązywał poprzednio plan miejscowy, natomiast prawdopodobnie nieruchomości te były wykorzystywane na cele rolnicze, a w przypadku istnienia zabudowy – na cele mieszkalno-rolnicze. W oparciu o powyższe przyjęto, że stan prawny według planu powiela rzeczywisty stan zagospodarowania tych działek sprzed uchwalenia planu. Tym samym stan faktyczny, który zdeterminował wynik sprawy został ustalony na podstawie oświadczenia pełnomocnika strony. Nadano temu oświadczeniu cechy dowodu uzupełniającego, co pozostaje w sprzeczności z art. 106 § 3 p.p.s.a. Niemniej nawet przy przyjęciu, że plan jedynie sankcjonuje rzeczywisty stan zagospodarowaniu działek, wadliwa okazała się ocena, że nie naruszył on interesu prawnego skarżących kasacyjnie. NSA wskazał, że plan w § 3 ust. 1 pkt 1 przewiduje jako przedmiot ustaleń: tereny zabudowy mieszkaniowej, mieszkaniowo-rolniczej, rolniczej, pensjonatowej oznaczone odpowiednio symbolami: MW, MN, MNR, MR, MP. Działki skarżącej G. K. znajdują się w obrębie W. i według ustaleń WSA stanowią łąki, pastwiska oraz sady. Nie ustalono konkretnej jednostki planistycznej. Zgodnie z § 21 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 planu istniejąca zabudowa może podlegać wymianie, rozbudowie, przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania. Jednocześnie w jednostce tej nie występuje symbol odpowiadający terenom zabudowy rolniczej – MR (§ 3 ust. 1 pkt 1 planu). Działka D. B. znajduje się w obrębie K. i stanowi uprawy rolnicze, przy czym także nie wiadomo jaki dokładnie symbol obejmuje, przy czym jak wynika z § 12 ust. 1 i 2 plan przewiduje jedynie symbol MNR, czyli zabudowę mieszkaniowo-rolniczą (MNR), a brak symbolu MR. Niemniej w tej jednostce terytorialnej obowiązuje również wymiana istniejącej zabudowy, rozbudowa, przebudowa i zmiana sposobu użytkowania. Z kolei działka R. L. stanowi teren pastwisk i łąk (nie ustalono symbolu jednostki planistycznej), obręb I.. W obrębie tym przewidziano tereny rolne (MR), przy czym zawarto dokładnie takie same ustalenia jak w przypadku W. i K. odnośnie zawężenia działań inwestycyjnych (brak możliwości nowej zabudowy). Działki zaś A. C. znajdują się w obrębie B., przewidującym zarówno jednostki MR, jak i MNR. W jakich dokładnie jednostkach znajdują się te działki, nie ustalono. Niemniej zgodnie z § 20 ust. 1 planu istniejąca zabudowa może podlegać jedynie wymianie, rozbudowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania (§ 20 ust. 2 pkt 1 i pkt 9 planu). NSA stwierdził, że analiza regulacji planu prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że plan w zakresie działek skarżących kasacyjnie nie dopuszcza co do zasady jakiejkolwiek nowej zabudowy, zarówno rolniczej (do prowadzenia gospodarstwa rolnego), jak i mieszkalno-rolniczej (jako miejsca zamieszkania rolnika). Dopuszcza jedynie rozbudowę, przebudowę czy zmianę sposobu użytkowania istniejącej zabudowy, co niewątpliwie tamuje rozwój działalności produkcyjnej w rolnictwie, uniemożliwiając stawianie nowych obiektów budowlanych, służących choćby nowoczesnemu rolnictwu. NSA wyjaśnił, że nastąpił istotny progres w rozwoju metod i narzędzi prowadzenia gospodarstw rolnych w porównaniu do uwarunkowań z uchwalenia planu. Kluczową jest tutaj bowiem data uchwalenia planu i zablokowania przez prawie 30 lat rozwoju gospodarstw rolnych. Owa właśnie kwestia jako naruszająca uprawnienia stron, tj. wykluczenie nowej zabudowy na działkach skarżących kasacyjnie, została postawiona w skardze do WSA w celu wykazania naruszenia interesu prawnego skarżących postanowieniami planu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 5 u.z.p., w planowaniu uwzględnia się prawo własności. Treść tego prawa oraz granice wykonywania określa art. 140 k.c., bowiem w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Dopełnieniem powyższych przepisów jest art. 3 pkt 1 u.z.p., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny. Prawo własności znajduje się pod szczególną ochroną Konstytucji RP, a plan miejscowy stanowi niewątpliwą ingerencję w to prawo. NSA wskazał, że co prawda plan nie zakazuje nowej zabudowy wprost, ale poprzez treść przepisów dozwalających konkretne działania inwestorskie, pozbawia właściciela możliwości korzystania z prawa własności zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Nie jest natomiast zasadne wykluczenie legitymacji skargowej ze względu na to, że regulacje planu sankcjonują dotychczasowy stan zagospodarowania i nie wprowadzają tym samym jakichkolwiek zmian w zakresie uprawnień i obowiązków właściciela w stosunku do tego zagospodarowania. Taki tok rozumowania wyłączałby każdorazowo uprawnienie właściciela do zmiany zakresu korzystania z tego prawa. Tymczasem normy obowiązujące na etapie uchwalania aktu planistycznego chronią interes prawny każdego, kto z racji przysługującego mu prawa własności może domagać się, aby korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem nie doznawało ograniczeń niemających uzasadnienia w przepisach prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, już samo uchwalenie planu miejscowego i jego wejście w życie powoduje i może powodować określone skutki dotyczące interesu prawnego różnych osób, a także naruszenie tych interesów (por. wyroki NSA z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1940/10, z 5 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2479/12). Właściciel ma prawo oczekiwać, że dotychczasowy stan prawny, ograniczający proces inwestycyjny, ulegnie zmianie. Właściwym zaś narzędziem dla tych zmian jest plan miejscowy (art. 2 ust. 1 u.z.p.). Skarżący dokładnie wskazali na czym owo naruszenie interesu prawnego miałoby polegać, a analiza regulacji planu (§-§ 12, 21, 22 i 23 planu) potwierdza powyższe. W piśmie z 2 lutego 2026 r. organ wskazał, że przeznaczenie działek przed uchwaleniem mpzp było następujące: - działka nr [...], obr. W. - teren upraw rolnych; - działka nr [...], obr. W. – teren upraw rolnych; - działka nr [...], obr. K. - teren upraw rolnych; - działka nr [...], obr. B. - teren rolniczy; - działka nr [...], obr. I. – teren upraw rolniczych; - działka nr [...], obr. B. – teren rolniczy; - działka nr [...], obr. I. - teren upraw rolnych; - działka nr [...], obr. I. - teren upraw rolnych; - działka nr [...], obr. I. - teren mieszkaniowo-rolniczy; Odnośnie działek: nr [...], obr. W. nr [...]; obr. W. , nr [...], obr. K. ; nr [...], obr. I. ; nr [...], obr. B. ; nr [...] obr. I. ,; nr [...], obr. I. – brak jest wyodrębnionej jednostki planistycznej. Na części działki nr [...], obr. B. występuje oznaczenie MN/UI, zaś dla części tej działki brak jest jednostki planistycznej. Na części działki nr [...], obr. I. występuje oznaczenie MR, zaś dla części tej działki brak jest jednostki planistycznej. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie aktualne jest stanowisko WSA w Szczecinie zawarte w wyroku z 8 stycznia 2026 r. o sygn. akt II SA/Sz 729/25. Z pisma pełnomocnika skarżących z 9 lutego 2026 r. wynika, że jedynie A. C. ze skarżących prowadzi gospodarstwo rolne na terenie, objętym mpzp. Powyższe potwierdziła Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w piśmie z 25 lutego 2026 r. W piśmie z 21 kwietnia 2026 r. organ podał, że przeznaczenie działek nr [...] i nr [...] obr. Bielkowo przed uchwaleniem mpzp stanowiło teren rolniczy. Odnośnie działki nr [...], obr. B. posiada ona oznaczenie na części działki MN/UI i MR, zaś dla działki nr [...], obr. B. brak jest jednostki planistycznej. W piśmie z 15 kwietnia 2026 r. (wpływ do Sądu- 20 kwietnia 2026 r.) pełnomocnik skarżących poinformował, że skarżący R. L. zmarł w listopadzie 2025 r. Sąd wydał w dniu 22 kwietnia 2026 r. postanowienie o wyłączeniu sprawy R. L. do odrębnego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Spór w sprawie dotyczy zgodności z prawem uchwały nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. w części dotyczącej działek należących do skarżących. W niniejszej sprawie podstawę orzekania stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r. nr 89, poz. 415 ze zm.; dalej "u.z.p."). Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, skarżący wykazali interes prawny oraz jego naruszenie w zaskarżeniu mpzp. Przepisy mpzp ograniczają prawa właścicielskie skarżących w stosunku do posiadanych przez nich działek. Z kręgu skarżących, jedynie A. C. prowadzi gospodarstwo rolne na terenie, objętym mpzp. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.z., ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, 2) ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (art. 3 u.p.z.). Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 u.p.z.). Stosownie do art. 10 ust. 1 u.z.p. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb: 1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, 2) linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi, 3) tereny przeznaczone dla realizacji celów publicznych oraz linie rozgraniczające te tereny, 4) granice i zasady zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, 5) zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej oraz linie rozgraniczające tereny tej infrastruktury, 6) lokalne warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy oraz urządzania terenu, w tym również linie zabudowy i gabaryty obiektów, a także maksymalne lub minimalne wskaźniki intensywności zabudowy, 7) zasady i warunki podziału terenów na działki budowlane, 8) szczególne warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych, 9) tereny, na których przewiduje się stosowanie systemów indywidualnych lub grupowych oczyszczenia ścieków bądź zbiorników bezodpływowych, 10) tymczasowe sposoby zagospodarowania, urządzania oraz użytkowania terenu, 11) granice obszarów: a) zorganizowanej działalności inwestycyjnej, b) rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej, c) przekształceń obszarów zdegradowanych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy. Integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy. Rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą. Przy czym część graficzna planu powinna stanowić odzwierciedlenie zapisów części tekstowej i nie może być z nią sprzeczna. Część graficzna planu jest "uszczegółowieniem" części tekstowej i ustalenia planu muszą być odczytywane łącznie - z uwzględnieniem zarówno części graficznej, jak i tekstowej. Część tekstowa planu winna znaleźć odzwierciedlenie w części graficznej, zaś sprzeczność, brak korelacji i spójności muszą być rozważane w kategorii naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego. Naruszenie zasady sporządzania projektu miejscowego planu zgodnie z przepisami odrębnymi daje podstawę do stwierdzenia jego nieważności (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1095/16). Brak spójności i zgodności dotyczy zarówno części tekstowej i graficznej planu. Z tych względów nie może być rozbieżności pomiędzy częścią tekstową planu, a rysunkiem planu (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. II OSK 3081/18). Z rejestru gruntów wynika, że: - należąca do G. K. działka nr [...] posiada oznaczenie RIIIb, zaś działka nr [...] – RIIIb, ŁIII; - należąca do D. B. działka nr [...] posiada oznaczenie RIVa, RV; - należąca do A. C. działka nr [...] posiada oznaczenie nr RIIIb, RIVa, W-ŁIV, działka nr [...] – RIIIb, RIVa, W-RIVa, Br-RIIIb, Br-RIVa, działka nr [...] – RIIIb, RIVa, W-RIVa, BR-RIIIb, Br-RIVa, zaś działka nr [...] posiada oznaczenie RIVa. W § 3 ust. 1 pkt 1 mpzp wskazano, że przedmiotem ustaleń planu są tereny zabudowy mieszkaniowej, mieszkaniowo-rolniczej, rolniczej i pensjonatowej oznaczonej symbolami MW, MN, MNR, MR, MP. Zgodnie z § 3 ust. 4 mpzp, na obszarach rolnych oraz terenach określonych m.in. w ust. 1 pkt 1 dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz tras i urządzeń komunikacyjnych. Ustalenia dotyczące jednostki osadniczej: 1. K. zawarte są w § 12 mpzp wraz z ustaleniami dotyczącymi poszczególnych elementów zagospodarowania (jednostek planistycznych); 2. B. zawarte są w § 20 mpzp wraz z ustaleniami dotyczącymi poszczególnych elementów zagospodarowania (jednostek planistycznych); 3. W. zawarte są w § 21 mpzp wraz z ustaleniami dotyczącymi poszczególnych elementów zagospodarowania (jednostek planistycznych); Odnośnie działek: nr [...], obr. W. i nr [...], obr. W. ; nr [...], obr. K. ; nr [...], obr. B. – brak jest wyodrębnionej jednostki planistycznej. Na części działki nr [...], obr. B. występuje oznaczenie MN/UI, zaś dla części tej działki brak jest jednostki planistycznej. Na części działki nr [...], obr. B. występuje oznaczenie MN/UI, MR, zaś dla części tej działki brak jest jednostki planistycznej. Z powyższego wynika, że jedynie 2 działki posiadają częściowe oznaczenie jednostki planistycznej. Działki skarżącej G. K. znajdują się w obrębie W. i nie ustalono dla ich konkretnej jednostki planistycznej. Zgodnie z § 21 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 mpzp istniejąca zabudowa może podlegać wymianie, rozbudowie, przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania. Jednocześnie w jednostce tej nie występuje symbol odpowiadający terenom zabudowy rolniczej – MR (§ 3 ust. 1 pkt 1 mpzp). Działka D. B. znajduje się w obrębie K. i stanowi uprawy rolnicze, przy czym także nie wiadomo jaki dokładnie symbol obejmuje, przy czym jak wynika z § 12 ust. 1 i 2 mpzp przewiduje jedynie symbol MNR, czyli zabudowę mieszkaniowo-rolniczą (MNR), a brak symbolu MR. Niemniej w tej jednostce terytorialnej obowiązuje również wymiana istniejącej zabudowy, rozbudowa, przebudowa i zmiana sposobu użytkowania. Działki A. C. znajdują się w obrębie B., przewidującym częściowo zarówno jednostki MR, jak i MNR. W jakich dokładnie jednostkach znajdują się te działki, nie ustalono. Niemniej zgodnie z § 20 ust. 1 mpzp istniejąca zabudowa może podlegać jedynie wymianie, rozbudowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania (§ 20 ust. 2 pkt 1 i pkt 9 mpzp). W świetle rysunku planu i niedokładnych oznaczeń legendy nie wiadomo jakie są ograniczenia w zabudowie ww. działek wobec braku jednostek planistycznych. Ponadto na rysunku planu brak jest wyraźnych linii rozgraniczających tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania. Wskazać należy także, że choć § 3 ust. 1 pkt 1 mpzp przewiduje m.in. tereny zabudowy mieszkaniowo-rolniczej i rolniczej to brak jest informacji dot. obowiązujących ustaleń dla "terenu użytków rolnych" (teren wyodrębniony w załączniku graficznym), w szczególności czy występują tam określone zakazy, bądź nakazy. Tym samym w opisanym zakresie istnieje niespójność pomiędzy treścią mpzp, a jego częścią graficzną. Brak powiązania ustaleń części graficznej uchwały z jej częścią tekstową stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie odnoszącym się do działek skarżących. Niewątpliwie bowiem dostrzeżona niezgodność między częścią tekstową i rysunkową uchwały utrudnia jednoznaczne określenie zasad przeznaczenia terenu obejmujących działki skarżących, stanowiąc w związku z powyższym istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na marginesie wskazać należy, że Sądowi wiadomo z urzędu, że Gmina [...] przystąpiła do sporządzenia planu ogólnego na podstawie uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...]. Ponadto zaskarżony mpzp był również przedmiotem postępowania sądowego ze skargi innej osoby w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 729/25. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczących działek należących do skarżących. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Na rzecz skarżących G. K., D. B. i A. C. Sąd zasądził od Gminy [...] solidarnie kwotę 480 zł, obejmującą wynagrodzenie pełnomocnika. Ponadto Sąd zasądził od Gminy [...] na rzecz skarżących G. K., D. B. i A. C. kwoty po 317 zł, obejmujące uiszczone przez skarżących wpisy sądowe i opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 grudnia 2025
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Rada Miasta
- Sędziowie
- Joanna Świerzko-Bukowska Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/ Marzena Iwankiewicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 147 par. 1, art. 190, art. 200, art. 205 par. 1 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 1 · Dz.U. 1994 nr 89 poz. 415
- Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
art. 101 ust. 1 · Dz.U. 2025 poz. 1153
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c · Dz.U. 2026 poz. 118
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 798/25 · 23 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 23 kwietnia 2026 r., II OSK 798/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II OSK 313/25 · 23 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 23 kwietnia 2026 r., II OSK 313/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II OSK 1148/24 · 23 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 23 kwietnia 2026 r., II OSK 1148/24 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny