Sygnatura
II SA/Sz 904/25
Wyrok WSA w Szczecinie z 5 marca 2026 r., II SA/Sz 904/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 5 marca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 19 września 2025 r. nr SKO.4173.767.2025 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z 19 września 2025 r. nr SKO.4173.767.2025, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. i J. M. (dalej: wnioskodawcy, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 18 marca 2025 r. znak RGPO.6331.6.2.3.6.2023 w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej właścicielom działek nr [...] i [...] obręb ewidencyjny W. , gmina S., przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających powstaniu szkód, w sprawie dotyczącej zalewania działki nr [...]. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, wnioskodawcy wystąpili w dniu 26 czerwca 2023 r. z wnioskiem o podjęcie odpowiednich działań, w związku z niewłaściwym zagospodarowaniem terenu przy budowie domu na działce nr [...] i [...] obręb W., gmina S.. Wnioskodawcy wskazywali, że wiosną 2023 r. podczas oględzin swojej działki nr [...] zauważyli, iż rów który przebiega przez ich działkę został pogłębiony - bez ich zgody przez właściciela gruntu bezpośrednio sąsiadujących działek nr [...] i [...]. Ponadto do rowu wprowadzono rury, którymi są prowadzone wody z działek sąsiednich co negatywnie wpływa na ich grunt. Nadto teren w/w działek został podniesiony, zmieniając warunki ukształtowania terenu, co powoduje trwałą zmianę warunków hydrologicznych na działce wnioskodawców. Dnia 15 kwietnia 2024 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zmian stanu wody na gruntach w okolicy działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym W. . spowodowanej podniesieniem gruntu działek nr [...] i [...]. W dniu 15 maja 2024 r. przeprowadzono wizję w terenie, którego dotyczy postępowanie a następnie, postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 r. Wójta Gminy S. powołano R. P. w charakterze biegłego w zakresie hydrologii, celem wydania opinii hydrologicznej. W dniu 4 listopada 2024 r. odbyły się na spornych działkach oględziny z udziałem biegłego i stron postępowania. W dniu 12 grudnia 2024 r. wpłynęła do organu I instancji ekspertyza hydrologiczna, która została sporządzona w okresie listopad - grudzień 2024 r. w sprawie prowadzonego postępowania administracyjnego. Powyższa ekspertyza została sporządzona dla potrzeb prowadzonego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji w świetle art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.) w sprawie dotyczącej oceny czy zmiana stanu wody na gruncie działki [...] i [...] wpłynęła szkodliwie na grunt sąsiedni tj. działkę [...]. Końcowe wnioski ekspertyzy po zapoznaniu się z całokształtem dokumentów były takie, iż doszło do zmiany stosunków wodnych na działkach [...] i [...] w związku z ich zagospodarowaniem w ramach realizacji inwestycji budowlanej i prac ziemnych, lecz bez negatywnych skutków dla gruntu sąsiedniego, które by wyrządzały szkodę na terenach nieużytkowanych i niezabudowanych wskazywanych przez skarżącego posiadacza działki [...] W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ I instancji wydał decyzję w dniu 18 marca 2025 r., w której to odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielom działek nr [...] i [...] obręb ewidencyjny W. , przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających powstaniu szkód, w sprawie dotyczącej zalewania działki nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy zarzucali w szczególności, iż doszło do naruszenia art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Rozpatrując powyższe odwołanie Kolegium po przywołaniu art. 234 ustawy Prawo wodne wyjaśniło, że zmiana stanu wody na gruncie ujęta została jako każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Jak wyjaśnił organ odwoławczy z powołaniem na orzecznictwo sądowoadministracyjne, postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 234 Prawa wodnego ma wykazać jedynie zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom o których mowa w tym przepisie. W ocenie organu sprawy z zakresu stosunków wodnych co do zasady wymagają dla zastosowania art. 234 Prawa wodnego wiadomości specjalnych przekraczających wiedzę jaką dysponują organy orzekające w sprawie. Niewątpliwie są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak np. oględziny, czy zeznania świadków nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy istnieje związek przyczynowo - skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda. Wskazano, iż jak ustalił biegły w ramach poddanego ocenie Kolegium postępowania, grunty sprawcy przed rozpoczęciem prac ziemnych i robót budowlanych posiadały wysokość terenu wyższą w stosunku do gruntów skarżącego. Spływ wód opadowych i roztopowych odbywał się w kierunku północno - wschodnim z działki sprawcy przez grunt skarżącego [...] położonego niżej, po którym biegnie rów odprowadzający wody do głównego rowu oznaczonym znakiem [...] Na podstawie dowodu ze zdjęcia satelitarnego z dnia 1 stycznia 2005 r. stwierdzono, że taki obieg wody na badanych gruntach funkcjonuję od wielu lat. Właściciel działki [...] wykonując prace ziemne polegające na przykryciu rowu poprzez położenie rurociągu nie zaburzył istniejącego obiegu wody na badanych gruntach. Natomiast zaburzenie pierwotnego obiegu ma miejsce na działce skarżącego, na której zaniechano wykonywania prac konserwujących (udrażniający przepływ) rowu na działce [...], który odprowadza wodę do głównego rowu. Na podstawie wykonanego pomiaru wysokościowego biegły ustalił, iż doszło do podniesienia rzędnych terenu działek sprawcy, lecz bez istotnego wpływu na istniejący obieg wody. Organ odwoławczy nadmienił, że nałożenie na właściciela gruntu obowiązków określonych w art. 234 ust. 3 Prawa wodnego wymaga wykazania, że podjęte zostały pewne działania mające wpływ na stan wody na gruncie, które mają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, jeżeli pomiędzy tymi działaniami i szkodliwym wpływem zachodzi związek przyczynowo - skutkowy. W postępowaniu wyjaśniającym niezbędne jest ustalenie stanu wcześniejszego, sprzed podjętych szkodliwych działań, określenie rodzaju podjętych działań związanych ze zmianą kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych, a także charakteru szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie. Do nałożenia obowiązków na wskazanej podstawie prawnej nie uprawnia zatem ustalenie wykonania jakichkolwiek zmian na działce, ale takich, które mają szkodliwe oddziaływanie na grunt sąsiedni. Podstawy takiej nie może jednak stanowić niezadowalający stan wód na gruncie, ani wymierne szkody, jeżeli nie są one wynikiem szkodliwych działań podjętych na gruncie sąsiednim. Wskazano dalej, że brak konserwacji rowu, czyli jego zamulenie i zarośnięcie, prowadzi do zatrzymania odpływu wody, co skutkuje podtopieniami gruntów i posesji podczas intensywnych opadów, oraz negatywnie wpływa na stan wód gruntowych, prowadząc do ich zaburzenia i degradacji gleby, a w konsekwencji do spadku produktywności terenów rolniczych. Przytoczono również, iż zgodnie z brzmieniem art. 205 Prawa wodnego utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych (m.in. rowów) należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy lub związku spółek wodnych, w którym jest zrzeszona spółka wodna działająca na terenie gminy – do tej spółki lub tego związku spółek wodnych. Po analizie akt sprawy Kolegium doszło do konkluzji, że doszło do zmiany stosunków wodnych na działkach [...] i [...] w związku z ich zagospodarowaniem w ramach realizacji inwestycji budowlanej i prac ziemnych, lecz bez negatywnych skutków dla gruntu sąsiedniego, które by wyrządzały szkodę na terenach nieużytkowanych i niezabudowanych wskazywanych przez skarżącego posiadacza działki [...] Ewentualne negatywne skutki, które mogą wystąpić na działce [...] mogą wynikać z uwagi na brak konserwacji rowu, który znajduję się działce [...], a to odwołujący, jako właściciele są obowiązani to wykonywania regularnej (2 razy w roku) konserwacji odcinka rowu znajdującego się na ich działce. Pismem z 29 października 2025 r. wnioskodawcy wnieśli skargę na powyższą decyzją do sądu administracyjnego zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu: - błędną interpretacja i analizę opinii biegłego hydrologa, - błędne ustalenie stanu faktycznego mające wpływ na treść orzeczenia i pozostające w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a wyrażające się w niesłusznym uznaniu, iż grunty działki nr [...] są gruntami nieużytkowanymi, - nadinterpretację i zignorowanie postanowień art. 234 ustawy Prawo wodne, - pominięcie dowodów w sprawie w postaci dokumentów i faktów przedłożonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, - nadinterpretację zasad prowadzenia gospodarki rolnej w zakresie nakazania kośności łąki, utrzymywania rowu itp. W uzasadnieniu powyższego stanowiska skarżący wskazali, że organ nie odniósł się do całego materiału dowodowego zebranego w sprawie tj. protokołu z wizji terenowej z dnia 6 lipca 2023 r., pisma z dnia 10 lipca 2023 r., pisma z dnia 20 lipca 2023 r., pisma Wójta Gminy S. z dnia 14 listopada 2023 i odpowiedzi na nie. Nadto Wójt nie odniósł się do faktu wybudowania przez sąsiadów skarżących za zgodą władz gminnych, rurociągów służących do odprowadzenia wód. Zdaniem skarżących zmiana stanu wody, jaka nastąpiła na ich gruncie i gruntach sąsiednich ma negatywne działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Skanalizowanie rowu, bez wymaganej prawem dokumentacji, wręcz z obejściem prawa (niezgodność z decyzją o warunkach zabudowy oraz z pozwoleniem na budowę), w bardzo widoczny sposób zaingerowało w naturalny stan wody na terenie skarżących, gdyż zostały zaburzone warunki ukształtowania terenu oraz warunki przyrodnicze i hydrologiczne (co potwierdził w opinii hydrolog). Takie również wnioski przedstawiło SKO w swojej decyzji. W ocenie skarżących zbagatelizowano ich interesy wynikające z uprawiania łąki, a organ winien doprowadzić do przywrócenia stanu terenu sprzed budowy zarówno domu, jak i skanalizowania rowu. Zdaniem skarżących błędną jest również interpretacja SKO, jakoby teren działki [...] był nieużytkowany. Działka ta jest przez skarżących użytkowana w sposób rolny i jest ona przeznaczona na cele rolne - pastwisko i łąka. Działka nr [...] jest koszona. Skarżący oświadczyli końcowo, iż znaczne podniesienie terenu na działkach [...] i [...] spowodowane przez inwestycję budowlaną i prace ziemne oraz skanalizowanie i wprowadzanie wód opadowych do rurociągu, który wychodzi na ich działkę, negatywnie wpłynęło na gospodarkę rolną, która jest przez nich prowadzona. W aktach sprawy postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy S. znajduje się dokumentacja fotograficzna oraz cyfrowa (filmy) z zalewania terenu skarżących. Wszystkie te czynniki wpływają negatywnie na grunty działki nr [...], gdyż zaburzony został naturalny odpływ wody, co skutkuje zaburzoną produktywnością gleby i produktywnością terenów rolniczych. Produktywność zmniejszyła się na części działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu podlega decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Koszalinie utrzymująca decyzję organu gminy o odmowie wydania decyzji nakazującej właścicielom działek nr [...] i [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających powstaniu szkód, w sprawie dotyczącej zalewania działki nr [...]. Materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960 z późn. zm.) stanowiący, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Z treści powyższej regulacji wynika jednoznacznie, że dla wydania decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego konieczne jest wykazanie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, a po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, tzn. czy pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą na nieruchomości sąsiedniej istnieje adekwatny (typowy i przeciętny) związek przyczynowo - skutkowy. Z punktu widzenia przywołanych wyżej przepisów nie ma natomiast znaczenia rozmiar powstałej szkody. Ustawodawca nie uzależnia bowiem skutku od rozmiaru szkody, lecz w ogóle od jej zaistnienia, w związku z czym nie ma potrzeby jej szacowania (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 4 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1037/25; wyrok WSA w Gliwicach z 16 października 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 858/25). Zmiana stanu wody na gruncie oznacza każde działanie skutkujące ilościową modyfikacją zasobów wodnych (zarówno zwiększeniem, jak i zmniejszeniem ich ilości) lub zmianą kierunku przepływu wody przez dany teren. Jest to ingerencja w naturalny stan wód, determinowany przez ukształtowanie terenu, warunki przyrodnicze oraz hydrologiczne. Do takich działań zalicza się między innymi: zmianę kierunku odpływu wód opadowych lub roztopowych, modyfikację odpływu ze źródeł poprzez budowę przeszkody hamującej odpływ zgodnie z naturalnym spadkiem, podniesienie poziomu terenu przez nawiezienie ziemi, obniżenie działki poprzez jej wybieranie, wykopanie lub zasypanie rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie ogrodzenia murowanego czy wykonanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która skutkuje obniżeniem poziomu zwierciadła wód gruntowych na działkach sąsiednich. Należy zaznaczyć, że dla powstania szkody nie ma znaczenia legalność podejmowanego działania (wyrok WSA w Lublinie z 23 października 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 359/25). Szkodliwy wpływ powinien być przy tym wymierny i przejawiać się rzeczywistym uszczerbkiem majątkowym po stronie aktywów lub skutkować stanem, w którym dotychczasowe korzystanie z nieruchomości staje się niemożliwe (wyrok WSA w Kielcach z 8 października 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 284/25). W postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych organ administracji powinien więc najpierw ustalić, czy zmiana stosunków wodnych faktycznie miała miejsce. Jeśli odpowiedź jest twierdząca, należy precyzyjnie określić, kto i kiedy dokonał tej zmiany, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed i po modyfikacji oraz jaki wpływ ta zmiana wywarła na stosunki wodne w okolicy. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na to, czy zmiana ta przyniosła szkodę terenom sąsiednim, czyli czy spowodowała lub może spowodować szkody na gruntach nienależących do osoby odpowiedzialnej za naruszenie (wyrok WSA w Krakowie z 15 października 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 823/25). Jak trafnie wskazały organy w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że sprawy dotyczące stosunków wodnych zasadniczo wymagają wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza zakres doświadczenia życiowego oraz standardowe kompetencje i zakres wiedzy pracowników organów administracji. Postępowania te charakteryzują się wysokim stopniem złożoności i specyfiki, a ich prawidłowe prowadzenie jest uzależnione od posiadania odpowiedniej wiedzy z obszaru hydrologii, gospodarki wodnej, procedur wodnoprawnych oraz melioracji, jak również niekiedy od przeprowadzenia szczegółowych badań, analiz i obliczeń. Dowody takie jak oględziny czy zeznania świadków nieposiadających fachowej wiedzy mogą nie być wystarczające do rzetelnej oceny zaistniałych okoliczności, w szczególności względem ustalenia zmiany stanu wód na gruncie i jej ewentualnego wpływu na grunt sąsiedni. W tego typu sprawach zasadą powinno być pozyskanie opinii biegłego, który wskaże, czy doszło do zmiany stanu wód oraz czy skutkowało to szkodą na gruncie sąsiednim (por. wyrok NSA z 12 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1521/22). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organy administracji przeprowadziły kompletne postępowanie dowodowe, spełniające wymogi wskazane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W szczególności zebrany został wystarczający materiał dowodowy, w tym uzyskano opinię biegłego, którą poddano należycie wnikliwej ocenie. W sprawie przeprowadzone zostały również oględziny z udziałem biegłego. W ocenie Sądu, organy administracji dokonały właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, oraz należycie wyjaśniły przyczyny rozstrzygnięcia, a także wskazano dlaczego nie mogły zadziałać zarzuty odwołania. Wbrew zarzutom skargi z treści uzasadnienia skarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że organ odwoławczy dokonał oceny okoliczności sprawy mając na względzie także dowody wskazywane przez skarżących w odwołaniu. Przy czym organ trafnie dostrzegł i przyjął kluczowe znacznie w sprawie opinii biegłego sporządzonej na potrzeby postępowania. Organ należycie też rozważył okoliczność, iż skarżący złożyli uwagi do wykonanej ekspertyzy hydrologicznej a biegły pismem z dnia 15 lutego 2025 r. odpowiedział na te zastrzeżenia przedstawiając szczegółową analizę rzędnych terenu dla działek nr [...] [...] oraz wprowadzając korektę dotyczącą różnic wysokości terenu a także wskazując odpowiednie punkty w ekspertyzie które wyjaśniają uwagi strony. W ocenie Sądu przedstawione przez biegłego wyjaśnienia dawały podstawy do potwierdzenia mocy dowodowej przedmiotowej ekspertyzy a w konsekwencji do przyjęcia jej kluczowego wniosku, iż "doszło do zmiany stosunków wodnych na działkach [...] i [...] w związku z ich zagospodarowaniem w ramach realizacji inwestycji budowlanej i prac ziemnych, lecz bez negatywnych skutków dla gruntu sąsiedniego, które by wyrządzały szkodę na terenach nieużytkowanych i niezabudowanych wskazywanych przez skarżącego posiadacza działki [...]". Argumentacja skargi, w ocenie Sądu, nie daje podstaw do podważania wniosków z opinii biegłego i wbrew zarzutowi skargi nie sposób mówić też o "błędnej interpretacji" ekspertyzy. Wnioski są bowiem jednoznaczne i nie wymagają żadnej interpretacji. Przy czym strona skarżąca nie przedstawia przy tym żadnego dowodu, który podważałby prawidłowo powyższej opinii. Nadto skarżący nie wykazali się posiadaniem wiedzy specjalnej z zakresu hydrologii a zatem ich stanowisko ma charakter subiektywnej oceny okoliczności sprawy. Wbrew zarzutom skargi również kwestia odprowadzania wód rurociągami była przedmiotem oceny biegłego pod kątem wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności tj. wpływu na nieruchomość skarżących w zakresie szkody dla terenów sąsiednich. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż władcze działanie organu administracji w postaci nałożenia obowiązków na poszczególne podmioty na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego może następować wyłącznie w okolicznościach wskazanych przez ustawodawcę, które zostaną w sposób niebudzący wątpliwości wykazane w toku postępowania administracyjnego. Warto nadmienić, iż nie jest rolą organów administracji w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 234 Prawa wodnego zastępowanie właścicieli nieruchomości w zakresie ochrony ich prawa własności czy posiadania. W szczególności w razie naruszenia prawa własności w postaci immisji bezpośrednich czy pośrednich właściciel ma stosowne uprawnienia dla ochrony swoich praw na gruncie prawa cywilnego i w takim trybie może dochodzić swoich racji. W zakresie twierdzeń skargi co do zaistnienia samowoli budowlanej poprzez znaczne podniesienie terenu działki budowlanej czy naruszenia decyzji ustalającej warunki zabudowy, jak już wskazano powyżej - i na co też trafnie zwróciło uwagę Kolegium - nie było rolą organu gminy w przedmiotowym postępowaniu badanie legalności działań na gruntach sąsiednich, lecz ocena ich wpływu w zakresie zakreślonym art. 234 Prawa wodnego na nieruchomości sąsiednie. To zaś w ocenie Sądu zostało dokonane w sposób prawidłowy i zgodny z zadami postępowania administracyjnego. W zakresie twierdzeń skarżących o negatywnym wpływie stwierdzonych zmian na nieruchomościach sąsiednich na prowadzoną przez nich gospodarkę rolną poprzez zaburzoną produktywność gleby, to nie zostały one poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami. W szczególności skarżący nie przedstawili w tym zakresie ani opinii hydrologicznej potwierdzającej ich twierdzenia ani nawet obiektywnych danych poddających się ocenie - czy to biegłego czy organu - i poprzestali na ogólnikowych twierdzeniach. Nie można też nie dostrzegać w toku oceny okoliczności sprawy twierdzeń oświadczeń samych skarżących zawartych w piśmie z 25 czerwca 2023 r. w którym wskazywali, iż są "od tego roku nowymi właścicielami działki [...]" a zmiany na ich gruncie wymagały oględzin. Stąd nie sposób stwierdzić na czym opierają swoje przeświadczenia o wcześniejszej - tj. przed zmianą stosunków wodnych - produktywności gleby oraz o wcześniejszych stosunkach wodnych. Również jeśli chodzi o wadliwe zakwalifikowanie gruntów na których zmiany stosunków wodnych miałyby powodować negatywne skutki, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż zarówno ekspertyza sporządzona po oględzinach terenu i po analizie innych dostępnych materiałów, jak i decyzje organów administracji, prawidłowo odnosiły się do rzeczywistego stanu i sposobu użytkowania owych gruntów. Stąd stanowisko skargi, że stwierdzona w toku postępowania zmiana stosunków wodnych na działkach [...] i [...] wywołała negatywne skutki dla gruntu sąsiedniego, których skutkiem są szkody na terenach działki [...] jawi się jako wysoce subiektywna i nie dająca racjonalnych podstaw do podważania ani założeń i ustaleń przyjętych przez biegłego ani też wyprowadzonych z nich wniosków. W związku z powyższym skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Przywołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
- Hasła tematyczne
- Wodne prawo
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Joanna Wojciechowska /przewodniczący/ Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/ Marzena Iwankiewicz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
art. 234 ust.3 · Dz.U. 2025 poz. 960
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art.7, art. 77 par.1, art.80 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ke 605/25 · 26 lutego 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 26 lutego 2026 r., II SA/Ke 605/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SA/Ol 734/25 · 24 lutego 2026
Wyrok WSA w Olsztynie z 24 lutego 2026 r., II SA/Ol 734/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SA/Rz 38/26 · 24 lutego 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 24 lutego 2026 r., II SA/Rz 38/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny